 |
| HoREA cho rằng quy hoạch lần này không chỉ là việc tổ chức lại không gian đô thị mà còn là cơ hội xác lập vị thế mới của TP.HCM trong khu vực và trên thế giới. Ảnh: Bảo Tín |
Đề xuất quy hoạch TP.HCM theo tầm nhìn đô thị toàn cầu
Đề cương lập Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm hiện do Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM chủ trì xây dựng, phối hợp với Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Tài chính cùng các sở, ngành liên quan. Đây được xem là cơ sở để định hình không gian phát triển, mô hình tăng trưởng và chiến lược phát triển dài hạn của TP.HCM sau khi mở rộng địa giới hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Trong văn bản góp ý gửi lãnh đạo thành phố, HoREA cho rằng quy hoạch lần này không chỉ là việc tổ chức lại không gian đô thị mà còn là cơ hội xác lập vị thế mới của TP.HCM trong khu vực và trên thế giới.
Theo đó, bản quy hoạch cần cập nhật đầy đủ các mục tiêu, chỉ tiêu và quan điểm phát triển đã được xác định trong Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới.
Cụ thể, thành phố được định hướng đến năm 2030 trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và logistics nổi trội ở Đông Nam Á; đến năm 2045 trở thành trung tâm của châu Á; và hướng tới vị thế đô thị toàn cầu vào năm 2075.
Các chỉ tiêu tăng trưởng cũng được đề xuất đưa vào quy hoạch, bao gồm mục tiêu GRDP tăng tối thiểu 10%/năm trong giai đoạn 2026-2045, kinh tế số chiếm khoảng 60% GRDP vào năm 2035, hoàn thành hệ thống đường sắt đô thị và đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2045.
Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, TP.HCM sau khi mở rộng địa giới hành chính cần được quy hoạch với tư duy mới, không chỉ là một đô thị có quy mô lớn hơn mà phải trở thành cực tăng trưởng có khả năng dẫn dắt sự phát triển của cả vùng và cả nước.
Một trong những đề xuất đáng chú ý là xác lập lại khái niệm “Vùng TP.HCM” trong bối cảnh mới. Theo đó, không gian phát triển của thành phố cần được đặt trong mối liên kết với Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp và Lâm Đồng nhằm hình thành một vùng kinh tế - xã hội có tính kết nối cao hơn.
Lập luận được đưa ra là việc mở rộng không gian liên kết sẽ giúp phát huy hiệu quả các lợi thế bổ trợ giữa công nghiệp, dịch vụ, logistics, nông nghiệp và kinh tế biển, đồng thời tạo điều kiện quy hoạch hạ tầng giao thông, phân bổ nguồn lực và thu hút đầu tư trên quy mô lớn hơn.
Bản góp ý cũng đề nghị cụ thể hóa vai trò của TP.HCM như một trung tâm tài chính, thương mại, logistics, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Để hiện thực hóa mục tiêu này, trọng tâm đầu tư cần được đặt vào hạ tầng giao thông, hạ tầng số và hạ tầng đổi mới sáng tạo, song song với việc giải quyết các điểm nghẽn kéo dài như ùn tắc giao thông và ngập nước.
Đáng chú ý, tình trạng lún nền tại một số khu vực, đặc biệt là khu Nam TP.HCM, cũng được đề nghị đưa vào nội dung đánh giá trong quá trình lập quy hoạch nhằm bảo đảm định hướng phát triển đô thị phù hợp với điều kiện tự nhiên và biến đổi khí hậu.
Cần bổ sung quy hoạch nhà ở, nông thôn và vai trò kinh tế tư nhân
Bên cạnh không gian đô thị, văn bản góp ý cho rằng đề cương hiện nay chưa phản ánh đầy đủ vai trò của khu vực nông thôn trong cấu trúc phát triển của TP.HCM mới.
Do đó, một mục riêng về quy hoạch phát triển nông thôn được đề xuất bổ sung, gắn với chiến lược phát triển nông nghiệp công nghệ cao của đô thị đặc biệt. Các lĩnh vực như công nghệ giống, công nghệ gen và ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp được xem là những động lực tăng trưởng tiềm năng trong tương lai.
Một nội dung khác được nhấn mạnh là quy hoạch phát triển nhà ở. Với quy mô dân số dự kiến đạt khoảng 20-22 triệu người vào năm 2050, nhu cầu về chỗ ở sẽ tiếp tục là thách thức lớn đối với thành phố.
Theo đó, quy hoạch tổng thể cần xác định rõ định hướng phát triển nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở dành cho người lao động ngay từ giai đoạn đầu, thay vì chỉ xử lý khi áp lực dân số gia tăng.
Ở góc độ phát triển kinh tế, bản góp ý đề nghị làm rõ hơn vai trò của khu vực tư nhân trong chiến lược tăng trưởng. Nếu khu vực công giữ vai trò dẫn dắt thông qua đầu tư hạ tầng và kiến tạo môi trường phát triển, khu vực tư nhân cần được xác định là một động lực quan trọng của nền kinh tế, phù hợp với tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.
Ngoài ra, thành phố cũng được khuyến nghị xây dựng các cơ chế đủ sức cạnh tranh để thu hút nhân tài, chuyên gia đầu ngành và các tổng công trình sư có kinh nghiệm quốc tế. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, thúc đẩy phát triển kinh tế tri thức và gia tăng sức cạnh tranh toàn cầu.
Nhìn từ các kiến nghị được đưa ra, điều HoREA hướng tới không đơn thuần là bổ sung một số nội dung kỹ thuật cho bản quy hoạch. Xa hơn, đó là đề xuất về một mô hình phát triển mới cho TP.HCM trong nửa thế kỷ tới, trong đó thành phố không chỉ giữ vai trò đầu tàu kinh tế của Việt Nam mà còn phải từng bước cạnh tranh với các trung tâm tài chính, đổi mới sáng tạo và logistics hàng đầu trong khu vực. Chính vì vậy, câu chuyện của quy hoạch tổng thể lần này không chỉ là quy hoạch đất đai hay hạ tầng, mà là lựa chọn con đường phát triển của TP.HCM trong thế kỷ XXI.
