Đổi mới đánh giá HSDT xây lắp: Nhiều nhà thầu xếp hạng nhất vi phạm cam kết

(BĐT) - Sau hơn 6 tháng thực thi Nghị định số 214/2025/NĐ-CP (có hiệu lực thi hành từ ngày 4/8/2025), quy định mới về nguyên tắc đánh giá hồ sơ dự thầu (HSDT) đối với gói thầu xây lắp đã bước đầu phát huy mục tiêu sàng lọc năng lực thực chất của nhà thầu. Ghi nhận từ thực tiễn hoạt động đấu thầu cho thấy, không ít nhà thầu xếp hạng thứ nhất đã bị xử lý vi phạm về uy tín do không bố trí được nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu theo đúng cam kết trong đơn dự thầu.

Quy định mới trong đánh giá hồ sơ dự thầu xây lắp siết chặt trách nhiệm của nhà thầu đối với những nội dung đã cam kết trong đơn dự thầu. Ảnh: Nhã Chi
Quy định mới trong đánh giá hồ sơ dự thầu xây lắp siết chặt trách nhiệm của nhà thầu đối với những nội dung đã cam kết trong đơn dự thầu. Ảnh: Nhã Chi

Đối với nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu trong gói thầu xây lắp, khoản 2 Điều 29 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định, tổ chuyên gia đánh giá trên cơ sở cam kết của nhà thầu trong đơn dự thầu mà không đánh giá theo nội dung kê khai, tài liệu đính kèm trong HSDT. Sau khi đánh giá về tài chính, nhà thầu xếp hạng thứ nhất được đánh giá chi tiết về nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu theo kê khai, tài liệu đính kèm trong HSDT. Trường hợp nội dung kê khai, tài liệu đính kèm của nhà thầu không đáp ứng, chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu làm rõ HSDT để bổ sung, thay đổi nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu. Việc bổ sung, thay đổi đối với từng nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu không đáp ứng được thực hiện tối đa 2 lần.

Trường hợp nhà thầu không bổ sung, thay thế nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu hoặc sau khi làm rõ, bổ sung, thay thế, nhà thầu không bố trí được nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu theo cam kết trong đơn dự thầu thì nhà thầu sẽ bị loại và bị đánh giá về uy tín khi tham dự thầu theo quy định tại Điều 20 của Nghị định này, bị khóa tài khoản trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày chủ đầu tư công khai tên nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 20 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày nhà thầu thực hiện hành vi trên, Chủ đầu tư đăng tải danh sách nhà thầu và các tài liệu liên quan trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, trong đó nêu cụ thể ngày thực hiện hành vi đó. Nhà thầu có tên trong danh sách này khi tham dự thầu phải thực hiện biện pháp bảo đảm dự thầu với giá trị gấp 3 lần giá trị yêu cầu đối với nhà thầu khác trong thời hạn 2 năm kể từ lần cuối cùng thực hiện hành vi.

Qua hơn 6 tháng đổi mới nguyên tắc đánh giá HSDT, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia bước đầu ghi nhận một số nhà thầu bị công khai “danh tính” do vi phạm các cam kết nêu trên.

Ngày 12/2/2026, Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk ban hành quyết định về việc đánh giá uy tín trong việc tham dự thầu 2 gói thầu cùng thuộc Dự án Tuyến đường bộ ven biển tỉnh Phú Yên, đoạn kết nối huyện Tuy An - TP. Tuy Hòa (giai đoạn 1). Đó là Gói thầu số 01XL Thi công xây lắp toàn bộ công trình Khu tái định cư thôn Phú Phong, xã An Chấn và Gói thầu số 01XL Thi công xây lắp toàn bộ công trình Khu tái định cư thôn Đồng Nổ, xã An Hòa Hải. Nhà thầu bị đánh giá uy tín trong việc tham dự thầu tại cả 2 gói thầu là Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Tân Thuận Tiến (trụ sở tại Đắk Lắk), do không bố trí được nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu để thực hiện gói thầu theo cam kết trong đơn dự thầu.

Theo Chủ đầu tư, khi đánh giá chi tiết về nhân sự chủ chốt của Nhà thầu, kết quả xác minh ngày 29/1/2026 cho thấy, một số nhân sự không đủ năng lực, kinh nghiệm như cam kết trong đơn dự thầu, dẫn đến việc Nhà thầu bị đánh giá về uy tín.

Trước đó, ngày 15/1/2026, Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên TP. Đà Nẵng công khai nhà thầu không bảo đảm uy tín trong việc tham dự thầu đối với Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại - Dịch vụ tổng hợp Trí Dũng (trụ sở tại TP. Đà Nẵng). Lý do là trong quá trình tham dự Gói thầu Xây lắp thuộc Dự án Đầu tư xây dựng Cơ sở 2 Trường THCS Nguyễn Thiện Thuật, nhà thầu này được xếp hạng thứ nhất nhưng không bố trí được nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu để thực hiện Gói thầu theo cam kết trong đơn dự thầu. Nhà thầu xếp hạng tiếp theo được đánh giá chi tiết về nhân sự, thiết bị và trúng thầu là Công ty CP Hy Mã.

Tương tự, ngày 21/11/2025, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Phú Quốc (tỉnh An Giang) công bố Công ty CP Phát triển Thịnh Long (trụ sở tại TP. Hải Phòng) không bảo đảm uy tín khi tham dự thầu do không bố trí được thiết bị thi công chủ yếu như cam kết trong đơn dự thầu Gói thầu số 11 thuộc Dự án Nâng cấp các tuyến đường trên địa bàn thành phố Phú Quốc.

Theo một số đơn vị tư vấn đấu thầu, quy định mới giúp tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn, đơn giản hóa quy trình, thủ tục, thời gian đánh giá HSDT. Nhất là tại gói thầu có nhiều nhà thầu tham dự, tổ chuyên gia sẽ không phải đánh giá nội dung nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu kê khai tại tất cả HSDT hợp lệ, mà chỉ đánh giá đối với nhà thầu xếp thứ nhất. Cách tiếp cận này sẽ rút ngắn thời gian chấm thầu, giảm thủ tục hành chính trong giai đoạn đầu, siết chặt trách nhiệm của nhà thầu đối với những nội dung đã cam kết trong đơn dự thầu. Quy định chặt chẽ về chế tài sẽ buộc nhà thầu phải có trách nhiệm cao, nghiêm túc với cam kết của mình khi dự thầu, hạn chế thông thầu.

Kết nối đầu tư