 |
| Nhiều nhà thầu tham dự các gói thầu xây lắp giá dự thầu cạnh tranh nhưng sớm bị loại vì sai sót về bảo đảm dự thầu hoặc thỏa thuận liên danh. Ảnh: Nhã Chi |
Trong HSDT, bảo đảm dự thầu là một trong những nội dung có tính loại trừ ngay từ bước đánh giá tính hợp lệ và thường không thuộc phạm vi được làm rõ, bổ sung. Thực tế cho thấy không ít nhà thầu bị loại bởi những sai sót liên quan đến nội dung này như: không nộp bảo đảm dự thầu, thời gian hiệu lực không đáp ứng yêu cầu, thông tin trong bảo lãnh không thống nhất hoặc sử dụng mẫu bảo lãnh chưa bám sát hoàn toàn mẫu quy định trong hồ sơ mời thầu (HSMT)...
Ngày 16/9/2026, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Diên Sanh (tỉnh Quảng Trị) công bố kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu Thi công xây lắp và lắp đặt thiết bị thuộc Dự án Khu tái định cư xã Hải An (giai đoạn 2). Liên danh Công ty TNHH Xây dựng Mạnh Linh - Công ty TNHH Xây lắp 589 - Công ty TNHH Xây dựng Thuận Lộc - Công ty TNHH MTV Minh Thành - Công ty TNHH MTV Hường Chua - Công ty CP Thương mại và Công nghệ cao Phương Đông trúng thầu với giá 115,2 tỷ đồng (giá gói thầu 115,433 tỷ đồng).
Chào giá 103,309 tỷ đồng, song Liên danh Công ty TNHH MTV Tổng công ty Thái Sơn - Công ty CP Đầu tư Thương mại Xây dựng Đức Phát - Công ty TNHH Xe Bus Quảng Trị bị loại từ vòng đánh giá sơ bộ do bảo lãnh dự thầu không hợp lệ. Cụ thể, theo đánh giá của Tổ chuyên gia, Nhà thầu nộp kèm HSDT Bảo lãnh dự thầu số TKD130826TNLI908 ngày 13/8/2026 do Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) phát hành. Trong bảo lãnh này, khoản tiền bảo lãnh được thể hiện bằng số là 2,5 tỷ đồng, nhưng phần bằng chữ tương ứng là “Hai tỷ, năm triệu đồng chẵn”. Nội dung này được thể hiện lặp lại tại phần cam kết bảo lãnh và phần cam kết thanh toán. Trong khi đó, HSMT quy định, giá trị bảo đảm dự thầu là 2,5 tỷ đồng và yêu cầu khoản tiền bảo lãnh phải ghi rõ giá trị bằng số, bằng chữ. Sự không thống nhất về số tiền bảo lãnh giữa phần bằng số và phần bằng chữ liên quan trực tiếp đến phạm vi cam kết và nghĩa vụ thanh toán của bên bảo lãnh nên Tổ chuyên gia kết luận, HSDT của Nhà thầu không đạt đánh giá về tính hợp lệ.
Tương tự, tại TP.HCM, ngày 26/8/2026, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Bình Thạnh phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu thực hiện Gói thầu Xây dựng thuộc Dự án Nâng cấp, cải tạo các tuyến hẻm Chu Văn An, có giá 10,3 tỷ đồng. Trong đó, Công ty CP Xây dựng Vạn Thành Đạt bị loại do đề xuất bảo lãnh dự thầu có hiệu lực 120 ngày, trong khi HSMT yêu cầu 150 ngày.
Cá biệt, tại Gói thầu Thi công xây dựng thuộc Dự án Hệ thống thoát nước trên địa bàn xã Đức Hòa, tỉnh Tây Ninh (giá gói thầu 13,4 tỷ đồng), Công ty CP Thiết kế kiến trúc nhà đẹp Đức Hòa bị loại do không nộp bảo lãnh dự thầu...
Ngoài bảo đảm dự thầu, thỏa thuận liên danh cũng là một nội dung được xem xét tại bước đánh giá tính hợp lệ của HSDT. Với các gói thầu có sự tham dự của liên danh gồm nhiều thành viên, việc phân định rõ phạm vi công việc và trách nhiệm của từng thành viên trong thỏa thuận liên danh có ý nghĩa quan trọng.
Tại Gói thầu số 07 Thi công xây dựng công trình và lắp đặt thiết bị thuộc Dự án Hạ tầng kỹ thuật khu dân cư tổ dân phố Hồng Phong, phường Hải Ninh, thị xã Nghi Sơn (giai đoạn 2) với giá dự toán 68,6 tỷ đồng, Liên danh Công ty TNHH Dịch vụ Vận tải Anh Cường - Công ty TNHH MTV Kiên Chung - Công ty TNHH Tư vấn và Kinh doanh Xây dựng Đạt Phát - Công ty CP Đầu tư và Xây dựng CH Bình Minh chào giá thấp nhất với 62,2 tỷ đồng, nhưng sớm bị loại do HSDT không đáp ứng yêu cầu về tính hợp lệ.
Theo đánh giá của Tổ chuyên gia, HSMT yêu cầu trường hợp nhà thầu liên danh thì thỏa thuận liên danh phải nêu rõ nội dung công việc cụ thể và ước tính giá trị tương ứng mà từng thành viên trong liên danh thực hiện. Tuy nhiên, thỏa thuận liên danh trong HSDT của Nhà thầu không nêu rõ nội dung công việc cụ thể, không phân chia công việc trên cơ sở các hạng mục trong bảng tổng hợp giá dự thầu hoặc các công việc thuộc quá trình sản xuất hạng mục trong bảng tổng hợp giá dự thầu.
Theo chuyên gia đấu thầu, những sai sót về tính hợp lệ, đặc biệt là bảo đảm dự thầu và thỏa thuận liên danh, là những sơ suất rất nhỏ, nhưng trực tiếp ảnh hưởng đến cơ hội cạnh tranh của nhà thầu. Thực tế cho thấy, không ít nhà thầu có năng lực, đưa ra giá dự thầu thấp, vẫn bị loại trước khi được đánh giá về năng lực, kỹ thuật và giá do chưa kiểm soát chặt chẽ HSDT. Vì vậy, bên cạnh năng lực thi công, kinh nghiệm hay chiến thuật về giá, nhà thầu cần xây dựng quy trình rà soát HSDT nhiều bước. Đây không chỉ là yêu cầu về tính cẩn trọng mà còn phản ánh mức độ chuyên nghiệp của nhà thầu.
