 |
| Theo Hiệp hội, dự báo dân số không sát thực tế có thể cản trở phát triển đô thị mới, cải tạo chung cư cũ và xây dựng nhà ở xã hội. Ảnh: Gia An |
Dự báo dân số cần sát thực tế
Trong văn bản góp ý dự thảo quy hoạch, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đề nghị tính toán lại quy mô dân số và sức chứa đô thị tại các mốc 2030, 2035, 2045 và 2050, đồng thời dành khoảng 10% dân số dự phòng cho từng giai đoạn.
Cụ thể, HoREA đề xuất dân số trung bình toàn Thành phố đạt 15,5–16 triệu người vào năm 2030; 17–18 triệu người năm 2035; 20–21 triệu người năm 2045 và 22–23 triệu người năm 2050. Riêng giai đoạn cuối, Hiệp hội cũng tính đến kịch bản dân số chững lại ở mức 21–22 triệu người.
Theo HoREA, dự báo trong dự thảo chưa tính đầy đủ xu hướng giảm mức sinh, già hóa dân số và biến động dòng người nhập cư. Hiện TP.HCM sau hợp nhất có khoảng 14 triệu người, gồm dân số thường trú, người tạm trú trên 6 tháng và dân số quy đổi. Tuy nhiên, số liệu này chưa phản ánh đầy đủ những người nhập cư không đăng ký tạm trú hoặc sinh sống, làm việc lâu năm tại Thành phố.
Thực tế tại Công ty Giày Pou Yuen cho thấy sự chênh lệch giữa số liệu dân cư và nhu cầu sử dụng hạ tầng. Doanh nghiệp hiện có khoảng 55.000 lao động, trong đó khoảng 80% là lao động nhập cư thuê trọ tại khu vực Bến Lức, tỉnh Tây Ninh, nhưng hằng ngày di chuyển đến TP.HCM làm việc và sử dụng các dịch vụ đô thị.
Bên cạnh đó, mức sinh tại TP.HCM chỉ đạt 1,51 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế 2,1 con. Năm 2025, Thành phố có gần 1,6 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm 11,4% dân số. Số người cao tuổi được dự báo vượt 3 triệu vào năm 2038 và đạt 4,6 triệu vào năm 2048.
Trong khi dân số già hóa, dòng nhập cư cũng thay đổi khi nhiều địa phương đẩy mạnh công nghiệp hóa, hình thành các cực tăng trưởng mới và giữ chân lao động tại chỗ. Dù vậy, TP.HCM vẫn cần tính đến khả năng thu hút chuyên gia, nhân lực trình độ cao, nhà đầu tư nước ngoài và khách du lịch quốc tế. Vì thế, dự báo dân số cần phản ánh cả xu hướng giảm tăng trưởng tự nhiên lẫn nhu cầu phát triển trong tương lai.
Tránh thiếu dư địa phát triển nhà ở
Theo HoREA, chỉ tiêu dân số là căn cứ quan trọng để lập quy hoạch chung, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết dự án. Nếu xác định quá thấp so với nhu cầu thực tế, Thành phố có thể gặp khó khăn khi phát triển đô thị mới, chỉnh trang khu dân cư, cải tạo chung cư cũ và xây dựng nhà ở xã hội.
Hiệp hội dẫn trường hợp quận Bình Thạnh trước đây, khi chỉ tiêu dân số đến năm 2020 được giao ở mức 560.000 người nhưng thực tế đã đạt mức này từ năm 2014. Theo HoREA, việc chỉ tiêu dân số không còn dư địa có thể gây khó khăn cho các dự án như khu đô thị Bình Quới – Thanh Đa, chỉnh trang khu dân cư và di dời nhà trên, ven kênh rạch.
Từ thực tế trên, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, kiến nghị tính toán dân số dự phòng ngay từ khâu lập quy hoạch, thay vì chờ chỉ tiêu chạm ngưỡng mới điều chỉnh.
HoREA cũng đề xuất bổ sung định hướng phát triển nhà ở đáp ứng nhu cầu đa dạng, từ nhà ở cho người thu nhập cao, chuyên gia, nhà đầu tư nước ngoài đến nhà ở xã hội và nhà cho thuê.
Theo Hiệp hội, với tầm nhìn 100 năm, quy hoạch dân số cần tính đến các kịch bản tăng trưởng, già hóa và dịch chuyển lao động, qua đó bảo đảm Thành phố có đủ không gian phát triển, đầu tư hạ tầng và đáp ứng nhu cầu nhà ở trong dài hạn.
