Dù đã có nhiều giải pháp để tháo gỡ vướng mắc về nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường (đá, cát sỏi, vật liệu san lấp) cho các dự án đầu tư công, nhưng vẫn còn nhiều điểm nghẽn liên quan đến việc tổng hợp nhu cầu, điều tiết; quy phạm thăm dò đánh giá trữ lượng, thủ tục khai thác, mở rộng mỏ khoáng sản…
Để giải quyết vấn đề vật liệu xây dựng thông thường, đáp ứng nhu cầu các dự án hạ tầng đang được đẩy mạnh triển khai, tôi khuyến nghị một số giải pháp.
Thứ nhất, Bộ Xây dựng cần thực hiện vai trò là đầu mối chỉ đạo phối hợp, điều tiết liên vùng. Các địa phương cần lập quy hoạch nhu cầu vật liệu xây dựng thông thường của địa phương phù hợp với quy hoạch khoáng sản. Trong phát triển kinh tế liên tỉnh, liên vùng khu vực Kinh tế trọng điểm phía Nam và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cần có nội dung về nhu cầu vật liệu xây dựng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 phù hợp với quy hoạch chung được duyệt.
Thứ hai, cần cho phép các mỏ hiện đang khai thác được nâng công suất, tăng độ sâu đến cốt quy hoạch, mở rộng và thông moong giữa các mỏ liền kề để khi khai thác xuống sâu tận dụng được tài nguyên và bảo đảm an toàn.
Thứ ba, đối với công tác thăm dò tính trữ lượng đối với khoáng sản nhóm III (đá xây dựng thông thường), đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng, ban hành thông tư quy định kỹ thuật về công tác thăm dò phù hợp.
Thứ tư, cần khoanh định và phê duyệt sớm khu vực không đấu giá phần tài nguyên xuống sâu, mở rộng, thông moong khu vực các mỏ đang khai thác và khu vực đã được phê duyệt quy hoạch với phần diện tích không thể tách thành dự án độc lập, phần xen kẹp.
Thứ năm, với những mỏ hiện đang khai thác, khi mở rộng, xuống sâu và thông moong miễn giảm thủ tục xin quyết định chủ trương đầu tư.
Thứ sáu, để bảo đảm việc đáp ứng vật liệu cho đầu tư công cũng như phục vụ sự phát triển kinh tế - xã hội, về quản lý nhà nước cần chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
