 |
| Tại Gói thầu số 01 Duy trì vệ sinh môi trường, cây xanh, duy trì sửa chữa điện chiếu sáng 139,8 tỷ đồng ở phường Mão Điền, tỉnh Bắc Ninh, nhà thầu có giá dự thầu 108,646 tỷ đồng không trả lời làm rõ nên bị loại. Ảnh: Nhã Chi |
Nhà thầu bị loại bất phục
Gói thầu 01.XL Thi công xây dựng công trình thuộc Dự án Bảo dưỡng, sửa chữa cổng chính, hệ thống mương thoát nước, nhà trạm xá, nhà ký túc xá A1 thuộc Trường Đại học Hà Tĩnh có giá 6,443 tỷ đồng, thu hút tới 7 nhà thầu tham dự. Giá dự thầu cao nhất là 6,438 tỷ đồng của Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Tuấn Đạt, thấp nhất là 5,476 tỷ đồng của Công ty CP Xây dựng và Giám sát Đức Hùng. Kết quả, Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Tuấn Đạt trúng thầu với giá bằng giá dự thầu. Trong 6 nhà thầu còn lại, 1 nhà thầu không đạt năng lực kinh nghiệm, 5 nhà thầu không đạt kỹ thuật.
Công ty CP Hoàng Anh (giá dự thầu 6,1 tỷ đồng) và Công ty TNHH Tiền Phong Quảng Trị (giá dự thầu 5,59 tỷ đồng) đã có kiến nghị về kết quả lựa chọn nhà thầu.
Theo báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu (HSDT), lý do Tiền Phong Quảng Trị bị loại là không đạt năng lực, kinh nghiệm do có sự chênh lệch về số liệu kê khai doanh thu bán hàng trong báo cáo tài chính đính kèm HSDT và số liệu kê khai trên webform. Nhà thầu đã gửi văn bản làm rõ, giải trình về sự sai khác này, nhưng Tổ chuyên gia đánh giá giải trình không hợp lý và chấm không đạt về tiêu chí doanh thu tài chính của Nhà thầu.
Công ty TNHH Tiền Phong Quảng Trị cho biết, sự chênh lệch này không làm thay đổi bản chất năng lực tài chính của Nhà thầu, không làm thay đổi khả năng đáp ứng yêu cầu về doanh thu theo hồ sơ mời thầu (HSMT)…
Theo chuyên gia đấu thầu, sai lệch về doanh thu giữa báo cáo tài chính đính kèm và kê khai tại webform không thể là lý do để loại nhà thầu. Theo mẫu HSMT xây lắp, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia tự động đánh giá nội dung doanh thu bình quân hàng năm trên cơ sở thông tin kê khai, trích xuất trong HSDT. Đối với các nội dung Hệ thống tự động đánh giá, nhà thầu không phải đính kèm các tài liệu để chứng minh khi nộp HSDT. Trường hợp các thông tin nhà thầu cam kết, kê khai trong HSDT không trung thực dẫn đến làm sai lệch kết quả đánh giá HSDT thì nhà thầu sẽ bị coi là có hành vi gian lận. Nếu được mời vào đối chiếu tài liệu thì nhà thầu mới cần phải chuẩn bị các tài liệu để đối chiếu, chứng minh thông tin kê khai trong HSDT…
Trường hợp khác, Gói thầu số 11 Bảo hiểm công trình Dự án Đầu tư xây dựng công trình đường trục chính ven biển vào trung tâm TP. Hà Tiên có giá 3,077 tỷ đồng tìm được nhà thầu sau 2 lần đấu thầu. Liên danh bảo hiểm Gói thầu số 11 gồm Tổng công ty CP Bảo Minh và Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt trúng thầu với giá 2,308 tỷ đồng. Tổng công ty CP Bảo hiểm Bưu điện (PTI) - thành viên đứng đầu liên danh có giá dự thầu thấp hơn (2,062 tỷ đồng) đã kiến nghị xem xét lại kết quả đánh giá HSDT. Nhà thầu không đồng tình với lý do bị loại: PTI và thành viên Liên danh là Công ty CP Tập đoàn Bảo hiểm VDB đều không cung cấp bản dịch thuật nguồn vốn doanh nghiệp tái bảo hiểm của nhà tái bảo hiểm quốc tế mà chỉ có bảng tổng hợp do Nhà thầu kê khai.
Theo Nhà thầu, việc lấy các thiếu sót về thủ tục (nếu có) của đối tác tái bảo hiểm để đánh giá tổng thể HSDT không đạt yêu cầu kỹ thuật là một quyết định khắt khe và chưa xem xét đầy đủ năng lực thực tế của nhà thầu dự thầu. Báo cáo tài chính và xếp hạng tín nhiệm của các tập đoàn quốc tế là tài liệu đại chúng, đã được hình thành và công bố trước thời điểm đóng thầu. Việc thiếu bản dịch tiếng Việt chỉ mang tính chất hình thức, không làm thay đổi nội dung cơ bản của HSDT, không thay đổi giá dự thầu. Tuy nhiên, Chủ đầu tư không yêu cầu làm rõ, bổ sung và Tổ chuyên gia đánh giá “không đạt” mà không tạo điều kiện cho Nhà thầu thực hiện quyền làm rõ.
Được biết, các nhà thầu trúng 2 gói nêu trên từng nhiều lần trúng thầu, bao gồm cả chỉ định thầu các gói thầu trước đó tại địa phương nơi đơn vị chủ đầu tư đặt trụ sở.
Sơ suất hay chiến thuật đấu thầu?
Ngược lại với trường hợp nhà thầu bị mất quyền lợi làm rõ, bổ sung hồ sơ như PTI nêu trên, nhiều trường hợp nhà thầu chào giá thấp nhất bị loại vì những sơ suất không đáng có như bảo lãnh dự thầu không hợp lệ, hay những lỗi mà đáng lẽ vẫn có cơ hội sửa sai để trúng thầu nhưng nhà thầu đã tự bỏ quyền lợi của mình.
Đơn cử, tại Gói thầu số 01 Duy trì vệ sinh môi trường, cây xanh, duy trì sửa chữa điện chiếu sáng (tháng 4 - 12/2026 và năm 2027 - 2030) phường Mão Điền, tỉnh Bắc Ninh (139,8 tỷ đồng), Liên danh Cung ứng dịch vụ công ích phường Mão Điền do Công ty TNHH Môi trường đô thị Thuận Thành đứng đầu trúng thầu với giá 139,612 tỷ đồng. Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị An Hưng Group có giá dự thầu sau giảm giá 108,646 tỷ đồng bị loại vì không đạt năng lực và kinh nghiệm. Cụ thể, Nhà thầu kê khai một số thiết bị chủ yếu như xe ép rác 10,7 tấn (trong khi HSMT yêu cầu 4 - 10 tấn), một số xe quét đường khác có tài liệu đăng kiểm đã hết hiệu lực. Nhà thẩu không trả lời làm rõ nên bị đánh giá không đạt.
Thông tin với phóng viên, đại diện Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị An Hưng Group thừa nhận đã sơ suất khi kê khai thiết bị chủ yếu và không có ý kiến gì với đánh giá của Tổ chuyên gia.
Theo quy định, nhà thầu có quyền thay thế thiết bị chủ yếu 1 lần. Trong trường hợp này, dù nhận ra sơ suất, nhưng An Hưng Group với lịch sử trúng nhiều gói thầu lớn trong lĩnh vực này, không rõ vì lý do gì đã tự từ bỏ quyền lợi của mình và mất cơ hội trúng thầu. Trong khi đó, Liên danh Cung ứng dịch vụ công ích phường Mão Điền cũng tiếp nhận yêu cầu làm rõ về thiết bị, đề xuất thay thế thiết bị đáp ứng yêu cầu HSMT và trúng thầu sát giá gói thầu.
An Hưng Group và Công ty TNHH Môi trường đô thị Thuận Thành, trước khi là đối thủ ở gói thầu này, từng là đối tác tại nhiều gói thầu dịch vụ công ích trước đó. Tại Bắc Ninh, 2 doanh nghiệp này là thành viên Liên danh trúng Gói thầu số 01 Vệ sinh môi trường, duy trì cây xanh; duy trì, sửa chữa hệ thống điện chiếu sáng và các hạng mục khác trên địa bàn TP. Bắc Ninh (trừ đường TL.295B đoạn từ Km142+650 đến Km144+650) từ tháng 4/2024 đến hết tháng 12/2025, giá trúng thầu là 170,213 tỷ đồng.
Quan sát những trường hợp trên, một số nhà thầu chia sẻ, đó có thể là những lần “sảy chân” đáng tiếc, cũng có thể có dụng ý từ chủ đầu tư hoặc từ chính các nhà thầu tham dự, có trường hợp chưa phù hợp quy định, cũng có trường hợp là chiến thuật đấu thầu của các nhà thầu để trúng thầu với mức giá có lợi nhất. Trong đấu thầu, tài chính được xem xét sau năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật, tuy nhiên, việc không lựa chọn được nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm với mức giá tốt nhất là điều đáng tiếc, làm giảm hiệu quả kinh tế trong đấu thầu.
