Doanh nghiệp cơ khí phải từ bỏ tư duy “ao làng”

(BĐT) - Ngành cơ khí chế tạo Việt Nam đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức, nhất là trong bối cảnh nước ta hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Với xuất phát điểm thấp như tiềm lực hạn chế, năng lực cạnh tranh yếu, doanh nghiệp (DN) cơ khí Việt Nam phải cực kỳ nỗ lực để trụ vững trong sân chơi hội nhập.
Đầu tư công nghệ mới là xu thế tất yếu của doanh nghiệp cơ khí. Ảnh: Tiên Giang
Đầu tư công nghệ mới là xu thế tất yếu của doanh nghiệp cơ khí. Ảnh: Tiên Giang

Thách thức nhiều hơn cơ hội

Theo các chuyên gia kinh tế, khoảng 15 năm qua, do nhiều nguyên nhân ngành cơ khí nước ta vẫn còn yếu kém, năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế hạn chế. Ngành cơ khí Việt Nam hiện tại vẫn chỉ dừng ở mức “làm gia công”, chưa đủ sức “tự chế tạo ra một số sản phẩm” có sức cạnh tranh quốc tế và đang bị “thua ngay trên sân nhà”. Các sản phẩm cơ khí khác phục vụ cho ngành công nghiệp ô tô, xe máy, hàng tiêu dùng… chủ yếu vẫn phải nhập khẩu, không có thương hiệu Made in Vietnam có uy tín để cạnh tranh quốc tế.

Đồng quan điểm, ông Lê Văn Tuấn, Tổng giám đốc Tổng công ty Lắp máy Việt Nam (Lilama) nhìn nhận, khi tham gia TPP, thách thức sẽ nhiều hơn cơ hội cho DN cơ khí Việt Nam. Các đối tác trong TPP đều là những nước có nền kinh tế phát triển, chuẩn mực sản phẩm của họ cũng cao hơn. Các sản phẩm cơ khí của Việt Nam khi vào được các thị trường này đòi hỏi phải đảm bảo nhiều yếu tố về chất lượng, thời gian giao hàng…

Còn theo Vụ Công nghiệp nặng thuộc Bộ Công Thương, sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), thị trường cơ khí nước ta có phát triển, tuy nhiên dung lượng thị trường từng sản phẩm còn nhỏ. Song dưới góc nhìn lạc quan, Vụ Công nghiệp nhìn nhận, thời gian tới, khi TPP có hiệu lực, cùng với những hiệp định thương mại tự do (FTA) khác, các DN cơ khí Việt Nam có cơ hội mở rộng, phát triển các sản phẩm, từ đó thúc đẩy ngành phát triển mạnh hơn.

Chủ động thay đổi để thích nghi

Điều cốt lõi là doanh nghiệp phải xây dựng được chiến lược đầu tư, kinh doanh đúng đắn, đầu tư có bài bản gắn với sản phẩm
Tổng công ty Cơ điện xây dựng - CTCP (AGRIMECO) là một trong những DN hoạt động trong lĩnh vực cơ khí đã “gặt hái” được nhiều thành công sau cổ phần hóa, năng lực sản xuất và năng suất lao động tăng 100 lần so với trước đó. Chia sẻ thành công này, ông Lê Văn An, Chủ tịch, Tổng giám đốc AGRIMECO cho hay: “Điều cốt lõi là DN phải xây dựng được chiến lược đầu tư, kinh doanh đúng đắn, đầu tư có bài bản gắn với sản phẩm. Trong đầu tư, DN nên tập trung đầu tư công nghệ mới nhất vào dây chuyền sản xuất để cho ra những sản phẩm chất lượng cao, giá thành tốt”.

Ông An nói thêm: “Khi DN nhà nước chưa cổ phần hóa, tất cả chủ trương đầu tư của DN phải trình lên cấp có thẩm quyền phê duyệt mà thời gian phê duyệt... thì rất lâu. Hơn nữa, “cấp trên” lại là người không bỏ tiền làm cùng DN nên sợ chịu trách nhiệm về hiệu quả đầu tư”.

Một giải pháp khác để giúp DN cơ khí hội nhập TPP thành công, theo ông Lê Văn Tuấn, là nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp. Theo ông Tuấn, nâng cao quản trị DN là công tác sống còn, đã, đang tích cực được triển khai tại Lilama và đã đạt được một số thành công. Hệ thống chất lượng sản phẩm phải được duy trì và bảo đảm cho dù có hay không sự tham gia của lãnh đạo DN. Không có chuyện tham gia TPP, DN được miễn giảm các loại thuế thì chất lượng sản phẩm kém đi.

Đại diện Công ty CP Sanwa Seimitsu Việt Nam cũng cho rằng: “Để có một vị trí cạnh tranh trong khu vực, DN cơ khí Việt Nam nên và cần chuẩn bị một hệ thống lao động mới - thế hệ lao động kỹ thuật cao, đồng thời tập trung trang bị những kiến thức chuyên ngành sâu rộng để hội nhập TPP thành công”.

Trao đổi vấn đề này, ông Nguyễn Văn Thụ, Chủ tịch Hiệp hội DN cơ khí Việt Nam cho rằng, để hội nhập thành công, điều đầu tiên các DN cơ khí cần làm là thay đổi tư duy. Thực tế, DN cơ khí trong nước còn manh mún, nhỏ lẻ, năng lực và tiềm lực hạn chế, cho nên vẫn tồn tại nhiều kiểu làm ăn “xổi”, “chộp giật”. Các DN cơ khí cần chủ động thay đổi cách thức kinh doanh theo hướng chuyên nghiệp, từ bỏ tư duy “ao làng” để tránh “thua trên sân nhà”.

Nguyễn Thủy

Tin liên quan