 |
| Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long chủ trì cuộc họp về giải pháp đảm bảo nguồn than nhập khẩu cho sản xuất điện năm 2026 và các năm tiếp theo (Ảnh: Moit) |
Cụ thể, đối với các đơn vị mua và sử dụng than nhập khẩu, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long yêu cầu, cần khẩn trương rà soát toàn bộ các hợp đồng nhập khẩu than đang thực hiện; chủ động làm việc với các đối tác cung cấp than để cập nhật khả năng thực hiện hợp đồng, tiến độ giao hàng và các vấn đề có thể phát sinh. Đồng thời, cần chủ động xây dựng chi tiết các phương án ứng phó trong trường hợp nguồn than nhập khẩu truyền thống bị ảnh hưởng; đa dạng hóa nguồn cung than nhập khẩu nhằm hạn chế phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống hiện nay; tích cực tìm kiếm các nguồn cung ổn định, dài hạn, có chất lượng phù hợp, không để phát sinh nguy cơ đứt gãy nguồn cung than cho sản xuất điện.
Các đơn vị nhập khẩu than cho sản xuất điện cần nghiên cứu áp dụng các hình thức hợp đồng mua than nhập khẩu phù hợp, áp dụng các điều khoản phòng ngừa rủi ro nhằm bảo đảm về khối lượng và quyền ưu tiên giao hàng trong các hợp đồng mua bán than nhập khẩu để giảm thiểu tác động từ những biến động bất thường của thị trường than thế giới, ngay cả trong trường hợp nước xuất khẩu áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu.
Đối với các đơn vị phát điện, Lãnh đạo Bộ Công Thương nhấn mạnh, cần chủ động nghiên cứu việc phối trộn các loại than có thông số kỹ thuật tương đương từ các thị trường cung cấp khác, bảo đảm lò hơi và các thiết bị liên quan vận hành an toàn, hiệu quả, đáp ứng các yêu cầu về môi trường theo quy định để có thể linh hoạt mở rộng thị trường cung ứng than khi nguồn than truyền thống gặp khó khăn…
Bên cạnh đó, Thứ trưởng cũng yêu cầu các đơn vị chủ động thiết lập kênh theo dõi, cập nhật thường xuyên các thay đổi về thuế, chính sách quản lý tài nguyên, chính sách xuất nhập khẩu và các thị trường cung cấp than khác để có giải pháp ứng phó kịp thời với những diễn biến của thị trường.
Thông tin tại cuộc họp, đại diện Vụ Dầu khí và Than thuộc Bộ Công Thương cho hay, theo báo cáo của Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện quốc gia (NSMO), 5 tháng đầu năm 2026, tổng lượng than tiêu thụ cho sản xuất điện đạt khoảng 35,53 triệu tấn, bằng khoảng 41,66% so với dự kiến theo Biểu đồ cấp than cho sản xuất điện năm 2026 (khoảng 85,28 triệu tấn). Công tác cung ứng nhiên liệu than cơ bản bảo đảm đáp ứng yêu cầu của hệ thống điện.
Qua thực tế vận hành hệ thống điện 5 tháng đầu năm nay, nhu cầu than cho sản xuất điện tiếp tục tăng cao (trên 80 triệu tấn), trong khi khả năng khai thác than bình quân chỉ đạt khoảng 40 - 45 triệu tấn/năm. Bên cạnh đó, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp như: xung đột tại Trung Đông, thay đổi về chính sách khai thác, xuất khẩu than của Chính phủ Indonesia… Trong khi Việt Nam tiếp tục có nhu cầu nhập khẩu khoảng 17 - 19 triệu tấn than bitum/ábitum, tương ứng khoảng 20 - 22% so với dự kiến tổng nhu cầu than cho sản xuất điện năm 2026.
Nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, ngày 9/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 28/2026/NQ-CP về cơ chế đặc thù cho phép khai thác vượt không quá 15% công suất đối với các giấy phép khai thác khoáng sản than đang còn hiệu lực nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Thực tế, thời gian qua, nhiều nhà máy điện đã chủ động lên kế hoạch lựa chọn nhà thầu, tổ chức lựa chọn nhà thầu cung cấp than để bảo đảm nguồn nhiên liệu cho sản xuất điện, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế - xã hội của đất nước.
