Thống nhất ban hành Nghị quyết xử lý nợ thuế

(BĐT) - Ngày 17/9, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 37, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) thảo luận cho ý kiến về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về xử lý tiền thuế nợ đối với người nộp thuế không còn khả năng nộp ngân sách nhà nước (NSNN). Đa số các thành viên UBTVQH cơ bản thống nhất với việc ban hành Nghị quyết của Quốc hội về xử lý tiền thuế nợ đối với người nộp thuế không còn khả năng nộp NSNN. 
Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển đề nghị Chính phủ rà soát toàn bộ các luật liên quan đến quản lý thuế
Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển đề nghị Chính phủ rà soát toàn bộ các luật liên quan đến quản lý thuế

Đã nỗ lực thu hồi nhưng nợ đọng thuế vẫn còn cao

Theo tờ trình của Chính phủ, thời gian qua, cơ quan quản lý thuế đã có nhiều nỗ lực trong việc thu hồi nợ đọng thuế. Tuy nhiên, tình hình nợ đọng thuế vẫn còn cao. Tổng số tiền thuế nợ tính đến ngày 31/12/2018 là 81.618 tỷ đồng, tăng 4% so với thời điểm 31/12/2017; trong đó tiền thuế nợ không có khả năng thu ngân sách là 41.387 tỷ đồng, chiếm 50,7% tổng số tiền thuế nợ.

Tình hình trên do nhiều nguyên nhân khác nhau như: có 2.635 người nộp thuế là người đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự; 24.113 doanh nghiệp tự giải thể nhưng không thực hiện thủ tục giải thể; 731.696 người nộp thuế (trong đó có 197.336 doanh nghiệp, 534.360 hộ gia đình và cá nhân) bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc không còn hoạt động…

Trong khi đó, Luật Quản lý thuế quy định tiền phạt chậm nộp là 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp. Quy định này là chế tài xử lý cần thiết, tuy nhiên với các đối tượng trên, do không còn khả năng nộp thuế nên số tiền chậm nộp ngày càng tăng theo thời gian. Tổng số tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp đến cuối năm 2018 là 11.896 tỷ đồng, song thực tế không có khả năng thu hồi.

Từ tình hình trên, Chính phủ cho rằng, cần thiết phải có Nghị quyết của Quốc hội về xử lý tiền thuế nợ của người nộp thuế không còn khả năng nộp NSNN, tạo cơ chế pháp lý để xử lý dứt điểm tiền thuế nợ, tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp tồn tại lâu năm không còn khả năng thu của các đối tượng đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự, thực tế đã phá sản, giải thể nhưng chưa thực hiện các thủ tục phá sản, giải thể theo quy định pháp luật, người nộp thuế đã chấm dứt kinh doanh, không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh.

Cần rà soát chặt chẽ, tránh bị lạm dụng

Thảo luận tại phiên họp, đa số các thành viên UBTVQH cơ bản thống nhất với việc ban hành Nghị quyết của Quốc hội về xử lý tiền thuế nợ đối với người nộp thuế không còn khả năng nộp NSNN. Đồng thời, tán thành bổ sung Dự án Nghị quyết này vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2019 và trình UBTVQH cho ý kiến vào nội dung của Dự án Nghị quyết cùng với việc xem xét, quyết định bổ sung vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh.

Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải cho rằng, việc ban hành Nghị quyết nói trên là một thực tế khách quan trong công tác quản lý thuế. Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng, ban hành Dự thảo Nghị quyết và đặc biệt là việc triển khai Nghị quyết cần phải rà soát chặt chẽ và tránh bị lạm dụng; đề nghị Chính phủ cần làm rõ nguyên nhân và nêu tên một cách công khai từng tổ chức, cá nhân sẽ được xóa nợ thuế.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, Luật Quản lý thuế hiện hành chưa xử lý hết những trường hợp còn vướng mắc trong 10 năm trở lại đây, nên chúng ta mới đặt vấn đề ban hành Nghị quyết của Quốc hội về vấn đề này. Song các quy định trong Nghị quyết cần xây dựng chặt chẽ, tránh trường hợp lợi dụng để trốn thuế. Ví dụ, trường hợp chỉ cần nộp đơn yêu cầu phá sản hoặc tòa án mới thụ lý, chưa giải quyết đã xóa nợ. Chúng ta chỉ xóa nợ thuế khi tòa án đã khẳng định là doanh nghiệp phá sản.

Phát biểu kết luận nội dung phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển đề nghị Chính phủ rà soát toàn bộ các luật liên quan đến quản lý thuế từ năm 2006, 2012, 2014, 2016, 2019, xem những khoản nào chưa có quy định liên quan đối tượng cần phải xử lý mới đưa vào Nghị quyết của Quốc hội, thực hiện đúng tinh thần Điều 152 - điều khoản chuyển tiếp của Luật Quản lý thuế năm 2019, bảo đảm phủ hết các đối tượng không có khả năng nộp NSNN.

Đặc biệt, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Chính phủ làm rõ trách nhiệm của đối tượng nộp thuế, cơ quan quản lý thuế, cán bộ các bộ, ngành, địa phương liên quan đến tình trạng để nợ đọng thuế trong thời gian vừa qua để báo cáo Quốc hội. Đặc biệt ở con số 41.000 tỷ đồng không thể thu hồi được; sâu hơn nữa là hơn 11.000 tỷ đồng sẽ xóa theo tinh thần Nghị quyết này.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp thu đầy đủ ý kiến của UBTVQH; ý kiến của Ủy ban Tài chính - Ngân sách, Ủy ban Pháp luật và hoàn chỉnh Dự thảo Nghị quyết. Theo đó, cần trả lời cho được câu hỏi mà Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu đã đặt ra là, tại sao trong vòng 13 năm, từ 2006 đến nay, qua 5 năm lần sửa Luật Quản lý thuế mà vẫn còn có khoảng trống pháp lý chưa được xử lý?

Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển giao Ủy ban Tài chính - Ngân sách phối hợp với Ủy ban Pháp luật, Ủy ban Kinh tế, Bộ Tư pháp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính thẩm tra chính thức nội dung này để trình ra Quốc hội tại Kỳ họp thứ 8 theo thủ tục rút gọn tại một kỳ họp.

Hoàng Oanh