Tuy nhiên, bước đi đã được dự báo từ trước này lại không thể vực dậy ngay lập tức đồng Yên. Trái lại, đồng nội tệ của Nhật Bản đã sụt giảm trong chớp mắt khi giới đầu tư dồn sự chú ý vào việc thiếu vắng những thông điệp thắt chặt cứng rắn rõ ràng, cùng sự phản đối từ hai thành viên theo trường phái ôn hòa - những người lớn tiếng kêu gọi sự kiên nhẫn trước khi tăng lãi suất.
Kết thúc cuộc họp kéo dài hai ngày vào thứ Sáu, BOJ thông qua quyết định nâng lãi suất chính sách từ 1% lên 1,25% với tỷ lệ phiếu áp đảo 7 - 2.
Động thái này tiếp nối chuỗi tăng lãi suất từ các cơ quan tiền tệ tại Mỹ và châu Âu, qua đó phơi bày mối bận tâm chung của các nhà hoạch định chính sách trước rủi ro lạm phát toàn cầu. Cơn bão giá này bắt nguồn từ cú sốc chi phí năng lượng do xung đột tại Trung Đông, các gói kích thích tài khóa quy mô lớn và nhu cầu bùng nổ chưa từng thấy đối với đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI).
Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên sau 3 tháng, đưa chi phí đi vay tiến sát ngưỡng mà BOJ đánh giá là trung tính đối với nền kinh tế. Sự kiện này đánh dấu thêm một nhát cắt dứt khoát khép lại nhiều thập kỷ duy trì lãi suất siêu thấp - chính sách từng củng cố vững chắc vị thế của đồng Yên như một đồng tiền tài trợ toàn cầu có chi phí rẻ.
Thống đốc BOJ Kazuo Ueda phát biểu rằng khi lạm phát cơ bản đang tiến sát mốc 2%, trọng tâm điều hành của ngân hàng đã chính thức xoay trục.
"Nếu rủi ro lạm phát cơ bản vượt quá giới hạn 2% biến thành hiện thực, hệ lụy tiêu cực sẽ giáng xuống nền kinh tế Nhật Bản. Việc neo giữ lạm phát cơ bản ổn định ở mức 2% mang ý nghĩa sống còn. Giai đoạn hoạch định chính sách của chúng tôi đã bước sang trang mới", ông Ueda nhận xét.
Trong tuyên bố đi kèm, BOJ thừa nhận dù các chỉ số kinh tế và giá cả đang bám sát kịch bản cơ sở, những nguy cơ khiến lạm phát cơ bản đi chệch khỏi mục tiêu 2% vẫn hiện hữu.
"Lạm phát bán buôn vẫn neo ở mức cao và áp lực giá từ chuỗi giao dịch giữa các doanh nghiệp đang tràn sang giá tiêu dùng", cơ quan này nhấn mạnh.
Cũng theo BOJ, "lạm phát cơ bản đã tiệm cận mốc 2%" trong bối cảnh các doanh nghiệp liên tục trút gánh nặng chi phí tiền lương leo thang lên người tiêu dùng, trong khi kỳ vọng lạm phát không ngừng phình to.
"Giọng điệu thận trọng của bản tuyên bố, cộng thêm hai phiếu chống đối với quyết định tăng lãi suất, để lại những hoài nghi dai dẳng rằng BOJ sẽ tiếp tục rón rén trong lộ trình thắt chặt tiền tệ tiếp theo", Fred Neumann, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Á tại HSBC phân tích.
BOJ đã chấm dứt thập kỷ duy trì các gói kích thích khổng lồ vào năm 2024 và liên tục nâng lãi suất với nhịp độ đều đặn khoảng 2 lần mỗi năm (bao gồm cả đợt tăng hồi tháng 6), dựa trên niềm tin rằng Nhật Bản đang tiến những bước vững chắc để chinh phục mục tiêu lạm phát 2%.
Đợt nâng lên 1,25% vào thứ Sáu kéo lãi suất lọt vào biên độ ước tính từ 1,1% đến 2,5% của mức lãi suất trung tính danh nghĩa tại Nhật Bản - tức ngưỡng không kìm hãm cũng không kích thích quá đà nền kinh tế. Điều này đồng thời đặt ra câu hỏi lớn về dư địa nâng lãi suất của BOJ trong chặng đường tới.
Tuy nhiên, thế cờ của BOJ vẫn chậm chân hơn so với các đối trọng toàn cầu. Lãi suất chính sách của Nhật Bản hiện vẫn thấp hơn đáng kể so với Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) - ngân hàng vừa đẩy lãi suất chủ chốt lên 2,5% vào tuần trước, hay khoảng cách xa so với biên độ 3,75 - 4,00% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Nhịp tăng lãi suất chậm chạp từ lâu đã trở thành "tử huyệt" khiến đồng Yên suy yếu trầm trọng, qua đó thổi bùng chi phí nhập khẩu và làm trầm trọng thêm áp lực lạm phát chung.
Dữ liệu công bố ngày thứ Sáu cho thấy lạm phát tiêu dùng lõi vẫn neo vững chắc gần mục tiêu 2% của BOJ trong tháng 8, khi các doanh nghiệp tiếp tục chuyển chi phí gia tăng của loạt mặt hàng lương thực, thực phẩm sang người tiêu dùng.
Các nhà phân tích trong cuộc khảo sát của Reuters dự báo, BOJ sẽ đẩy lãi suất lên 1,5% vào cuối tháng 3 năm sau, trước khi chạm mốc 1,75% vào quý II năm 2027. Đa số giới quan sát nhận định mức lãi suất đỉnh của chu kỳ này sẽ đạt tối thiểu 1,75%.
