Thời gian lựa chọn nhà thầu nhiều gói thầu xây lắp ở cấp cơ sở bị kéo dài so với kế hoạch. Ảnh: Nhã Chi

Nghịch lý gói thầu nhỏ, thời gian xét thầu dài

(BĐT) - Thực tế hoạt động đấu thầu gần đây cho thấy, trong khi các đại dự án nghìn tỷ đồng được phê duyệt, lựa chọn nhà thầu (LCNT) thần tốc, thì hàng loạt gói thầu quy mô nhỏ ở cấp xã, cấp huyện (cũ) lại rơi vào tình trạng “đóng băng” kết quả LCNT. Thời gian tổ chức LCNT kéo dài không chỉ làm chậm tiến độ giải ngân đầu tư công mà còn bộc lộ những lỗ hổng về năng lực của các chủ đầu tư, đặc biệt là ở cấp cơ sở.

Ảnh minh họa

Những án phạt vội vàng khiến nhà thầu điêu đứng

(BĐT) - Ngày càng nhiều chủ đầu tư công khai đánh giá uy tín nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia khiến không chỉ các nhà thầu chịu phạt bị ảnh hưởng trực tiếp, mà loạt nhà thầu khác cũng ở tâm trạng bất an. Bên cạnh những án phạt đúng người đúng việc, nhiều ý kiến phản ánh tình trạng chủ đầu tư ban hành quyết định vội vàng, chủ quan, gây thiệt hại và bức xúc cho nhà thầu…

Không ít nhà thầu mất cơ hội tại các gói thầu xây lắp vì lỗi không đáng có trong bảo lãnh dự thầu. Ảnh minh họa: Nhã Chi

Những cú “sảy chân” đáng tiếc vì bảo lãnh dự thầu

(BĐT) - Trong các tài liệu của hồ sơ dự thầu (HSDT) ở bước đánh giá tính hợp lệ, bảo lãnh dự thầu không thuộc phạm vi được bổ sung, làm rõ nên những sai sót như: nhầm tên gói thầu, không đúng bên thụ hưởng, thiếu ngày, sai mẫu… đều khiến nhà thầu bị loại khỏi cuộc thầu. Khảo sát sơ bộ các gói thầu xây lắp lựa chọn nhà thầu trong thời gian gần đây, không ít nhà thầu sớm dừng chân vì những lỗi sơ đẳng, không đáng có trong bảo lãnh dự thầu.

Ảnh chỉ mang tính minh họa (Ảnh: Lê Tiên)

Địa phương mạnh tay xử lý nhà thầu yếu kém

(BĐT) - Trong bối cảnh nhiều địa phương đang tập trung đẩy mạnh đầu tư công để hoàn thiện hạ tầng, tạo dư địa tăng trưởng kinh tế - xã hội, tình trạng thi công chậm tiến độ đang trở thành điểm nghẽn đáng lo ngại. Trước thực tế này, lãnh đạo nhiều tỉnh, thành phố đã yêu cầu xử lý nghiêm, thậm chí thay thế các nhà thầu không đáp ứng yêu cầu nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.

Giá nhiên liệu và nguyên vật liệu tăng mạnh so với giá trúng thầu khiến một số nhà thầu phải đối mặt với rủi ro thua lỗ nếu ký hợp đồng. Ảnh: Phúc An

Bỏ thầu giá thấp, lợi bất cập hại

(BĐT) - Trong bối cảnh sân chơi đấu thầu ngày càng phẳng, số lượng nhà thầu tham dự mỗi gói thầu tăng mạnh và khoảng cách về năng lực, tài chính dần được thu hẹp, giá dự thầu trở thành yếu tố quyết định khả năng thắng thầu. Cuộc đua giảm giá vì thế ngày càng gay gắt, góp phần tiết kiệm ngân sách nhà nước và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công. Tuy nhiên, phía sau những mức giảm giá “sốc” tiềm ẩn không ít rủi ro phát sinh tranh chấp, ảnh hưởng uy tín, tiến độ, thậm chí đổ vỡ hợp đồng...

Ảnh chỉ mang tính minh họa

HSMT phải sửa nhiều lần, trách nhiệm thuộc về ai?

(BĐT) - Hồ sơ mời thầu (HSMT) đóng vai trò là đề thi, nhưng thực tế ở nhiều gói thầu, sau khi phát hành HSMT vẫn phải sửa nhiều lần, gây khó khăn cho nhà thầu trong quá trình chuẩn bị hồ sơ dự thầu (HSDT).

Đối với hàng hóa thông dụng, không đòi hỏi nhân sự thực hiện dịch vụ liên quan phải có trình độ cao thì không yêu cầu về nhân sự chủ chốt. Ảnh: Thanh Phong

Rào cản mang tên nhân sự chủ chốt

(BĐT) - Gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng “đòi hỏi” nhân sự có trình độ đặc thù, cá biệt, có chứng chỉ quốc tế hay nghiệp vụ trong lĩnh vực xây dựng… không phải là chuyện hiếm trong thực tiễn đấu thầu. Lấy danh nghĩa hàng hóa “đặc thù”, yêu cầu cao về kỹ thuật, nhiều chủ đầu tư khẳng định tính cần thiết của các nhân sự này, buộc nhà thầu phải đáp ứng, dẫn đến hạn chế cạnh tranh trong đấu thầu.

Giao thông đường bộ là một trong những lĩnh vực ghi nhận áp dụng chỉ định thầu mạnh mẽ nhất. Ảnh minh họa: Lê Tiên

Thước đo hiệu quả trong chỉ định thầu

(BĐT) - Khi nhu cầu đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, xử lý tình huống cấp bách hoặc triển khai các dự án đặc thù gia tăng, chỉ định thầu tiếp tục là một công cụ được pháp luật cho phép áp dụng trong những điều kiện nhất định. Đi cùng với tính linh hoạt và tốc độ là áp lực rất lớn về bảo đảm hiệu quả, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Một số nhà thầu bị loại do chủ quan, không kiểm tra lại bảo lãnh dự thầu của ngân hàng trước khi nộp hồ sơ. Ảnh minh họa: Nhã Chi

Mất cơ hội vì lỗi sơ đẳng trong bảo đảm dự thầu

(BĐT) - Trong quy trình đánh giá hồ sơ dự thầu (HSDT), kiểm tra tính hợp lệ, trong đó có bảo đảm dự thầu là bước xem xét đầu tiên, có tính loại trừ ngay nếu không đáp ứng và không thuộc phạm vi được làm rõ, bổ sung. Trong một số kết quả lựa chọn nhà thầu của gói thầu xây lắp được công bố gần đây, nhiều nhà thầu bị loại ngay từ bước đánh giá tính hợp lệ vì những sơ suất nhỏ khiến cuộc thầu giảm tính cạnh tranh.

Ảnh chỉ mang tính minh họa: Internet

Lạm dụng tiêu chuẩn kỹ thuật: Ranh giới giữa chất lượng và cạnh tranh

(BĐT) - Trong đấu thầu mua sắm hàng hóa, các dạng chứng nhận về tiêu chuẩn, quy chuẩn thường được chủ đầu tư áp dụng như một thước đo kỹ thuật nhằm đánh giá chất lượng của hàng hóa dự thầu. Tuy nhiên, tình trạng hồ sơ mời thầu (HSMT) lạm dụng các tiêu chuẩn này đang được ghi nhận tại nhiều cuộc thầu, làm phát sinh không ít kiến nghị.

Ảnh minh họa

Khoảng trống năng lực tổ chuyên gia

(BĐT) - Gia tăng số lượng kiến nghị có cơ sở, kéo theo hàng loạt gói thầu phải rà soát, thậm chí hủy kết quả lựa chọn nhà thầu đang là thực trạng đáng lo ngại trong hoạt động đấu thầu. Thực tế này không chỉ đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao năng lực của tổ chuyên gia đấu thầu, mà còn cho thấy vai trò không thể thiếu của cơ chế giám sát, phản biện trong hoạt động đấu thầu.

Gói thầu Mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc của Bệnh viện Bạch Mai có 3 nhà thầu tham dự, cùng chào giá dự thầu là 4.043.023.069,8 đồng. Ảnh minh họa: Phú An AI

Đấu thầu bảo hiểm: Khi cạnh tranh trúng thầu ở tiêu chí ưu tiên

(BĐT) - Với đặc thù riêng của lĩnh vực bảo hiểm, việc phải xử lý tình huống trong trường hợp có nhiều nhà thầu có giá dự thầu trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) sau khi tính ưu đãi (nếu có) bằng nhau xảy ra tại khá nhiều cuộc thầu. Khảo sát nhiều gói thầu lựa chọn nhà thầu thời gian gần đây cho thấy một số tiêu chí ưu tiên liên quan đến thực thi trách nhiệm xã hội đang trở thành điểm then chốt để phân thắng - bại giữa các nhà thầu.

Dịch vụ công ích là các công việc mang tính lặp lại theo chu kỳ, kỹ thuật thực hiện tương đối đơn giản. Ảnh: Tiến Giang

Đấu thầu dịch vụ công ích: Nhận diện các hạn chế cạnh tranh phổ biến

(BĐT) - Từ đầu năm 2026, 34 tỉnh, thành đồng loạt triển khai lựa chọn nhà thầu thực hiện các gói thầu duy trì dịch vụ công ích theo chu kỳ mới. Kết quả lựa chọn nhà thầu cho thấy, bên cạnh những gói thầu có tính cạnh tranh, vẫn tồn tại không ít trường hợp chưa bảo đảm nguyên tắc cạnh tranh, chủ yếu do hồ sơ mời thầu (HSMT) đưa ra các tiêu chí về năng lực, kinh nghiệm chưa phù hợp.

Ảnh minh họa

Tính đúng, tính đủ chi phí trong giá gói thầu: Bảo toàn năng lực cho nhà thầu

(BĐT) - Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng mạnh, câu chuyện "càng làm càng lỗ" không còn là lời than vãn đơn thuần mà đã trở thành thực trạng nhức nhối, đe dọa năng lực tài chính của cộng đồng nhà thầu. Để giải quyết tận gốc vấn đề này, việc tính đúng, tính đủ chi phí trong giá gói thầu cần được cụ thể hóa bằng quy định pháp lý mới. Đây là điều được nhiều nhà thầu mong đợi.

Công tác chuẩn bị đầu tư có vai trò then chốt, đảm bảo dự án có tính khả thi và hiệu quả. Ảnh: Tiên Giang

Địa phương “hiến kế” cải thiện hoạt động đấu thầu

(BĐT) - Từ những khó khăn, tồn tại, vướng mắc thực tế trong quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư năm 2025, nhiều địa phương đã đề xuất loạt giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu trong năm 2026. Trong đó chú trọng siết chặt kiểm tra, giám sát đối với các gói thầu có tính cạnh tranh thấp.

Chủ đầu tư một số gói thầu xây lắp đã lược bỏ những tiêu chí đánh giá uy tín của nhà thầu gây tranh cãi. Ảnh: Công Phúc

Tiêu chí uy tín “biến tướng” làm khó nhà thầu

(BĐT) - Thời gian qua, không ít gói thầu xây lắp phát sinh đề nghị làm rõ, phản đối của nhà thầu về các rào cản kỹ thuật thông qua tiêu chí liên quan đến uy tín nhà thầu. Khảo sát một số gói thầu cho thấy việc hiểu và áp dụng sai pháp luật liên quan đến nội dung này.

Việc chỉ định thầu phải bảo đảm tuân thủ quy định về trường hợp, điều kiện áp dụng hình thức chỉ định thầu, chỉ định nhà đầu tư hoặc lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt. Ảnh: Lê Tiên

Gắn chặt trách nhiệm của chủ đầu tư khi chỉ định thầu

(BĐT) - Pháp luật về đấu thầu trải qua nhiều lần sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện theo hướng đẩy mạnh, phân cấp trao quyền linh hoạt, chủ động cho chủ đầu tư trong việc lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư để đẩy nhanh tiến độ dự án, công trình. Đi cùng với sự thuận lợi, thông thoáng của pháp luật là các quy định về trách nhiệm của chủ đầu tư, nhất là khi chọn chỉ định thầu.

Khi phải huy động các thiết bị công suất cao hoặc số lượng nhiều hơn nhu cầu thực tế, nhà thầu phải gánh thêm chi phí nhiên liệu trong suốt quá trình thi công. Ảnh minh họa: Nhã Chi

Lạm dụng yêu cầu thiết bị - gánh nặng “kép”

(BĐT) - Trong bối cảnh giá nhiên liệu, đặc biệt là xăng dầu, liên tục biến động và duy trì ở mức cao, chi phí thi công xây dựng chịu áp lực gia tăng rõ rệt. Tuy nhiên, nhiều hồ sơ mời thầu (HSMT) vẫn đưa ra các yêu cầu về thiết bị thi công vượt nhu cầu cần thiết, cả về số lượng lẫn công suất. Thực trạng này không chỉ làm gia tăng gánh nặng chi phí cho nhà thầu, mà vô hình trung trở thành rào cản cạnh tranh.

Ảnh chỉ mang tính minh họa

Dấu hỏi sau những cú trượt thầu đơn giản

(BĐT) - Tình trạng trượt thầu do hồ sơ dự thầu (HSDT) không hợp lệ, thỏa thuận liên danh không đầy đủ, không làm rõ HSDT theo yêu cầu của chủ đầu tư, không trình bày các giải pháp kỹ thuật... khiến các gói thầu dù có từ 2 nhà thầu nộp HSDT trở lên nhưng vẫn kém cạnh tranh.

Gói thầu số 11 Thi công hạng mục cầu Thác Mai và các tuyến nhánh thuộc Dự án Đường cứu hộ, cứu nạn khẩn cấp dọc sông La Ngà phải đánh giá lại HSDT, Công ty TNHH Xây dựng Hòa Bình trúng thầu. Ảnh: Bảo Linh

Nhà thầu bất bình vì “mất” quyền làm rõ năng lực tài chính

(BĐT) - Trong đấu thầu, khâu đánh giá hồ sơ dự thầu (HSDT) có vai trò quan trọng để lựa chọn được nhà thầu đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của hồ sơ mời thầu (HSMT). Tuy nhiên, từ đơn kiến nghị của các nhà thầu lại cho thấy đây là khâu bộc lộ nhiều bất cập, phổ biến nhất là tình trạng đánh giá nhà thầu không đáp ứng về năng lực tài chính mà không tiến hành làm rõ, hoặc đánh giá căn cứ vào các tiêu chuẩn mà HSMT không quy định.

Kết nối đầu tư