 |
| Khối lượng mời thầu sai lệch so với hồ sơ thiết kế tại một số gói thầu xây lắp khiến nhà thầu không có cơ sở lập hồ sơ dự thầu, đối mặt rủi ro khi dự thầu. Ảnh minh họa: Nhã Chi |
Ban Quản lý dự án xã Điềm Thụy (tỉnh Thái Nguyên) đang đánh giá HSDT Gói thầu số 1 Thi công xây dựng, lắp đặt thiết bị thuộc Dự án thành phần 2 Khu tái định cư số 1 Nga My. Gói thầu có sự tham dự của 1 nhà thầu: Liên danh Tiến Hoa - Havico - Lê Nguyễn - Đại Việt (thành viên đại diện là Công ty TNHH Tiến Hoa) với giá dự thầu 126,71 tỷ đồng. Công ty CP thương mại và tư vấn xây dựng Thái Nguyên là đơn vị tư vấn đấu thầu.
Trong quá trình phát hành HSMT, Gói thầu nhận được ít nhất 2 đề nghị làm rõ của nhà thầu liên quan tới các điểm chênh lệch, thừa hoặc thiếu khối lượng giữa bảng khối lượng của HSMT với các bảng tổng hợp khối lượng trong bản vẽ thiết kế đã duyệt đính kèm HSMT (cụ thể là ở các tập bản vẽ san nền, taluy, tường cánh, giao thông; tập bản vẽ cấp nước, thoát nước mưa, thoát nước thải, trạm xử lý nước thải; tập bản vẽ cấp điện, chiếu sáng, thông tin liên lạc và các mặt bằng tương ứng).
Cùng với đó, nhà thầu phát hiện khối lượng đất đắp ở 2 mục 9.2.22 và 11.2.14 của Mẫu số 01C (bảng khối lượng) với bản vẽ thiết kế trong tập bản vẽ cấp điện, chiếu sáng, thông tin liên lạc (bản vẽ chi tiết trạm biến áp tờ CD-TBA-05; bản vẽ hào cáp chiếu sáng, mặt cắt HC-CSH và HC-CSĐ) có sự chênh lệch tới 100 lần. Nhà thầu đề nghị Chủ đầu tư làm rõ, sửa đổi HSMT nếu cần để các nhà thầu có cơ sở lập HSDT. Chủ đầu tư đã rà soát khối lượng và cập nhật sửa đổi một số nội dung theo đề nghị làm rõ của nhà thầu trước thời điểm đóng thầu.
Gói thầu số 01 Thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị công trình thuộc Dự án Sửa chữa đường ga, ghi, hệ thống thoát nước và công trình phụ trợ ga Yên Bái, tuyến đường sắt Yên Viên - Lào Cai do Công ty TNHH MTV - Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam làm chủ đầu tư cũng gặp tình trạng tương tự. Nhà thầu nhận thấy có sự không đồng nhất giữa các số liệu trong HSMT tại Chương IV (Biểu mẫu mời thầu và dự thầu) - Mẫu 01B (Bảng khối lượng công việc mời thầu) so với hồ sơ bản vẽ mời thầu liên quan tới một số nội dung: tường kè, tháo dỡ ray, tháo dỡ tà vẹt bê tông các loại, lắp đặt tà vẹt, lắp đặt ray hộ bánh, bê tông M200#, đá dăm đệm, sản xuất, lắp đặt bản đệm thép (15x180x300mm) và phụ kiện, hố ga. Chủ đầu tư sau đó đã điều chỉnh nội dung, khối lượng theo phản ánh của nhà thầu. Biên bản mở thầu (ngày 7/11/2026) ghi nhận sự tham dự của 1 nhà thầu - Liên danh GYB (thành viên đại diện là Công ty CP Đường sắt Yên Lào) với giá dự thầu 33,7 tỷ đồng.
Liên quan tới những nội dung không thống nhất, mâu thuẫn giữa bản vẽ và bảng khối lượng trong HSMT, một số gói thầu đã phải hủy thầu hoặc đặt các chủ thể vào tình thế khó xử.
Đơn cử, UBND phường Liêm Tuyền (tỉnh Ninh Bình) vừa hủy thông báo mời thầu đối với Gói thầu số 06 Thi công xây lắp thuộc Dự án Cải tạo, chỉnh trang nghĩa trang nhân dân tổ dân phố Tràng, phường Liêm Tuyền. Lý do là để rà soát, cập nhật, điều chỉnh các nội dung liên quan đến sự đồng nhất giữa yêu cầu kỹ thuật và hồ sơ thiết kế theo đúng quy định hiện hành, bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế. Công ty TNHH An Việt Bách là đơn vị tư vấn đấu thầu của gói thầu này.
Trước khi hủy thông báo mời thầu, Gói thầu nhận được đề nghị làm rõ liên quan tới các nội dung chưa thống nhất giữa Chương V HSMT và bản vẽ thiết kế về chiều dài tuyến, lót bó mép đường, tường chắn, bê tông trụ…; mâu thuẫn trong bản vẽ và bảng khối lượng…
Một trường hợp khác xảy ra tại Gói thầu Xây dựng công trình thuộc Dự án Cải tạo, nâng cấp đường trục Đoan Bái, xã Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Ninh do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Hiệp Hòa làm chủ đầu tư, Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng ACR là tư vấn đấu thầu. Sau khi đóng thầu (ngày 28/8/2026) thì phát sinh kiến nghị của nhà thầu về việc HSMT thiếu khối lượng so với bản vẽ thiết kế, cụ thể là thiếu khối lượng cấp phối đá dăm loại 2 mà trên bản vẽ đính kèm HSMT có thể hiện.
Phúc đáp kiến nghị, Chủ đầu tư cho biết, sau khi rà soát HSMT và hồ sơ thiết kế của Dự án, Chủ đầu tư nhận thấy tại bảng khối lượng mời thầu, mục số 1.2.8 thể hiện nội dung “Thi công móng cấp phối đá dăm loại I, độ chặt yêu cầu K ≥ 0,98”, khối lượng 403,5 m³, trong khi hồ sơ thiết kế thể hiện cấp phối đá dăm loại II đối với nội dung công việc tương ứng. Nội dung nêu trên được Chủ đầu tư ghi nhận là chưa thống nhất giữa thông tin thể hiện tại bảng khối lượng trong HSMT và hồ sơ thiết kế.
Tại thời điểm trả lời nhà thầu, Gói thầu đã đóng thầu, sau đó được mở thầu và đang trong quá trình đánh giá HSDT. Do đó, Chủ đầu tư không sửa đổi HSMT sau thời điểm đóng thầu và không sử dụng văn bản này để thay đổi nội dung HSMT hoặc thay đổi HSDT mà các nhà thầu đã nộp. Việc đánh giá HSDT sẽ được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về đấu thầu, trên cơ sở HSMT đã được phát hành, HSDT đã được nhà thầu nộp trước thời điểm đóng thầu và các tài liệu làm rõ HSDT hợp lệ theo quy định. Đối với nội dung cấp phối đá dăm nêu trên, Chủ đầu tư giao Tổ chuyên gia đấu thầu phối hợp với các đơn vị tư vấn rà soát, đối chiếu đầy đủ giữa HSMT, hồ sơ thiết kế được duyệt, bảng khối lượng mời thầu và HSDT của các nhà thầu để xử lý, đánh giá theo đúng quy định pháp luật về đấu thầu; không tự ý điều chỉnh, bổ sung hoặc thay đổi nội dung HSDT đã nộp của nhà thầu.
Theo chuyên gia đấu thầu, hồ sơ thiết kế là tài liệu quan trọng hàng đầu giúp định hình hình dạng, kích thước công trình và thực hiện đo bóc khối lượng, lập dự toán cũng như làm căn cứ pháp lý để lập bảng tiên lượng mời thầu và các tài liệu trong HSMT. Về nguyên tắc, HSMT đối với gói thầu xây lắp bắt buộc phải tuân thủ và căn cứ vào các tài liệu thiết kế kèm dự toán đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Việc sai lệch, không thống nhất giữa HSMT và hồ sơ thiết kế sẽ khiến nhà thầu bỏ sót khối lượng (nếu tiên lượng trong HSMT thiếu so với thiết kế), hoặc chào giá cao hoặc bị loại (nếu chào thừa, không tuân thủ đúng yêu cầu)…, từ đó tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp, kiến nghị và khiếu nại trong đấu thầu.
