 |
| Ngân hàng Nhà nước dự kiến tăng trưởng tín dụng năm 2026 đạt khoảng 15%. Ảnh: Ngọc Thắng |
Bên cạnh đó, Chính phủ, NHNN chỉ đạo việc giám sát và kiểm soát chặt tín dụng vào bất động sản. Trong bối cảnh này, nhiều chuyên gia cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số cần thúc đẩy vốn tín dụng chảy vào các lĩnh vực ưu tiên, đồng thời thực thi các giải pháp mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp, nhất là khối bất động sản huy động vốn.
Trước khi chính thức công bố định hướng điều hành TTTD với dự kiến mức tăng toàn hệ thống khoảng 15%, NHNN đã có công văn yêu cầu các tổ chức tín dụng (TCTD) kiểm soát TTTD năm 2026. Theo đó, yêu cầu kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng trong 3 tháng đầu năm 2026 không vượt quá 25% chỉ tiêu cả năm do NHNN thông báo với từng TCTD. Đồng thời, trong năm 2026, các TCTD kiểm soát tốc độ TTTD đối với lĩnh vực BĐS so với cuối năm 2025 không vượt quá tốc độ TTTD chung. NHNN khẳng định sẽ theo dõi, đánh giá tình hình TTTD nói chung và TTTD đối với lĩnh vực BĐS và sẽ xem xét giảm trừ chỉ tiêu TTTD của TCTD nếu không tuân thủ các chỉ đạo nêu trên.
Tại phiên họp thứ 5 của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường BĐS, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát tín dụng vào các động lực tăng trưởng kinh tế, hướng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên và có chính sách quản lý rủi ro với tín dụng vào BĐS. Đồng thời, cần kiểm soát chặt chẽ tín dụng BĐS, không để dòng vốn đầu cơ làm méo mó thị trường, hướng dòng vốn vào các dự án nhà ở có giá phù hợp, dự án nhà ở xã hội và hoạt động sản xuất kinh doanh, phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Theo giới phân tích, BĐS là lĩnh vực “ngốn” lượng lớn tín dụng ngân hàng, nhưng cũng đồng thời là một trụ cột tạo nên tăng trưởng. TS. Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng cho biết, TTTD tính đến cuối năm 2025 đạt khoảng 19,1%, tương ứng 18,58 triệu tỷ đồng, trong đó, tín dụng BĐS ước tăng khoảng 22%, cao hơn đáng kể so với mức TTTD chung toàn hệ thống. Trong đó, cho vay đầu tư kinh doanh BĐS tăng khoảng 24%, còn cho vay mua và sửa nhà tăng 14 - 15%.
Theo TS. Cấn Văn Lực, năm 2026, BĐS tiếp tục không thuộc nhóm lĩnh vực ưu tiên tín dụng, ngoại trừ nhà ở xã hội và khu công nghiệp. Thêm vào đó, mặt bằng lãi suất đã tăng, dẫn đến chi phí vốn cao hơn. Do đó, lĩnh vực BĐS cần các nguồn huy động vốn khác như vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, vốn trái phiếu doanh nghiệp, thay vì chỉ trông chờ vào tín dụng để tiếp tục “đứng vững”.
Ông Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính - ngân hàng cho rằng, tín dụng BĐS luôn là lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro với hoạt động cấp vốn của ngân hàng. Ngân hàng có thể gặp rủi ro về thanh khoản khi 80% vốn huy động là ngắn hạn nhưng lại cho vay trung và dài hạn theo các dự án BĐS. Do đó, việc chú trọng kiểm soát rủi ro từ tín dụng BĐS là rất cần thiết, đặc biệt khi dư nợ lĩnh vực này đã ở mức trên 24% tổng dư nợ trong năm 2025. Theo TS. Hiếu, cần phát triển các kênh huy động vốn khác, nhất là trái phiếu doanh nghiệp để vẫn tài trợ được vốn cho doanh nghiệp phát triển, nhưng giảm bớt rủi ro cho thị trường và nền kinh tế.
Ông Phạm Xuân Hòe, nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược ngân hàng (NHNN) cho rằng, mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% trong năm 2026 đòi hỏi nguồn vốn lớn đổ vào nền kinh tế, trong đó có vai trò chủ lực của vốn tín dụng. “Vấn đề là cho vay vào đâu, doanh nghiệp và người dân luôn khát vốn nhưng nếu kiểm soát không khéo thì sẽ dẫn đến tình trạng vay đảo nợ”, ông Hòe nói và cho rằng, để kiểm soát dòng vốn tín dụng vào BĐS, cần giám sát nghiêm túc tỷ lệ an toàn vốn với lĩnh vực này, áp dụng các tiêu chí tài chính khác để ngân hàng thận trọng khi giải ngân BĐS.
Liên quan nội dung trên, Thông tư 14/2025/TT-NHNN về tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đã quy định 3 trường hợp cho vay BĐS, trong đó, với các khoản phải đòi BĐS không đủ tiêu chuẩn bị áp hệ số rủi ro 100 - 250%. Bằng cách áp dụng hệ số rủi ro cao hơn đối với tiểu nhóm tài sản này, NHNN buộc các ngân hàng thương mại phải giữ lại nhiều vốn tự có hơn để đáp ứng yêu cầu về hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR), qua đó làm tăng chi phí vốn và hạn chế khả năng mở rộng tín dụng đối với lĩnh vực BĐS có mức rủi ro cao.
Về kênh huy động vốn trái phiếu, lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thông tin, năm 2025, tỷ lệ dự nợ trái phiếu doanh nghiệp/GDP là 10,2%. Hai nhóm ngành có tỷ trọng phát hành lớn nhất là ngân hàng và bất động sản, trong đó ngành ngân hàng chiếm 70% lượng trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và 86,37% lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành ra công chúng, còn ngành bất động sản chiếm 22% lượng trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và 10,24% lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành ra công chúng.
Để mở rộng cơ hội huy động vốn qua công cụ trái phiếu, năm 2026, cơ quan quản lý sẽ thực hiện các giải pháp tăng cường tính công khai, minh bạch, tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Trong mục tiêu phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp trở thành kênh huy động vốn trung, dài hạn, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, đồng thời tăng cường quản lý giám sát thị trường, nâng cao chất lượng hàng hóa.
