(BĐT) - TP.HCM đang quản lý hàng chục nghìn căn hộ thuộc tài sản công với nhiều mục đích sử dụng khác nhau. Tuy nhiên, bức tranh khai thác quỹ nhà này lại xuất hiện sự chênh lệch rõ rệt: trong khi nhiều nơi lấp đầy hoàn toàn, thì quỹ nhà phục vụ tái định cư lại đọng hàng nghìn căn chưa bố trí.
 |
| TP.HCM có hơn 8.100 căn hộ còn lại hiện vẫn trong trạng thái chưa bố trí sử dụng, bao gồm cả gần 3.800 căn đã đưa ra phương án đấu giá. Ảnh: Gia An |
Nơi "phủ kín", nơi tồn đọng hơn 8.000 căn
Theo thống kê từ Sở Xây dựng TP.HCM, toàn thành phố hiện có 5.293 phòng và căn hộ thuộc tài sản công đang cho thuê. Trong đó, mảng nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân do Quỹ Phát triển nhà ở Thành phố quản lý ghi nhận hiệu suất khai thác tối đa. Điển hình là 477 phòng lưu trú công nhân đã được lấp đầy trọn vẹn, với mức giá thuê dao động từ 19.500 - 50.000 đồng mỗi mét vuông một tháng. Tương tự, toàn bộ 11 căn nhà ở xã hội thuộc quỹ này quản lý cũng không còn chỗ trống.
Đối với quỹ nhà ở cũ thuộc tài sản công gồm 4.367 căn đang bố trí cho 8.645 hộ ở, thành phố đã ký hợp đồng cho thuê với 8.486 hộ với mức giá từ 4.100 - 24.800 đồng mỗi mét vuông. Quỹ nhà này hiện chỉ còn trống 148 căn và có 11 căn đã hư hỏng nặng, không còn khả năng sử dụng. Phân khúc nhà ở công vụ gồm 438 căn cũng đã cho thuê 344 căn, số chưa bố trí chủ yếu là chung cư và nhà liền kề.
Trái ngược với tỷ lệ lấp đầy cao của các nhóm trên, quỹ nhà ở thuộc tài sản công phục vụ tái định cư lại đang tồn đọng quy mô lớn. Tính đến đầu tháng 6/2026, Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng tiếp nhận 10.449 căn hộ tái định cư. Dù vậy, đơn vị mới cho thuê 69 căn, bố trí tạm cư 330 căn và bán 1.868 căn. Hơn 8.100 căn hộ còn lại hiện vẫn trong trạng thái chưa bố trí sử dụng, bao gồm cả gần 3.800 căn đã đưa ra phương án đấu giá.
Yêu cầu tối ưu hóa nguồn lực công
Ông Huỳnh Thanh Khiết, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, phần lớn quỹ nhà và đất phục vụ tái định cư trước đây đều đã được phân bổ cho các dự án đầu tư công và đưa vào phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Tuy nhiên, do tiến độ triển khai các dự án bồi thường kéo dài cũng như nhu cầu nhận nhà thực tế của người dân có sự thay đổi, lượng căn hộ "chờ" bố trí đã dồn đọng lên tới 8.182 căn qua nhiều năm (trong đó có 3.790 căn được đưa ra phương án đấu giá).
Đánh giá về thực trạng này, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) nhận định, việc hàng nghìn căn hộ tái định cư thuộc tài sản công đóng cửa bỏ trống là sự lãng phí nguồn lực rất lớn. Trong bối cảnh nhu cầu thuê nhà ở giá phù hợp của người lao động đô thị rất gay gắt, giải pháp căn cơ hiện nay là cần khẩn trương linh hoạt chuyển đổi công năng quỹ nhà công nhàn rỗi này sang làm nhà ở cho thuê dài hạn, đồng thời áp dụng các cơ chế thủ tục rút gọn để nhanh chóng đưa tài sản vào vận hành.
Hiện nay, công tác quản lý, vận hành quỹ nhà ở công trên địa bàn vẫn được phân cấp ổn định cho các đơn vị chuyên trách như Công ty TNHH MTV Quản lý kinh doanh nhà Thành phố, Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng, các Công ty Dịch vụ công ích quận, huyện (cũ) và chính quyền cấp xã. Bộ máy quản lý đánh giá hoạt động rà soát, vận hành hiện duy trì tốt và chưa phát sinh vướng mắc lớn về mặt thủ tục.
Dù vậy, thách thức lớn nhất đặt ra cho TP.HCM trong thời gian tới vẫn là phải đẩy nhanh tiến độ phân bổ theo các phương án tái định cư đã duyệt, đồng thời chủ động rà soát cơ chế để sớm đưa toàn bộ quỹ nhà công nhàn rỗi vào khai thác hiệu quả, tránh lãng phí tài sản nhà nước và phục vụ đúng nhu cầu an sinh của người dân.
