 |
| Việc phải tổ chức đấu thầu lại làm phát sinh thêm chi phí và thời gian, có thể làm chậm tiến độ thực hiện gói thầu, dự án. Ảnh minh họa: Song Lê |
Hủy thầu sai, phải báo cáo lại
Ngày 28/7/2026, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng TP. Đồng Nai quyết định hủy Gói thầu số 22 (phi tư vấn) Bảo hiểm trong thời gian thi công xây dựng Gói thầu số 17, thuộc Dự án Đầu tư xây dựng đường ĐT.770B, với giá dự toán 11,817 tỷ đồng. Lý do hủy thầu là tất cả HSDT không đáp ứng yêu cầu của HSMT theo điểm a Khoản 1 Điều 17 Luật Đấu thầu.
Ngay sau đó, Tổng công ty CP Bảo Minh - Công ty Bảo Minh Trà Vinh đã thực hiện kiến nghị hai cấp, phản đối quyết định hủy thầu. Cụ thể, theo báo cáo đánh giá HSDT, Bảo Minh bị loại ở bước đánh giá kỹ thuật do đề xuất giá dự thầu 2,899 tỷ đồng, bị xác định thấp hơn mức phí bảo hiểm tối thiểu 4,971 tỷ đồng. Tổ chuyên gia cho rằng, mức phí tối thiểu phải được tính trên cả phần đường và phần cầu của công trình theo tỷ lệ quy định tại Nghị định 67/2023/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 220/2026/NĐ-CP. Do không đáp ứng yêu cầu về mức phí bảo hiểm, HSDT của Bảo Minh không được tiếp tục đánh giá các nội dung khác.
Không đồng tình với kết quả này, Bảo Minh cho rằng Tổ chuyên gia đã xác định mức phí bảo hiểm tối thiểu chưa chính xác. Theo Nhà thầu, căn cứ giá trị phần đường và phần cầu, cùng các quy định về tỷ lệ phí và mức giảm phí được phép áp dụng, mức phí bảo hiểm tối thiểu của Gói thầu được xác định chỉ khoảng 2,588 tỷ đồng (đã bao gồm VAT), thay vì mức phí bảo hiểm tối thiểu 4,971 tỷ đồng như cách xác định của Tổ chuyên gia. Theo lập luận của Bảo Minh, giá dự thầu 2,899 tỷ đồng cao hơn mức phí tối thiểu và không thuộc trường hợp chào thấp hơn quy định. Theo đó, Nhà thầu đề nghị Chủ đầu tư và các cấp có thẩm quyền xem xét lại quyết định hủy thầu, tiếp tục đánh giá HSDT.
Ngày 14/9/2026, Hội đồng giải quyết kiến nghị thuộc Sở Tài chính TP. Đồng Nai ban hành kết luận giải quyết kiến nghị nêu trên, xác định nội dung kiến nghị của Bảo Minh là đúng. Hội đồng xác định chưa có cơ sở khẳng định giá dự thầu 2,899 tỷ đồng của Bảo Minh thấp hơn mức phí bảo hiểm tối thiểu theo HSMT và quy định pháp luật. Trên cơ sở đó, Hội đồng kiến nghị Chủ đầu tư phối hợp với các đơn vị tư vấn đấu thầu xem xét lại quyết định hủy thầu, rà soát tiêu chuẩn đánh giá liên quan đến việc xác định phí bảo hiểm tối thiểu, đồng thời đánh giá lại HSDT của tất cả nhà thầu tham dự, báo cáo Sở Tài chính trước ngày 30/9/2026.
Trong một trường hợp khác, Gói thầu số 05 Thi công xây dựng thuộc Dự án Hệ thống thoát nước dọc các trục đường khu dân cư thôn Ma Oai, do Ban Quản lý dự án xã Bác Ái (tỉnh Khánh Hòa) làm chủ đầu tư, phải hủy thầu vào tháng 6/2026 do cả 2 nhà thầu tham dự bị đánh giá không đáp ứng yêu cầu của HSMT.
Công ty CP Tư vấn & Xây dựng CIC đã có đơn kiến nghị về kết quả đánh giá. Theo báo cáo của Tổ chuyên gia, CIC bị loại do cam kết tín dụng ghi số tiền cho vay là 2,673 tỷ đồng, thay vì diễn đạt “giá trị tối thiểu 2,673 tỷ đồng” như yêu cầu của HSMT.
CIC cho rằng, cách đánh giá này mang nặng tính hình thức, máy móc và chưa phản ánh đúng bản chất pháp lý của cam kết tín dụng, bởi nội dung cam kết của ngân hàng vẫn thể hiện tổ chức tín dụng sẵn sàng cho vay đúng số tiền mà HSMT yêu cầu, không làm thay đổi bản chất nghĩa vụ và khả năng huy động vốn của nhà thầu.
Tuy nhiên, Chủ đầu tư không chấp thuận kiến nghị của Nhà thầu và Gói thầu sau đó phải tổ chức mời thầu lại.
Hệ lụy nhiều chiều
Chia sẻ với phóng viên, một số nhà thầu cho rằng, những cuộc thầu có quá trình đánh giá HSDT không tuân thủ đúng quy định có thể kéo theo nhiều hệ lụy. Với nhà thầu, không chỉ chịu tổn thất về chi phí, thời gian và cơ hội kinh doanh sau quá trình chuẩn bị HSDT, mà niềm tin vào môi trường đấu thầu minh bạch, cạnh tranh cũng có thể bị ảnh hưởng nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên hoặc không có căn cứ thuyết phục.
Trong khi đó, việc ra quyết định hủy thầu không chính xác khiến chủ đầu tư phải tổ chức đấu thầu lại làm phát sinh thêm chi phí và thời gian, có thể làm chậm tiến độ thực hiện gói thầu, dự án, ảnh hưởng đến các mục tiêu và kế hoạch đề ra, nhất là đối với những dự án đang chịu áp lực về tiến độ, đồng thời ảnh hưởng nhất định đến uy tín.
Bên cạnh hệ lụy trước mắt, chuyên gia đấu thầu cho rằng, tổ chức, cá nhân thực hiện công tác lựa chọn nhà thầu còn có thể phải đối mặt với trách nhiệm pháp lý nếu vi phạm quy định dẫn đến hủy thầu. Theo Khoản 4 Điều 17 Luật Đấu thầu, tổ chức, cá nhân vi phạm quy định của pháp luật về đấu thầu dẫn đến hủy thầu phải đền bù chi phí cho các bên liên quan.
Bên cạnh đó, tùy tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân liên quan có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định 122/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư.
