Dự án thoát nước Hà Nội giai đoạn 2: Tiêu cực trong GPMB

(BĐT) - Quá trình giải phóng mặt bằng để thực hiện Dự án Thoát nước nhằm cải tạo môi trường Hà Nội - giai đoạn 2, nhóm cán bộ trong Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) quận Đống Đa đã thiếu trách nhiệm, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước hơn 800 triệu đồng. 
Ba bị cáo bị truy tố tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng với khung hình phạt từ 3 - 12 năm. Ảnh: Lê Tiên
Ba bị cáo bị truy tố tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng với khung hình phạt từ 3 - 12 năm. Ảnh: Lê Tiên

Những vi phạm này đã bị các cơ quan tiến hành tố tụng truy tố, điều tra và sáng ngày 31/5, Tòa án nhân dân TP. Hà Nội đã đưa vụ án ra xét xử.

Nhiều dấu hiệu sai phạm

Theo đó, từ năm 1999 - 2001, Thủ tướng Chính phủ có quyết định thu hồi đất để thực hiện Dự án Thoát nước nhằm cải tạo môi trường Hà Nội - giai đoạn 2. Đến ngày 5/1/2007, UBND TP. Hà Nội ra Quyết định số 32QĐ-UBND giao nhiệm vụ chủ đầu tư làm công tác GPMB, tái định cư cho UBND các quận, huyện nội thành.

Thực hiện chủ trương trên, UBND quận Đống Đa thành lập tổ công tác, Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn Quận do ông Đinh Quốc Trung (Phó Chủ tịch UBND phường Trung Tự) làm tổ trưởng và các thành viên gồm Vũ Văn Minh (cán bộ địa chính), Trương Đình Đức (Trưởng ban Bồi thường GPMB). Trên địa bàn phường Trung Tự, có 51 hộ dân thuộc diện GPMB.

Nhưng đến năm 2016, Cơ quan cảnh sát điều tra - Công an Hà Nội nhận được đơn thư của người dân tố cáo Ban Bồi thường GPMB quận Đống Đa có nhiều tiêu cực khi thực hiện công tác.

Quá trình điều tra, nội dung tố cáo đã được làm rõ, một số cán bộ trong Ban Bồi thường GPMB đã thiếu trách nhiệm dẫn đến trình UBND quận Đống Đa bồi thường sai cho 2 hộ gia đình, gây thất thoát số tiền gần 856 triệu đồng. Kết quả điều tra còn cho thấy, việc bồi thường cho một số hộ dân khác cũng có dấu hiệu sai phạm, nhưng do không đủ cơ sở kết luận nên cơ quan điều tra không đề cập xử lý. 

Thiếu trách nhiệm gây thất thoát

Một số cán bộ trong Ban Bồi thường GPMB đã thiếu trách nhiệm dẫn đến trình UBND quận Đống Đa bồi thường sai cho 2 hộ gia đình, gây thất thoát số tiền gần 856 triệu đồng.
Trở lại trường hợp 2 hộ dân đã được đền bù bồi thường thừa hơn 800 triệu đồng, các cán bộ trực tiếp thẩm định đã không kiểm tra, xác minh hồ sơ giấy tờ nên thông qua phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư với tỷ lệ 100% sai quy định của pháp luật.

Cụ thể, trường hợp hộ gia đình ông Vũ Đình Năng, diện tích đất bị thu hồi là 32,6 m2 thuộc thửa đất số 128 (đường Trường Chinh, quận Đống Đa). Ông Năng cung cấp biên lai thu thuế nhà đất năm 1992 - 2005, hóa đơn điện nước. Năm 2013, khi lấy ý kiến của khu dân cư về nguồn gốc đất, thời điểm sử dụng đất thì người dân xung quanh xác nhận thời điểm bắt đầu sử dụng đất để ở của nhà ông Năng là từ năm 1992. Sở dĩ họ xác nhận sai là do nể nang hàng xóm.

Nhưng theo bản đồ địa chính năm 1994, thửa đất nhà ông Năng không có công trình xây dựng, nhà ở trên đất. Dù vậy, các cán bộ của Ban Bồi thường GPMB quận Đống Đa đã không kiểm tra bản đồ địa chính nên không phát hiện ra mâu thuẫn giữa những tài liệu trên để tiến hành xác minh làm rõ. Các cán bộ của Ban Bồi thường GPMB và phường Trung Tự đã ký xác nhận rằng toàn bộ diện tích bị thu hồi của hộ gia đình ông Năng sử dụng là đất ở trước ngày 15/10/1993.

Mảnh đất liền kề thuộc thửa đất số 126 của gia đình ông Lê Hữu Khang cũng thuộc diện tương tự.

Sau đó, chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án quận Đống Đa đã tập hợp, xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư chuyển cho Ban Bồi thường GPMB quận Đống Đa thẩm định, báo cáo Hội đồng bồi thường. Tuy nhiên, quá trình thẩm định, Ban Bồi thường GPMB không trực tiếp kiểm tra mà trưng dụng các chuyên viên phòng, ban chuyên môn của UBND quận Đống Đa.

Ngày 30/12/2013, Trương Đình Đức chủ trì cuộc họp của Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư quận Đống Đa để thẩm định các phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với 51 hộ dân nhưng không phát hiện sai sót của hộ gia đình ông Khang và ông Năng, không kiểm tra tính khách quan, hợp pháp của phiếu lấy ý kiến của khu dân cư.

Cùng ngày¸ Trương Đình Đức ký tờ trình đề nghị UBND Quận phê duyệt phương án bồi thường với 51 hộ dân trong đó có hộ ông Vũ Đình Năng và ông Lê Đình Khang với tỷ lệ bồi thường về đất ở, tài sản là 100% (vượt quá 50% so với quy định). Tổng mức hỗ trợ bồi thường của hộ ông Vũ Đình Năng là gần 1,2 tỷ đồng; hộ ông Lê Hữu Khang là hơn 2,2 tỷ đồng.

Tại cơ quan điều tra, các ông Đinh Quốc Trung, Vũ Văn Minh, Trương Đình Đức thừa nhận sai phạm xác nhận diện tích đất bị thu hồi của 2 hộ trên. Nguyên nhân là vì “tiến độ giải phóng mặt bằng gấp gáp” và nhận thức rằng hồ sơ kỹ thuật thửa đất trùng với các thửa đất trên bản đồ năm 1994 thì đều được coi là đất ở trước năm 1993, phần còn lại là đất ở sau năm 1993.

Với hành vi này, Đinh Quốc Trung, Vũ Văn Minh, Trương Đình Đức bị truy tố tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng khung hình phạt từ 3 - 12 năm. Một số cá nhân khác cũng có sai phạm nhưng xét mức độ, cơ quan điều tra không đề cập xử lý hình sự.

Đăng Khôi