 |
| Hội nghị Thúc đẩy kết nối phát triển vận tải đa phương thức diễn ra ngày 21/5/2026 tại Hà Nội |
Phát biểu khai mạc Hội nghị Thúc đẩy kết nối phát triển vận tải đa phương thức diễn ra ngày 21/5/2026 tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt gần 930 tỷ USD; sản lượng vận tải hàng hóa đạt trên 3 tỷ tấn, tăng 14,1% so với năm trước. Trong đó, sản lượng vận tải đường bộ có mức tăng trưởng cao nhất, đạt trên 2,2 tỷ tấn (tăng 14,7%); sản lượng container qua cảng biển đạt xấp xỉ 34,3 triệu TEU (tăng 12%). Những kết quả này góp phần quan trọng vào tăng trưởng GDP của Việt Nam ở mức 8,02% (mức cao nhất giai đoạn 2011 - 2025).
Tuy nhiên, xung đột tại khu vực Trung Đông và ảnh hưởng của chính sách thuế quan đã tác động sâu rộng đến chuỗi cung ứng toàn cầu, giá nhiên liệu tăng cao gây biến động mạnh về giá cước vận tải và tuyến vận tải quốc tế. Trong khi đó, vận tải đa phương thức tại Việt Nam lại đang còn nhiều bất cập.
“Thị phần vận tải mất cân đối, vận tải đường bộ chiếm tỷ trọng lớn (khoảng 75% khối lượng vận chuyển hàng hóa), trong khi các loại hình vận chuyển khối lượng lớn như đường sắt lại không phát triển và chiếm tỷ trọng rất nhỏ (chỉ chiếm 0,18%)”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhận xét.
Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, đội tàu biển Việt Nam còn hạn chế, thị phần vận tải quốc tế chủ yếu nằm trong tay các hãng tàu nước ngoài. Vận tải đường thủy nội địa có ưu thế chi phí thấp nhưng chưa phát triển tương xứng do hạn chế về luồng lạch và tĩnh không cầu. Đáng chú ý, kết nối giữa đường sắt với cảng biển, cảng cạn ICD và các trung tâm logistics lớn vẫn chưa đồng bộ.
Tại Hội nghị, các chuyên gia đã đối thoại cởi mở, đa chiều để phân tích, đánh giá thực trạng, các yếu tố tác động đến phát triển vận tải đa phương thức; chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn của các đơn vị, doanh nghiệp, kinh nghiệm quốc tế và những khuyến nghị cho Việt Nam trong việc hoàn thiện thể chế, quy hoạch, kết nối hạ tầng giao thông, phát triển vận tải đa phương thức, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong hoạt động giao thông vận tải.
Từ đó, đề xuất giải pháp thúc đẩy kết nối các phương thức vận tải đảm bảo đồng bộ về chính sách, quy hoạch, kết cấu hạ tầng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển các doanh nghiệp vận tải đa phương thức để các phương thức vận tải hoạt động theo đúng vai trò: vận tải đường bộ đóng vai trò kết nối, trung chuyển, kết nối chặng đầu - chặng cuối; vận tải đường sắt đảm nhận vận chuyển khối lượng lớn, đường dài; vận tải hàng hải đảm nhận vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu; vận tải đường thủy đảm nhận vận chuyển khối lượng lớn, chi phí thấp; vận tải hàng không đảm nhận vận chuyển nhanh, hàng có giá trị cao.
Ông Đỗ Công Thuỷ - Phó vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông (Bộ Xây dựng) cho biết, vận tải đa phương thức đã trở thành mô hình tổ chức vận tải chủ đạo trong xu thế phát triển toàn cầu khi kết hợp tối ưu các phương thức vận tải trong chuỗi vận chuyển thay vì hoạt động riêng lẻ, giúp tận dụng được ưu thế của từng phương thức. Nhưng tại Việt Nam, tỷ trọng vận tải đa phương thức chưa đạt tới 10%, trong khi ở các nước phát triển, tỷ trọng này đạt trên 25 - 40%. Vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở việc xây dựng thêm hạ tầng, mà còn ở năng lực tổ chức, kết nối và tối ưu hóa hệ thống hiện hữu. Hiện nay, tổng giá trị kết cấu hạ tầng giao thông khoảng 5 triệu tỷ đồng (chiếm gần 50% tổng giá trị tài sản của 19 loại kết cấu hạ tầng quốc gia). Dù tiềm năng rất lớn, song hệ thống vận tải đang phải đối mặt với sự mất cân đối, lãng phí dư thừa ở một số lĩnh vực vận tải. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết thúc đẩy phát triển vận tải đa phương thức.
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh giao các cơ quan chuyên môn tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại hội nghị để nghiên cứu đưa vào Đề án Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải đến năm 2035, tầm nhìn đến 2050 và quy hoạch 5 chuyên ngành lĩnh vực giao thông vận tải. Đáng chú ý, việc xác định và phát triển các hành lang vận tải đa phương thức ưu tiên sau sáp nhập địa giới hành chính cần được đặc biệt chú trọng.
Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh tính cấp bách của việc rà soát, điều chỉnh quy hoạch tỉnh và các quy hoạch chuyên ngành giao thông vận tải, bảo đảm tính liên kết, đồng bộ, thống nhất, hiệu quả và bền vững làm cơ sở điều chỉnh kế hoạch đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông. Đồng thời, triển khai thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, xác định rõ danh mục các dự án ưu tiên đầu tư để tăng kết nối các phương thức vận tải tại địa phương và kết nối liên vùng. Cùng với đó, xây dựng cộng đồng doanh nghiệp vận tải tầm quốc tế, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh toàn diện.
