 |
| Đích đến của các đề xuất vẫn là giải quyết nhu cầu nhà ở thực tế, từ người được hưởng nhà ở xã hội đến những nhóm có đặc thù về nơi ở và nơi làm việc Ảnh: Internet |
Đưa điều kiện cư trú trở lại
Ông Lê Hoàng Châu đề nghị bổ sung điểm c khoản 3 Điều 61 dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), khôi phục điều kiện cư trú đối với người mua, mua trả góp, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội.
Theo đề xuất, người đăng ký phải có thường trú tại tỉnh, thành phố nơi có dự án. Trường hợp không có thường trú phải có tạm trú từ một năm trở lên tại địa phương, trừ các trường hợp thuộc khoản 1 Điều 51a.
Điều kiện cư trú từng được quy định tại Luật Nhà ở 2014 nhưng đã được bỏ trong Luật Nhà ở 2023. Theo HoREA, việc khôi phục điều kiện này sẽ giúp nguồn nhà ở xã hội đến gần hơn với nhu cầu thực tế tại địa phương có dự án.
Ông Châu dẫn trường hợp dự án nhà ở xã hội tại số 324 Lý Thường Kiệt, phường Diên Hồng, TP.HCM có 1.254 căn hộ, trong đó 1.025 căn nhà ở xã hội. Dự án có 755 căn để bán và 270 căn cho thuê nhưng nhận hơn 12.000 hồ sơ đăng ký.
Một bộ phận người đăng ký đang sinh sống, làm việc tại địa phương khác, theo tham luận. HoREA cho rằng điều này đặt ra yêu cầu xác định rõ hơn phạm vi nhu cầu nhà ở tại nơi triển khai dự án.
Tham luận cũng nêu trường hợp người đang sinh sống, làm việc tại phường Phan Thiết nhưng đăng ký mua nhà ở xã hội tại phường Xuân Hương - Đà Lạt, đều thuộc tỉnh Lâm Đồng sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Từ thực tế này, ông Châu đề xuất bổ sung vào khoản 3 Điều 61 quy định người mua, mua trả góp, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội phải có thường trú tại tỉnh, thành phố nơi có dự án. Trường hợp không có thường trú thì phải có tạm trú từ một năm trở lên tại địa phương, trừ các trường hợp thuộc khoản 1 Điều 51a.
Việc xác minh cư trú hiện có thể thực hiện thuận lợi hơn thông qua cơ sở dữ liệu dân cư và tài khoản định danh điện tử. Theo HoREA, đây cũng là cơ sở để tăng hiệu quả quản lý và hỗ trợ chủ đầu tư trong quá trình xét duyệt hồ sơ.
Đề xuất chính sách nhà ở riêng cho cán bộ, công chức
Bên cạnh điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội, ông Châu đề nghị bổ sung Mục 5 “Nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức nhà nước” vào Chương VI của dự thảo, với Điều 83a quy định Nhà nước có chính sách nhà ở cho nhóm này.
Các nội dung về đối tượng, điều kiện, thứ tự ưu tiên, trình tự và thủ tục thực hiện sẽ do Chính phủ quy định.
Theo ông Châu, các Luật Nhà ở 2005, 2014 và 2023 đều đề cập đến cán bộ, công chức, viên chức nhưng chưa hình thành một chính sách nhà ở riêng. Trong khi đó, dự thảo hiện có mục riêng về nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân.
HoREA cho rằng một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức có thu nhập chưa cao và vẫn có nhu cầu về chỗ ở phù hợp. Khi nguồn cung nhà ở xã hội hạn chế, nhóm này có thể gặp khó khăn trong quá trình đăng ký, xếp hàng hoặc bốc thăm.
Áp lực về chỗ ở cũng tăng khi cán bộ, công chức phải di chuyển quãng đường 15-20 km hoặc mất hơn 1-1,5 giờ mỗi ngày từ nơi ở đến nơi làm việc, nhất là trong bối cảnh sắp xếp, mở rộng địa giới hành chính.
Theo đề xuất, chính sách riêng sẽ giúp giải quyết nhu cầu nhà ở của cán bộ, công chức, viên chức theo đặc thù công việc, đồng thời giảm áp lực lên nguồn cung nhà ở xã hội.
Các đề xuất này hướng tới việc phân bổ chính sách nhà ở theo đúng đối tượng, nhu cầu và địa bàn làm việc, qua đó hỗ trợ người có nhu cầu ổn định chỗ ở và công tác lâu dài.
