|
| Nguồn: VCBS |
Ngày 6/11/2026, NHNN thông báo phương án hoán đổi ngoại tệ giữa USD và VND kỳ hạn 182 ngày (thay vì các kỳ hạn ngắn 1 - 2 tuần như giai đoạn từ cuối năm 2025) với quy mô tối đa 2 tỷ USD (tỷ giá mua giao ngay 24.399 đồng/USD, tỷ giá bán kỳ hạn 24.704 đồng/USD, ngày giá trị giao dịch 9/11/2026), tương đương lượng cung ứng ban đầu đạt gần 48.800 tỷ đồng nếu sử dụng hết hạn mức.
Song song với công cụ hoán đổi, từ ngày 11/11/2026, NHNN mở thêm kênh mua ngoại tệ giao ngay (Spot) định kỳ vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần với mức tỷ giá USD/VND can thiệp là 25.500 đồng. Với cơ chế không kèm cam kết bán lại ngoại tệ, cứ mỗi 1 tỷ USD được mua vào thành công sẽ đưa trực tiếp khoảng 25.500 tỷ đồng dài hạn vào hệ thống ngân hàng.
Đánh giá về tác động của bộ đôi công cụ này đối với thanh khoản hệ thống, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital nhận định, giai đoạn cuối năm 2026 và gần Tết Âm lịch là mùa cao điểm về giải ngân đầu tư công cũng như tăng trưởng tín dụng, dễ tạo áp lực căng thẳng thanh khoản và đẩy lãi suất đi lên. Trong bối cảnh khối lượng lưu hành trên thị trường mở (OMO) có xu hướng thu hẹp và một số ngân hàng thiếu trái phiếu chính phủ để tham gia đấu thầu, nghiệp vụ hoán đổi 2 tỷ USD kỳ hạn 6 tháng mở ra kênh tiếp cận vốn dài hạn dựa trên tài sản đảm bảo là USD.
Theo tính toán của ông Tuấn, mức chênh lệch tỷ giá 305 đồng (tương đương chi phí 1,25% cho 6 tháng hay khoảng 2,51%/năm) giúp các tổ chức tín dụng có nguồn vốn VND ổn định “vắt năm” qua cả hai mùa cao điểm mà không chịu rủi ro tỷ giá, giảm áp lực chạy đua huy động và tạo dư địa hạ lãi suất cho vay.
Đồng quan điểm, Công ty Chứng khoán Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (VCBS) cho rằng, kỳ hạn dài giúp giải tỏa áp lực mùa vụ cuối năm. Đồng thời, công cụ cũng hạn chế rủi ro đảo nợ ngắn hạn, thay vì phải liên tục vay mượn qua đêm hoặc kỳ hạn ngắn (7 - 14 ngày) trên thị trường liên ngân hàng, các ngân hàng thương mại (NHTM) có được nguồn vốn ổn định hơn trong nửa năm, giảm bớt biến động mạnh của lãi suất liên ngân hàng.
Dù mở ra cơ chế bơm tiền bền vững và giúp tích lũy dự trữ ngoại hối, hoạt động mua USD giao ngay của NHNN vẫn đang trong giai đoạn thăm dò “điểm rơi” của thị trường. Theo Báo cáo Chiến lược thị trường tuần 16/11/2026 của Công ty Chứng khoán MB (MBS), tính đến hết phiên ngày 13/11, hệ thống chưa ghi nhận giao dịch mua ngoại tệ giao ngay nào thành công do 2 rào cản kỹ thuật. Thứ nhất, tỷ giá USD/VND liên ngân hàng phiên 11/11 chốt ở mức 25.660 đồng/USD, cao hơn 160 đồng so với giá chào mua 25.500 đồng/USD của NHNN, khiến các nhà băng ưu tiên giao dịch trên thị trường để tối ưu lợi nhuận. Thứ hai, theo quy định tại Thông tư 07/2012/TT-NHNN, NHNN chỉ mua USD đối với các ngân hàng có trạng thái ngoại tệ cuối ngày liền trước dương để đưa trạng thái về mức cân bằng. Trong khi đó, dữ liệu báo cáo tài chính quý III/2026 cho thấy, có tới 15/26 ngân hàng ghi nhận trạng thái USD nội bảng âm, lượng trạng thái dương chỉ tập trung ở một số ít ngân hàng như VietinBank, Vietcombank, Techcombank và OCB.
Tuy nhiên, một số ý kiến bày tỏ lạc quan về khả năng kích hoạt dòng tiền từ kênh mua giao ngay trong những tuần cuối năm nhờ nền tảng cung - cầu ngoại tệ đang cải thiện rõ nét. Chuyên gia tài chính - ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, động lực thúc đẩy NHNN chào mua ngoại tệ có thể xuất phát từ việc cán cân thương mại tháng 10/2026 đảo chiều sang xuất siêu tới 7,31 tỷ USD, thu hẹp mức nhập siêu lũy kế từ đầu năm xuống còn 12,07 tỷ USD.
Bổ sung thêm các yếu tố hỗ trợ vĩ mô, VCBS dẫn số liệu cho thấy vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân trong 10 tháng năm 2026 ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước và xác lập kỷ lục cao nhất trong vòng 5 năm qua. Bên cạnh dòng vốn FDI dồi dào giúp duy trì dự trữ ngoại hối ổn định quanh mức 82,7 tỷ USD trong thời gian qua, nguồn thu ngoại tệ từ khách du lịch quốc tế 6 tháng đầu năm cũng đạt khoảng 9 tỷ USD, cộng hưởng cùng nguồn vốn huy động quốc tế của các ngân hàng, doanh nghiệp và dòng kiều hối mùa cuối năm.
Theo nhận định của MBS và VCBS, khi nguồn cung ngoại tệ tiếp tục đổ về kết hợp với áp lực từ chỉ số DXY hạ nhiệt, tỷ giá liên ngân hàng nhiều khả năng sẽ điều chỉnh về vùng giá hấp dẫn hơn, từ đó khơi thông các giao dịch bán USD cho NHNN, giúp nhà điều hành vừa củng cố được dự trữ ngoại hối, vừa bơm thêm nguồn vốn VND chi phí thấp để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.