(BĐT) - Rà soát, kiểm tra công tác tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất một mặt để phát hiện những vi phạm, mặt khác đề xuất sửa đổi pháp luật nhằm hạn chế các hành vi trục lợi. Mặc dù được Bộ Tài nguyên và Môi trường yêu cầu, nhiều địa phương vẫn chậm trễ trong rà soát, báo cáo, rất ít địa phương mạnh dạn chỉ rõ những tồn tại, hạn chế trong công tác đấu giá quyền sử dụng đất trên địa bàn.
Một số địa phương có các trường hợp bỏ cọc sau khi trúng đấu giá đất với giá cao bất thường như Hà Nội, TP.HCM chậm trễ rà soát, báo cáo. Ảnh: Tiên Giang

Một số địa phương có các trường hợp bỏ cọc sau khi trúng đấu giá đất với giá cao bất thường như Hà Nội, TP.HCM chậm trễ rà soát, báo cáo. Ảnh: Tiên Giang

Chậm rà soát, trễ hẹn nộp báo cáo

Thực hiện Công điện số 1767/CĐ-TTg ngày 21/12/2021 của Thủ tướng Chính phủ về tình hình thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất (QSDĐ) trong thời gian qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã có Công văn số 413/BTNMT-TCQLĐĐ đề nghị các địa phương gửi báo cáo rà soát, kiểm tra công tác tổ chức đấu giá QSDĐ trên địa bàn; đề xuất, kiến nghị sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật có liên quan đến đấu giá QSDĐ về Bộ trước ngày 28/2/2022 để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Theo một số nguồn tin, số địa phương nộp báo cáo đến nay rất thấp. Trong các báo cáo, có rất ít địa phương mạnh dạn chỉ rõ những tồn tại, hạn chế trong công tác đấu giá QSDĐ trên địa bàn thời gian qua.

Một số địa phương như Hà Nội, TP.HCM vừa qua có các phiên đấu giá đất ghi nhận kết quả trúng đấu giá cao đột biến, bất thường, sau đó bỏ cọc… hiện vẫn chưa có báo cáo gửi Bộ TN&MT. Ngày 11/3/2022, UBND TP. Hà Nội mới ban hành Văn bản số 2307/VP-ĐT đôn đốc Sở TN&MT rà soát, báo cáo công tác đấu giá QSDĐ.

GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT cho biết, sau 4 phiên đấu giá đất ở Thủ Thiêm, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 1767/CĐ-TTg yêu cầu các cơ quan nhà nước phải rà soát lại hệ thống pháp luật để phát hiện những bất cập nhằm đảm bảo hình thức đấu giá đất có tác động tích cực cho phát triển và ngăn chặn những tác động tiêu cực. Đây là yêu cầu rất kịp thời của Thủ tướng. Việc rà soát pháp luật một mặt để phát hiện những hành vi lợi dụng pháp luật, mặt khác để sửa đổi pháp luật đảm bảo tính hệ thống, tạo dựng một thị trường bất động sản phát triển lành mạnh là vấn đề quan trọng, cấp thiết hiện nay.

Nhiều tồn tại trong đấu giá đất

Trong các báo cáo gửi về Bộ TN&MT, một số địa phương đã chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế trong công tác đấu giá QSDĐ.

Theo báo cáo của UBND tỉnh Nghệ An, từ tháng 1/2020 đến ngày 31/12/2021, UBND cấp huyện đã tổ chức đấu giá 6.233 lô đất ở, thu nộp ngân sách nhà nước số tiền trúng đấu giá là 7.156,62 tỷ đồng. Trung tâm Phát triển quỹ đất Tỉnh tổ chức đấu giá 7 khu đất thuê trả tiền hàng năm để sử dụng vào mục đích sản xuất kinh doanh và thương mại dịch vụ với tổng diện tích là 71.383 m2, thu 1,6 tỷ đồng. Sở Tài chính tổ chức đấu giá 7 khu đất thuê trả tiền hàng năm với tổng diện tích 43.065 m2, thu 3,034 tỷ đồng; 1 lô đất ở và đất thương mại dịch vụ tổng diện tích 11.512 m2, thu 136,696 tỷ đồng.

Các cuộc đấu giá thuộc thẩm quyền của Sở Tài chính, Sở TN&MT, UBND cấp huyện đều thành lập tổ giám sát hoạt động đấu giá QSDĐ.

UBND tỉnh Nghệ An chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế trong công tác đấu giá đất tại địa phương như: vẫn còn xảy ra tình trạng mất an ninh trật tự trong các phiên đấu giá trực tiếp. Hoạt động của tổ giám sát đấu giá nhiều nơi vẫn còn mang tính hình thức, chưa kịp thời phát hiện vi phạm. Một số vi phạm của tổ chức đấu giá, đấu giá viên, người tham gia đấu giá đã bị phát hiện nhưng chưa được xử lý.

Ngoài ra, chưa có giải pháp hữu hiệu để ngăn chặn hiện tượng tiết lộ thông tin người tham gia đấu giá, tính bảo mật trong đấu giá đất chưa được đảm bảo dẫn đến còn trường hợp người tham gia đấu giá dàn xếp trước khi vào phiên đấu giá. Vẫn còn tình trạng phiếu trả giá của người tham gia đấu giá bị sửa, tẩy xóa; người có tài sản trực tiếp thu hồ sơ, tiền đặt trước của người tham gia đấu giá…

Bắc Ninh cũng là địa phương có không ít tồn tại trong công tác đấu giá đất. Báo cáo của Sở TN&MT tỉnh Bắc Ninh ghi nhận, hoạt động đấu giá và kinh doanh bất động sản tại một số dự án trên địa bàn Tỉnh còn tồn tại, hạn chế, tiềm ẩn nhiều rủi ro như: tiêu chí lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản chưa bảo đảm tính hợp lý, khách quan, khoa học, thiếu tính cạnh tranh. Việc giám sát quá trình tổ chức đấu giá ở một số nơi chưa thường xuyên. Thông tin đấu giá đăng tải trên Cổng thông tin điện tử quốc gia về đấu giá tài sản hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng nhiều trường hợp chưa cụ thể, gây khó khăn cho người tham gia đấu giá tiếp cận thông tin về phiên đấu giá.