Luật Nhà ở năm 2023 đã cơ bản tạo khung pháp lý rõ ràng, linh hoạt và phù hợp với thực tiễn cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ. Trên cơ sở đó, các địa phương đã triển khai thực hiện, ban hành nhiều văn bản thuộc thẩm quyền được Luật giao liên quan đến công tác cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.
Tuy nhiên, thực tiễn thi hành Luật Nhà ở năm 2023 cũng cho thấy, hoạt động đầu tư phát triển nhà ở gặp không ít khó khăn, vướng mắc về thủ tục đầu tư, lựa chọn chủ đầu tư và sự thiếu đồng bộ giữa các quy định pháp luật. Đặc biệt, chính sách về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ còn bộc lộ một số bất cập. Việc huy động vốn phát triển nhà ở cũng còn hạn chế, chủ yếu dựa vào vốn tín dụng và nguồn lực của chủ đầu tư, chưa khai thác hiệu quả các kênh huy động vốn khác.
Để tháo gỡ những điểm nghẽn này, Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) tập trung đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền và đa dạng hóa phương thức huy động vốn, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển nhà ở. Đối với cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ, Dự thảo Luật hướng tới đơn giản hóa thủ tục lựa chọn chủ đầu tư, phân cấp thẩm quyền phê duyệt phương án bồi thường, tái định cư, bố trí chỗ ở tạm thời, quyết định di dời và tổ chức phá dỡ, qua đó rút ngắn thời gian chuẩn bị, triển khai dự án, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Nhằm tháo gỡ khó khăn về nguồn lực đầu tư, Dự thảo Luật đề xuất mở rộng kênh huy động vốn theo hướng bổ sung hợp đồng BT trong cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP). Đây là một hướng tiếp cận nhằm mở rộng kênh huy động vốn, thu hút nguồn lực xã hội và khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư cải tạo, tái thiết đô thị.
