 |
| Ảnh minh họa: Internet |
Cụ thể, Gói thầu Mua sắm tập trung 1.937 máy vi tính để bàn có giá 29,127 tỷ đồng, phát hành HSMT từ ngày 4/5 - 22/5/2026. Theo tìm hiểu, trong thời gian mời thầu, nhiều nhà thầu đã gửi văn bản đề nghị làm rõ, phản ánh một số yêu cầu kỹ thuật được cho là chỉ phù hợp với sản phẩm của một nhà sản xuất cụ thể.
Theo nội dung phản ánh, HSMT yêu cầu máy vi tính phải được trang bị công cụ hỗ trợ bảo mật với khả năng xác thực thông tin BIOS lưu tại nhà máy sản xuất, lưu lại thông tin về bản BIOS và có tính năng Write Protect cho Flash EPROM. Bên cạnh đó, HSMT còn quy định bàn phím USB phải có tổng cộng 123 phím, tích hợp 19 phím nóng dành cho Internet và đa phương tiện, có khả năng khóa màn hình, đưa máy về chế độ ngủ hoặc tắt nguồn thông qua các phím chức năng riêng. Đặc biệt, bàn phím phải được tích hợp sẵn phím Copilot để gọi nhanh trợ lý AI trên Windows 11 Pro, đồng thời có thêm cổng USB Type-C, USB 3.0 Type-A và Audio Out. Chuột đi kèm được yêu cầu có độ phân giải 1.600 DPI, dây kết nối dài 1,8 m, trong khi hệ thống loa tích hợp phải đạt công suất 6W...
Theo phản ánh của nhà thầu, tổ hợp các tiêu chí kỹ thuật nêu trên chỉ xuất hiện trên sản phẩm của thương hiệu SingPC và không có nhiều ý nghĩa thực tiễn đối với nhu cầu sử dụng thông thường của các cơ quan hành chính. Nhà thầu cho rằng việc đưa các tiêu chí mang tính đặc thù như vậy vào HSMT đã làm thu hẹp phạm vi cạnh tranh, bởi phần lớn sản phẩm của các hãng sản xuất khác trên thị trường đều khó có khả năng đáp ứng toàn bộ các thông số này.
Nhà thầu cũng viện dẫn quy định của pháp luật đấu thầu hiện hành, theo đó hàng hóa được coi là mang tính độc quyền khi chỉ có một nhà sản xuất đáp ứng hoặc không tồn tại sản phẩm tương đương về công nghệ, kỹ thuật và đặc tính sử dụng. Trong trường hợp HSMT đưa ra các yêu cầu kỹ thuật mà thực tế chỉ một sản phẩm cụ thể đáp ứng được, trong khi thị trường có nhiều sản phẩm tương tự có khả năng đáp ứng nhu cầu sử dụng, thì đây là hành vi hạn chế cạnh tranh.
Ngày 8/6/2026, Chủ đầu tư phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Trong số hai nhà thầu tham dự, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kim Long Center trúng thầu với giá 28,745 tỷ đồng. Danh mục hàng hóa trúng thầu được công bố gồm 1.937 máy vi tính để bàn thương hiệu SingPC (thuộc sở hữu của Công ty CP Công nghệ Silicom).
Cùng ngày, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kim Long Center được Chủ đầu tư phê duyệt trúng Gói thầu Mua sắm tập trung 729 máy vi tính xách tay thuộc Dự toán trên, với giá 13,964 tỷ đồng (giá gói thầu là 14,035 tỷ đồng). Theo kết quả được công bố, toàn bộ danh mục hàng hóa trúng thầu là máy tính xách tay thương hiệu MSI Commercial của hãng MSI, xuất xứ Trung Quốc.
Theo tìm hiểu, quá trình phát hành HSMT từ ngày 4 - 22/5/2026, Gói thầu bị nhà thầu kiến nghị sửa đổi HSMT do cho rằng có yếu tố gây hạn chế cạnh tranh. Dựa trên tổ hợp cấu hình nêu trong HSMT, các nhà thầu nhận ra đó là thông số máy tính xách tay của hãng MSI. Đặc biệt, thuật ngữ "Flip-n-Share" (hoặc Flip & Share) là tên tính năng độc quyền được MSI sử dụng trên dòng laptop doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, HSMT còn yêu cầu nhà thầu cung cấp chứng nhận hoặc thư cam kết của hãng sản xuất. Một số nhà thầu cho rằng đây là yêu cầu chưa phù hợp bởi sản phẩm mời thầu là hàng hóa thông dụng, được tiêu chuẩn hóa và phân phối rộng rãi trên thị trường. Theo quy định hiện hành, đối với hàng hóa phổ thông, việc yêu cầu giấy phép bán hàng hoặc các tài liệu tương tự cần được xem xét thận trọng nhằm tránh tạo ra rào cản đối với nhà thầu.
Trước các kiến nghị, Chủ đầu tư đều bảo lưu HSMT. Theo giải trình, các thương hiệu hoặc mã hiệu (nếu có) được nêu trong bảng tiêu chuẩn kỹ thuật chỉ nhằm mục đích minh họa cho yêu cầu kỹ thuật. Chủ đầu tư khẳng định sẽ xem xét các đề xuất có tính năng tương đương hoặc cao hơn yêu cầu kỹ thuật được nêu trong HSMT.
Theo quan sát của phóng viên, việc chấp nhận hàng hóa “tương đương” luôn là một trong những nội dung gây tranh cãi trong đấu thầu mua sắm hàng hóa. Khi HSMT mô tả quá chi tiết các đặc tính kỹ thuật, thiết kế công nghệ hoặc sao chép gần như nguyên trạng catalogue của một sản phẩm cụ thể, khả năng chứng minh tính tương đương của các sản phẩm khác là bài toán khó đối với nhà thầu. Trong nhiều trường hợp, đây chính là căn nguyên phát sinh kiến nghị và dẫn đến nhiều hệ lụy khi chốt kết quả lựa chọn nhà thầu.
