Quy định của pháp luật đấu thầu cho phép làm rõ hồ sơ dự thầu (HSDT) nhằm có thêm cơ sở đánh giá tính đáp ứng của hồ sơ, với điều kiện không làm thay đổi nội dung cơ bản, bản chất của HSDT mà nhà thầu đã nộp.
Tuy nhiên, khi tham dự một số gói thầu xây lắp, nhà thầu gặp tình trạng bất lợi khi tổ chuyên gia dựa vào những sai sót không nghiêm trọng để đánh giá HSDT không đáp ứng yêu cầu. Nhiều trường hợp, các chủ đầu tư, tổ chuyên gia không cho phép nhà thầu làm rõ, bổ sung bất kỳ nội dung nào liên quan đến yếu tố kỹ thuật vì cho rằng sẽ làm thay đổi bản chất của HSDT. Cách tiếp cận này khiến nhà thầu khó có cơ hội giải trình, làm rõ những thông tin còn chưa thống nhất, đồng thời làm gia tăng nguy cơ phát sinh kiến nghị.
Đơn cử, tại Gói thầu Thi công xây dựng thuộc Dự án Trường THCS Nguyễn Văn Cừ; hạng mục: xây mới nhà lớp học 18 phòng và hạ tầng kỹ thuật khác do Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Tân Lập (tỉnh Đắk Lắk) làm chủ đầu tư, chúng tôi bị đánh giá không đạt về kỹ thuật do HSDT thuyết minh biện pháp thi công xác định thiết kế móng của các hạng mục lúc là móng đơn, lúc là móng đôi (trong khi hồ sơ thiết kế là sử dụng móng băng một phương, tường rào là móng đơn); hệ thống phòng cháy chữa cháy trong HSDT sử dụng các thuật ngữ “móng cống” và “ống cống” không thống nhất với đối tượng công việc là hệ thống đường ống cấp nước chữa cháy ngoài nhà theo hồ sơ thiết kế.
Chúng tôi cho rằng, Tổ chuyên gia đánh giá chặt chẽ về câu chữ khi nhà thầu đã trình bày rõ ràng biện pháp thi công theo đúng quy định hiện hành, trong khi những sai khác về thuật ngữ chỉ là lỗi trình bày, sai sót nhỏ, không làm thay đổi bản chất phương án thi công được đề xuất trong HSDT. Nhà thầu cũng không có cơ hội làm rõ về các thuật ngữ này.
Tôi đề nghị, khi tổ chức đấu thầu, chủ đầu tư, tổ chuyên gia cần đề cao hơn nữa vai trò của khâu làm rõ HSDT, đánh giá tài liệu làm rõ một cách khách quan để tránh bỏ sót nhà thầu đủ năng lực, giảm thiểu kiến nghị.
