Nhìn tổng thể, các doanh nghiệp Việt Nam - đặc biệt trong ngành công nghiệp hỗ trợ - khó chen chân vào chuỗi cung ứng toàn cầu của các tập đoàn FDI lớn. Điều này xuất phát từ cả nội lực doanh nghiệp lẫn bối cảnh chính sách và hệ sinh thái.
Đa số doanh nghiệp hiện nay có quy mô sản xuất nhỏ lẻ, thiếu hụt vốn dài hạn, dẫn đến việc khó tái đầu tư vào công nghệ hay dây chuyền tự động hóa hiện đại. Phần lớn hiện mới chỉ đáp ứng được các công đoạn gia công cơ bản (như cắt gọt kim loại, nhựa, bao bì, đóng gói) với hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng thấp. Việc nhận các đơn hàng nhỏ lẻ khiến chi phí sản xuất tính trên đơn vị sản phẩm bị đẩy lên cao, giảm sức cạnh tranh về giá.
Trong khi đó, các tập đoàn đa quốc gia khi đầu tư vào Việt Nam (doanh nghiệp FDI) thường kéo theo mạng lưới nhà cung ứng cấp 1, cấp 2 từ chính quốc gia của họ (như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc). Điều này tạo ra một “hệ sinh thái khép kín”, làm tăng tính cạnh tranh và thu hẹp dư địa của doanh nghiệp Việt. Không những vậy, các yêu cầu khắt khe như hệ thống kết nối dữ liệu minh bạch, đáp ứng các tiêu chuẩn sản xuất xanh đang trở thành bộ lọc khiến nhiều doanh nghiệp Việt bị loại ngay từ khâu thẩm định ban đầu.
Theo quan sát, tính liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước còn lỏng lẻo, chưa hình thành cụm liên kết ngành đủ năng lực để nhận các đơn hàng lớn hoặc cùng chia sẻ hạ tầng, công nghệ. Doanh nghiệp vẫn thiếu thông tin cụ thể về nhu cầu linh kiện, tiêu chuẩn kỹ thuật của các tập đoàn FDI để đầu tư đúng hướng. Đáng chú ý, các nút thắt về tín dụng ưu đãi dài hạn và chi phí thuê mặt bằng hợp lý vẫn là rào cản lớn.
