 |
| Nguồn: Cục Thống kê |
Tại Hội thảo “Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026: Thách thức, động lực và triển vọng phát triển” ngày 9/7, ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng, các kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm rất khả quan nhờ các giải pháp tích cực và quyết tâm thực hiện của Quốc hội, Chính phủ. “Nửa chặng đường của năm 2026 đã qua với xu hướng “quý sau cao hơn quý trước” diễn ra trong những năm gần đây. Kết quả của nửa năm còn lại sẽ phụ thuộc rất lớn vào hiệu quả thực hiện các giải pháp đã có, khả năng hiện thực hóa các giải pháp tại Nghị quyết 168/NQ-CP cập nhật kịch bản tăng trưởng, nhằm thực hiện mục tiêu tăng GDP từ 10% trở lên, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô”, ông Hiếu nhấn mạnh.
Với góc nhìn khách quan, ông Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Nghiên cứu chính sách, Đại học Vin University cho rằng, tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm ở mức 8,18% là mức tăng “nếu không có quyết tâm thì chưa chắc đạt được”. Việc Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số đã và đang thúc đẩy cả hệ thống chính trị, toàn nền kinh tế vào cuộc, cùng nỗ lực và quyết tâm thực hiện.
Theo ông Tú Anh, các chỉ báo từ kết quả thực tế cho thấy chuyển biến rất thật của nền kinh tế. “Có thể có nhiều dự báo khác biệt về tăng trưởng kinh tế Việt Nam nhưng dòng tiền thật đổ vào đâu thì đó là nơi có tiềm năng tốt. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân và đăng ký trong 6 tháng đầu năm đều tăng mạnh. Đó là “hầu bao” của nhà đầu tư, họ chỉ rót vốn dựa trên các phân tích sát sườn, thấu đáo”. Xu hướng vốn FDI gia tăng cho thấy các nhà đầu tư quốc tế tiếp tục tìm kiếm cơ hội ở Việt Nam. Điều này còn thể hiện từ khảo sát của Reuters cho thấy, nhiều quỹ đầu tư gia đình và quỹ quản lý tài sản sản đang rời Mỹ để sang các nền kinh tế mới nổi. BlackRock - một trong những quỹ đầu tư quản lý tài sản lớn nhất thế giới trụ sở tại Thụy Sỹ cũng đã đến khảo sát Việt Nam.
Lạc quan là như vậy, song ông Tú Anh cũng có một số lưu ý về bức tranh kinh tế 6 tháng đầu năm và dự báo 6 tháng cuối năm. Điểm đáng chú ý nhất là thâm hụt cán cân thương mại ở mức 16,65 tỷ USD, đặc biệt riêng ngành máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện nhập siêu gần 40 tỷ USD. Theo ông Tú Anh, cả thế giới tham gia cuộc đua chuyển đổi số, nên giá chip tăng 6 lần trong 6 tháng qua, khiến nhập siêu lĩnh vực này lớn, đặc biệt nhiều doanh nghiệp công nghệ thông tin tiếp tục tăng dự trữ thiết bị điện tử, chip… Vấn đề đáng lưu ý là trước đây nước ta nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu, từ đó thu về ngoại tệ và cân đối được dòng ngoại tệ dùng để nhập khẩu. Nhưng giờ đây, chúng ta nhập nhiều để thực hiện các chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ trong nước, đòi hỏi phải cân nhắc vấn đề cân đối ngoại tệ.
Bên cạnh đó, trong 6 tháng đầu năm nay, vốn đầu tư FDI đổ vào mạnh nhưng vốn đầu tư gián tiếp FII lại có xu hướng rút ra bởi nhiều quỹ đầu tư đang trong trạng thái “chờ và xem”. Các quỹ đầu tư FII có mức lo ngại về tính ổn định của đồng tiền hơn các nhà đầu tư FDI.
PGS. TS. Đào Ngọc Tiến, Phó Hiệu trưởng Đại học Ngoại thương cho rằng, bên cạnh việc giá chip và linh kiện điện tử tăng đẩy giá hàng nhập khẩu, nguyên nhân dẫn đến nhập siêu còn xuất phát từ bất ổn địa chính trị giữa các nước lớn kéo dài, gây nhiều yếu tố bất định và tình trạng phụ thuộc vào nguyên vật liệu nhập khẩu kéo dài. Theo đó, loại trừ ngành máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện thì bức tranh xuất nhập khẩu vẫn như cũ. Trong đó, đáng chú ý là nhóm ngành truyền thống có mức tăng trưởng thấp, như dệt may và da giày. Những ngành này đang bị chững lại do vẫn chủ yếu là gia công. Ông Tiến đề xuất, cần các dự án xây dựng và phát triển nguồn nguyên phụ liệu để giảm tình trạng phụ thuộc quá lớn vào nguồn nhập khẩu. Nếu không thay đổi cách làm thì sẽ không cải thiện được tình trạng nhập siêu.
Cùng với việc cải thiện hiệu quả hoạt động thương mại quốc tế của các ngành truyền thống, theo ông Tiến, cần chú trọng nâng cao chất lượng hàng hóa và đa dạng hóa thị trường để giảm thiểu rủi ro địa chính trị, đặc biệt khi các thị trường xuất khẩu truyền thống có các hàng rào ngày càng hiện rõ. Với thị trường Mỹ, đó là thuế đối ứng và áp thuế theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974. Đối với thị trường EU, đó là các tiêu chuẩn về bền vững, ESG… Đối với thị trường Trung Quốc, đó là những quy định khắt khe hơn về tiêu chuẩn nhập khẩu.
Ông Tiến cũng khuyến nghị các sở, ban ngành cần theo dõi sát sao về diễn biến của những thị trường xuất khẩu chính để đưa ra dự báo và khuyến nghị chính sách cho doanh nghiệp. Đồng thời, đẩy mạnh sự gắn kết của khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước, khuyến khích các doanh nghiệp trong nước sản xuất gắn với các chuỗi cung ứng.
