 |
| Tỷ lệ vốn nhà nước tại Vietnam Airlines dự kiến tăng lên 86,42% vào năm 2030. Ảnh: Tiên Giang |
Giữ nguyên tỷ lệ sở hữu tại 15 tổng công ty, tập đoàn lớn
Theo Kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp giai đoạn 2026 - 2030 vừa được Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký duyệt tại Quyết định số 2054/QĐ-TTg ngày 27/10/2026, 3 "ông lớn" ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước là Vietcombank, BIDV, VietinBank cùng một số doanh nghiệp lớn được đưa vào danh mục sắp xếp, tái cơ cấu nguồn vốn nhà nước. Văn bản này cụ thể hóa phương án triển khai công tác cơ cấu vốn theo Nghị định số 57/2026/NĐ-CP ban hành ngày 12/2/2026, Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg cùng các căn cứ pháp lý liên quan.
Ở nhóm tiếp tục giữ nguyên tỷ lệ vốn nhà nước, danh sách gồm: Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) cùng 9 doanh nghiệp khác.
Trong nhóm doanh nghiệp thuộc diện cơ cấu lại vốn, ở chiều tăng tỷ lệ sở hữu có Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines). Theo kế hoạch, tỷ lệ vốn nhà nước tại Vietnam Airlines dự kiến tăng từ 39,29% lên 86,42% vào năm 2030. Bên cạnh đó, Nhà nước cũng sẽ tăng tỷ lệ sở hữu tại VietinBank từ 64,46% lên 65%. Hiện chưa rõ phương án cụ thể để Nhà nước tăng tỷ lệ sở hữu tại hai doanh nghiệp này. Tuy nhiên, theo kịch bản từng được triển khai tại BIDV, giải pháp được thực hiện là doanh nghiệp phát hành cổ phiếu riêng lẻ với sự tham gia mua của cổ đông Nhà nước.
Giảm mạnh tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại VIMC và VRG
Về phía các doanh nghiệp giảm tỷ lệ sở hữu của Nhà nước, đáng chú ý là Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) dự kiến giảm từ 99,469% còn 65%. Đây sẽ là cơ hội cho các nhà đầu tư muốn tham gia vào doanh nghiệp sở hữu hệ thống hạ tầng cảng biển trải dài từ Bắc vào Nam cùng đội tàu vận tải biển quy mô hàng đầu cả nước.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, VIMC ghi nhận hơn 20.981,5 tỷ đồng doanh thu, tăng 53,6% so với cùng kỳ 2025; lợi nhuận trước thuế đạt 3.552,2 tỷ đồng, tăng 52,5%. Tổng tài sản của VIMC tính đến cuối quý III/2026 đạt 37.693 tỷ đồng, trong đó nợ phải trả chiếm 43,7%.
Bên cạnh VIMC, Nhà nước cũng sẽ giảm tỷ lệ sở hữu tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) từ 96,77% còn 75%. Theo kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm được công bố, doanh thu hợp nhất của doanh nghiệp này ước đạt 29.428 tỷ đồng, bằng 87,1% kế hoạch năm và tăng 28,9% so với cùng kỳ năm 2025. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất ước đạt 6.818 tỷ đồng, bằng 98,8% kế hoạch năm và tăng 9,6% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 5.311 tỷ đồng, bằng 95,6% kế hoạch năm và tăng 1,8% so với cùng kỳ năm ngoái.
Hoạt động kinh doanh cao su tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong kết quả chung của Tập đoàn. Trong 9 tháng, Tập đoàn tiêu thụ được khoảng 407.688 tấn cao su các loại, tăng hơn 102.000 tấn so với cùng kỳ năm 2025; giá bán bình quân ước khoảng 53,7 triệu đồng/tấn. Công ty mẹ - Tập đoàn đã giao 38.923 tấn mủ, mang lại doanh thu khoảng 2.054 tỷ đồng.
Ở lĩnh vực chế biến gỗ, 7 công ty ngành gỗ của VRG đạt doanh thu 9 tháng ước tính 4.907 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế khoảng 129,6 tỷ đồng. Trong khi đó, các khu công nghiệp thuộc Tập đoàn đã cho thuê mới 18,3 ha, doanh thu ước đạt 1.824 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế gần 873 tỷ đồng. Những kết quả này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của các lĩnh vực ngoài cao su trong cơ cấu tăng trưởng của Tập đoàn.
Đối với hai ngân hàng BIDV và Vietcombank, tỷ lệ sở hữu của Nhà nước hiện tại tương ứng là 76,73% và 74,8% vốn điều lệ. Theo kế hoạch sau sắp xếp, Nhà nước vẫn sẽ nắm giữ từ 65% trở lên, song con số cụ thể hiện chưa được công bố.
