Mới đây, tại Gói thầu số 32 Tư vấn kiểm toán thuộc Dự án Đầu tư xây dựng đường kết nối cầu Tứ Liên từ nút giao đường dẫn cầu Tứ Liên với đường Trường Sa đến đường cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, những tiêu chí về nhân sự chủ chốt trong hồ sơ mời thầu (HSMT) đã vấp phải phản ánh của nhà thầu. Gói thầu có giá 3,859 tỷ đồng, do UBND xã Đông Anh (TP. Hà Nội) mời thầu.
Cụ thể, HSMT yêu cầu trưởng đoàn kiểm toán phải có thẻ thẩm định viên về giá. Theo nhà thầu, kiểm toán và thẩm định giá là hai lĩnh vực chuyên môn khác nhau, có yêu cầu về năng lực và chứng chỉ hành nghề riêng. Việc bắt buộc nhân sự đảm nhiệm vị trí trưởng đoàn kiểm toán phải có thêm thẻ thẩm định viên về giá, theo phản ánh, có thể thu hẹp phạm vi nhân sự đáp ứng.
Đối với vị trí kiểm toán viên kỹ thuật, HSMT yêu cầu nhân sự có bằng đại học chuyên ngành luật, kỹ thuật điện hoặc kinh tế xây dựng, đồng thời có chứng chỉ kiểm toán viên do Bộ Tài chính cấp. Trong khi đó, đối chiếu quy định tại Mẫu số 6A HSMT ban hành kèm theo Thông tư 79/2026/TT-BTC, việc yêu cầu đồng thời bằng cấp chuyên ngành cụ thể và chứng chỉ hành nghề đối với các vị trí đã có yêu cầu chứng chỉ hành nghề bị coi là hành vi dẫn đến hạn chế sự tham gia của nhà thầu.
Sau khi Chủ đầu tư bảo lưu HSMT, biên bản mở thầu ngày 15/10/2026 ghi nhận duy nhất sự tham dự của Liên danh VNAA - RSM (Công ty TNHH Kế toán, Kiểm toán Việt Nam đại diện).
Đầu tháng 8/2026, UBND xã Kim Thành (TP. Hải Phòng) mời thầu Gói thầu số 03 Tư vấn giám sát thi công xây dựng thuộc Dự án Cải tạo, nâng cấp đường ĐH09 đoạn từ Khu dân cư Bình Dân đến Nghĩa trang Liệt sĩ xã Kim Thành (giá gói thầu 995 triệu đồng).
Theo HSMT, các vị trí tư vấn giám sát trưởng và tư vấn giám sát viên phải có tối thiểu 5 năm kinh nghiệm. Nhà thầu phản ánh, yêu cầu này chưa tương xứng với quy mô công trình cấp IV. Theo lập luận của nhà thầu, pháp luật xây dựng quy định, để được cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng, cá nhân cần có năng lực chuyên môn phù hợp và thời gian kinh nghiệm thực tế tương ứng với từng hạng, trong đó, hạng III chỉ yêu cầu từ 2 - 3 năm. Do vậy, yêu cầu như tại HSMT bị cho rằng cao hơn yêu cầu thực tế.
Đáng chú ý, hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công không có hạng mục cấp nước, nhưng HSMT vẫn yêu cầu nhân sự tư vấn giám sát viên về cấp - thoát nước. Lý giải về tiêu chí này, Chủ đầu tư cho biết công trình nằm trong khu dân cư, có hệ thống hạ tầng hiện hữu nên cần nhân sự có kinh nghiệm về cấp, thoát nước để phối hợp xử lý việc di chuyển các hạng mục liên quan. Tuy nhiên, theo nhà thầu, việc huy động nhân sự không cần thiết có thể tạo thêm gánh nặng cho nhà thầu.
Theo kết quả phê duyệt ngày 27/8/2026, Công ty CP Tư vấn quy hoạch và Thiết kế xây dựng Hải Dương là nhà thầu duy nhất nộp hồ sơ dự thầu và trúng thầu.
Cùng thời điểm, Trung tâm Phát triển quỹ đất TP. Đồng Nai phát hành HSMT Gói thầu số 15 Tư vấn giám sát thi công xây dựng và giám sát lắp đặt thiết bị Gói thầu số 14 thuộc Dự án Khu tái định cư Dầu Giây. Tại gói thầu này, HSMT yêu cầu 3 nhân sự giám sát trưởng, đồng thời bố trí 2 giám sát viên cho mỗi nhóm công việc gồm phần đường, phần điện, thoát nước, cấp nước, an toàn lao động và vệ sinh môi trường. Số lượng nhân sự như trên bị cho rằng quá lớn so với quy mô và tính chất công việc, có thể làm tăng chi phí huy động và thu hẹp khả năng tham dự của nhà thầu.
Kết quả lựa chọn nhà thầu cho thấy, chỉ có Liên danh Công ty TNHH Tư vấn đầu tư và xây dựng Hợp Phát - Công ty TNHH Long Thiên Hải - Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Quỳnh Anh tham dự và trúng thầu với giá 4,621 tỷ đồng (giá gói thầu 4,789 tỷ đồng).
Theo ghi nhận thời gian qua, trong khi lĩnh vực xây lắp, mua sắm hàng hóa chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ về mức độ cạnh tranh với số lượng nhà thầu tham dự trung bình trên mỗi gói thầu cao chưa từng có, thì lĩnh vực tư vấn lại cho thấy bức tranh đối lập khi phần lớn các gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham dự.
Chuyên gia đấu thầu nhìn nhận, nhân sự chủ chốt là yếu tố quan trọng, song tiêu chí đánh giá cần căn cứ vào quy mô, tính chất của gói thầu. Những yêu cầu vượt quá mức cần thiết hoặc ràng không trực tiếp quyết định chất lượng công việc có thể trở thành rào cản cạnh tranh, hạn chế cơ hội tham dự của các nhà thầu.
