|
| Tổng vốn đầu tư công giải ngân đến hết ngày 5/11/2026 của cả nước đạt 76,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Ảnh: Lê Tiên |
Giải ngân 100% kế hoạch sẽ đóng góp thêm 1,7% tăng trưởng GDP
Số vốn kế hoạch đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước năm 2026 được Quốc hội quyết định là 1.105.823,4 tỷ đồng. Ngoài ra, kế hoạch vốn các năm trước được phép kéo dài tính đến 3/11 là 137,7 nghìn tỷ đồng.
Theo Bộ Tài chính, tổng kế hoạch giao năm 2026 đến thời điểm 3/11, gồm kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, kế hoạch vốn cân đối địa phương giao tăng, kế hoạch các năm trước chuyển sang là khoảng 1,149 triệu tỷ đồng.
Đến hết tháng 10/2026, cả nước đã giải ngân đạt 74,1% kế hoạch vốn. Báo cáo cập nhật nhanh theo tuần đến ngày 11/11/2026 của Bộ Tài chính cho thấy, số giải ngân phát sinh trong tuần 29/10/2026 - 5/11/2026 là 25.338,1 tỷ đồng. Nếu không tính 5% kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách địa phương (tương đương 30.675,4 tỷ đồng) thực hiện tiết kiệm để dự kiến đầu tư cho đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, số giải ngân đến hết ngày 5/11/2026 của cả nước đạt 76,8% kế hoạch Thủ tướng giao (933.678,9 tỷ đồng).
Về vốn kéo dài, lũy kế giải ngân đến hết tháng 10 là hơn 67 nghìn tỷ đồng, đạt 49% kế hoạch kéo dài năm trước chuyển sang.
Trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thông tin, năm 2026 là năm đầu triển khai kế hoạch, lượng vốn bố trí tăng 22% so với năm trước. Dù vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế như công tác giải phóng, bàn giao mặt bằng chậm, giá nhân công, nguyên nhiên vật liệu tăng cao, công tác chuẩn bị đầu tư chưa tốt,… nhưng nhìn chung tiến độ giải ngân năm nay tích cực hơn so với năm trước. Theo Bộ trưởng, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo, đôn đốc quyết liệt, tại các cuộc họp giao ban định kỳ đều yêu cầu đẩy mạnh giải ngân, bảo đảm giải quyết 100% vốn đầu tư công năm nay.
Năm 2026 cũng đánh dấu bước chuyển mới trong quản lý tiến độ giải ngân vốn đầu tư công khi phương án chấm điểm KPI theo Quyết định số 1129/QĐ-TTg ngày 24/6/2026 được đưa vào thực hiện chính thức từ kỳ báo cáo 10 tháng sau 3 tháng thử nghiệm.
Kết quả chấm điểm 10 tháng năm 2026 cho thấy có 7 bộ, cơ quan trung ương và 13 địa phương được xếp loại giải ngân rất tốt; 15 bộ, cơ quan trung ương và 16 địa phương giải ngân tốt; 7 bộ, cơ quan trung ương và 4 địa phương ở mức trung bình; 4 bộ, cơ quan trung ương và 1 địa phương chưa tốt. Ở nhóm địa phương, Điện Biên đạt 100 điểm; Hải Phòng đạt 99,97 điểm; Cà Mau đạt 98,03 điểm; Gia Lai đạt 97,97 điểm; Thái Nguyên đạt 95,1 điểm…
Theo bà Nguyễn Thị Quế Hương, Phó Vụ trưởng Vụ Đầu tư và phát triển hạ tầng, Bộ Tài chính, chấm KPI hàng tháng, hàng quý nhằm theo dõi, đôn đốc tiến độ, giúp các đơn vị nhận diện rõ kết quả chỉ đạo, điều hành của mình để kịp thời có giải pháp đẩy nhanh tiến độ giải ngân. KPI có tính quyết định được thực hiện vào cuối năm, công bố vào ngày 28/1 năm sau. Kết quả chấm điểm cả năm cũng là cơ sở để các bộ, ngành, địa phương xây dựng tiêu chí đánh giá, xếp loại tập thể, cá nhân.
Ngoài ra, theo Quyết định số 1129/QĐ-TTg, việc điều chuyển vốn cũng được tính đến khi đánh giá KPI cả năm. Đơn vị điều chuyển giảm vốn, sau khi bù trừ phần vốn nhận điều chuyển tăng, nếu số vốn giảm lớn hơn 50% tổng kế hoạch vốn, sẽ bị trừ 5 điểm; nếu từ 50% trở xuống, bị trừ 2 điểm. Ngược lại, đơn vị nhận điều chuyển vốn được cộng tương ứng 5 hoặc 2 điểm.
Một số chủ đầu tư nhìn nhận, cơ chế cộng/trừ điểm KPI không chỉ tạo sức ép đối với nơi giải ngân chậm mà còn khuyến khích các đơn vị có khả năng triển khai tốt tiếp nhận thêm nguồn lực.
Nỗ lực chạy nước rút, bám sát từng dự án
Hai tháng cuối năm là giai đoạn nước rút để các địa phương hoàn thành kế hoạch đầu tư công năm 2026. Công tác chỉ đạo, điều hành, đôn đốc chủ đầu tư và nhà thầu đang rất quyết liệt, với yêu cầu bám sát tiến độ từng tuần, từng dự án.
Tại Hải Phòng, Sở Tài chính Hải Phòng cho biết, đến ngày 15/11/2026, giải ngân vốn kế hoạch năm 2026 đạt 35.943 tỷ đồng, bằng 93% kế hoạch Thủ tướng giao và 76% kế hoạch HĐND, UBND Thành phố giao; vốn kéo dài giải ngân đạt 536 tỷ đồng, bằng 91,2% kế hoạch. Toàn thành phố có 78/125 chủ đầu tư, địa phương đạt tỷ lệ giải ngân từ 86% trở lên. Hải Phòng đặt mục tiêu hoàn thành kế hoạch vốn giao đầu năm trước ngày 30/11 và giải ngân hết phần vốn bổ sung trong tháng 12/2026. Đây cũng là tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và xếp loại thi đua cuối năm.
Tại Quảng Ninh, theo số liệu ngày 11/11/2026 của UBND TP. Quảng Ninh, giải ngân kế hoạch vốn năm 2026 đạt 17.876 tỷ đồng, bằng 87% kế hoạch Thủ tướng giao đầu năm (20.543 tỷ đồng); giải ngân vốn kéo dài đạt 1.883 tỷ đồng, bằng 50% kế hoạch. Lãnh đạo Quảng Ninh xác định giai đoạn cuối năm có tính quyết định đối với nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công. Để đạt mục tiêu giải ngân 100% trước ngày 15/12/2026, UBND Thành phố chỉ đạo chủ đầu tư, địa phương chủ động tháo gỡ khó khăn, không để chậm tiến độ do thiếu phối hợp hoặc chậm xử lý thủ tục.
Theo báo cáo của Sở Tài chính Hưng Yên, tính đến ngày 5/11/2026, vốn kế hoạch năm 2026 giải ngân 28.305,6 tỷ đồng, đạt 68,5% kế hoạch Thủ tướng giao sau khi tiết kiệm 5% ngân sách địa phương và 56,9% kế hoạch vốn địa phương giao. Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Nguyễn Mạnh Quyền đánh giá, dù tổng số vốn giải ngân đứng thứ tư cả nước về giá trị tuyệt đối, tỷ lệ giải ngân của Tỉnh vẫn chưa đạt mục tiêu đề ra, cần tiếp tục quyết liệt hơn, đổi mới phương pháp tổ chức thực hiện, tập trung phối hợp xử lý dứt điểm các điểm nghẽn, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026.
Ngày 16/11/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị ký ban hành công văn chấn chỉnh tình trạng đăng ký và thực hiện chỉ tiêu giải ngân chưa nghiêm túc. Theo công văn, một số chủ đầu tư đã đăng ký chỉ tiêu nhưng không phát sinh giải ngân hoặc không đạt mức đăng ký; một số đơn vị có tỷ lệ giải ngân thấp hơn bình quân chung của Tỉnh nhưng không đăng ký chỉ tiêu giải ngân tuần. Chủ tịch UBND Tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư rà soát, xây dựng kế hoạch giải ngân cụ thể theo từng tuần, đăng ký sát khả năng thực hiện. Kết quả thực hiện là cơ sở đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu.
Với tỷ lệ giải ngân còn thấp, Cao Bằng đặt mục tiêu giải ngân ít nhất 95% kế hoạch vốn đến ngày 31/12/2026 và hoàn thành 100% khi kết thúc tháng 1/2027. Đây là thách thức khi nhiều dự án mới được bổ sung vốn vẫn đang hoàn thiện thủ tục đầu tư. Trong 2 tháng cuối năm, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng nhấn mạnh yêu cầu khẩn trương hoàn tất các điều kiện để triển khai dự án mới; rà soát tiến độ từng dự án, phân loại công trình để có biện pháp chỉ đạo phù hợp. Việc đôn đốc giải ngân được thực hiện hàng tuần, gắn với trách nhiệm của từng chủ đầu tư và người đứng đầu.
Giải trình trước Quốc hội mới đây, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt nhằm bảo đảm tiến độ giải ngân đi đôi với hiệu quả thực chất, không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành các chỉ tiêu về tỷ lệ giải ngân. Theo đó, nguồn vốn đầu tư công phải thực sự được đưa vào nền kinh tế, phục vụ triển khai các công trình, dự án, tạo ra sản phẩm và giá trị thực tế, qua đó đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng.
Phó Thủ tướng bày tỏ sự đồng thuận với việc tạm ứng vốn cho nhà thầu và cho biết đây là hoạt động bình thường trong quá trình triển khai các dự án đầu tư công, nhất là những dự án quy mô lớn. Cụ thể, sau khi ký kết hợp đồng, chủ đầu tư thực hiện tạm ứng khoảng 30% giá trị hợp đồng cho nhà thầu để mua sắm nguyên vật liệu, chuẩn bị máy móc, thiết bị và các điều kiện cần thiết phục vụ thi công. Cơ chế này giúp nhà thầu có nguồn lực triển khai dự án ngay từ giai đoạn đầu, nhất là trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ khi nhiều dự án mới được khởi động.