 |
| Dự báo kênh cấp vốn năm 2026 |
Nhu cầu lớn, nguồn lực còn hạn chế
Chủ trì Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước ngày 1/2/2026, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh tinh thần thể chế hóa để triển khai Nghị quyết 79 linh hoạt, chủ động, góp phần vào tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và giai đoạn tới.
Thủ tướng yêu cầu Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 79 phải tháo gỡ được các nút thắt, điểm nghẽn trong tiếp cận nguồn lực nhà nước; phân định rõ các nhiệm vụ Nhà nước phải làm, giữ vai trò chủ đạo, đi đôi với cơ chế, chính sách; Nhà nước không làm những việc tư nhân có thể làm được và làm tốt hơn; đồng thời mở rộng hợp tác công tư không giới hạn trên cơ sở nguồn lực nhà nước dẫn dắt, định hướng…
Theo tính toán của FiinGroup, để đạt tăng trưởng 10%/năm từ 2026 - 2030, mỗi năm nền kinh tế cần từ 170 - 260 tỷ USD vốn đầu tư. Trong khi đó, các kênh cấp vốn từ đầu tư công, tín dụng ngân hàng, vốn FDI, mua bán và sáp nhập (M&A), vốn từ trái phiếu doanh nghiệp, vốn vay nước ngoài và vốn cổ phần ước tính chỉ đạt 140 - 243 tỷ USD mỗi năm.
Từ mục tiêu định hướng mở rộng kênh dẫn vốn cho nền kinh tế, Trung tâm Tài chính quốc tế (TTTCQT) đang ở giai đoạn hoàn thiện để chuẩn bị vận hành trong thời gian tới. PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành TTTCQT TP.HCM cho biết, đội ngũ nhân sự đang tập trung vào việc xây dựng một khung pháp lý đủ mở nhưng vẫn kiểm soát được rủi ro. Bên cạnh đó, hạ tầng số của TTTCQT được thiết kế như một nền tảng cốt lõi. Các hệ thống giao dịch, thanh toán, lưu ký, định danh và kết nối xuyên biên giới được đặt trong một tổng thể đồng bộ, sẵn sàng cho các mô hình tài chính số.
Với mục tiêu thu hút và dẫn khoảng 10 tỷ USD dòng vốn đầu tư thông qua các sàn giao dịch, các quỹ và các cấu trúc tài chính mới, ông Huân kỳ vọng, TTTCQT không tạo ra tăng trưởng bằng chi tiêu ngân sách hay nới tín dụng, mà bằng cách mở thêm “đường ống” cho vốn trung và dài hạn chảy vào nền kinh tế. Ngay trong năm đầu, dòng vốn này có thể chưa chuyển hóa toàn bộ thành GDP, song tạo ra năng lực đầu tư mới cho hạ tầng, logistics, công nghiệp nền tảng, năng lượng và công nghệ - những lĩnh vực có hệ số lan tỏa cao.
“TTTCQT sẽ thay đổi cách nền kinh tế Việt Nam huy động và phân bổ vốn. Nếu làm tốt, từ sau năm 2026, TTTCQT có thể trở thành một trong những trụ cột giúp tăng trưởng kinh tế Việt Nam không chỉ nhanh hơn, mà quan trọng là bền vững và có chất lượng cao hơn”, ông Huân nhấn mạnh.
Những chuyển biến này góp phần tối ưu hóa các kênh huy động nguồn lực tài chính cho tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.
Giải pháp đa dạng kênh dẫn vốn
Từ góc độ cơ quan quản lý nguồn vốn tín dụng, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, nhu cầu vốn trung và dài hạn cho các dự án, công trình trọng điểm quốc gia là rất lớn, tạo áp lực không nhỏ đối với các tổ chức tín dụng trong việc cân đối nguồn vốn và quản trị rủi ro kỳ hạn, nhất là khi nguồn vốn cho vay chủ yếu vẫn là tiền gửi có kỳ hạn ngắn, hiện chiếm khoảng 80% tổng tiền gửi của hệ thống.
Để góp phần hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mục tiêu “hai con số” trong giai đoạn 2026 - 2030, NHNN sẽ tiếp tục đẩy mạnh triển khai các giải pháp tín dụng bám sát chủ trương, định hướng, chỉ đạo của Đảng, Quốc hội và Chính phủ. NHNN mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, phối hợp chặt chẽ của các ban, bộ, ngành đối với hoạt động tín dụng ngân hàng và có các giải pháp, tham mưu cấp có thẩm quyền các giải pháp phát triển thị trường vốn, trái phiếu doanh nghiệp, tạo kênh dẫn vốn trung, dài hạn hiệu quả cho nền kinh tế, giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng.
Theo TS. Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng, Việt Nam sở hữu tiềm năng lớn trong huy động nguồn tài lực. Tuy nhiên, quá trình này vẫn còn nhiều điểm nghẽn, rào cản liên quan đến thể chế, quy trình thủ tục, thị trường - sản phẩm - kênh đầu tư, quản lý rủi ro.
Ông Lực kiến nghị, cần đẩy nhanh hoàn thiện thể chế hệ thống tài chính, ban hành khung pháp lý cho các mô hình mới, vấn đề mới (như tài chính xanh, tiền kỹ thuật số, TTTCQT, thị trường carbon, sàn giao dịch hàng hóa….). Đồng thời, phát triển thị trường tài chính cân bằng, tập trung phát triển thị trường vốn, thị trường phái sinh tài chính; đa dạng hóa các định chế tài chính (như cho thuê tài chính, quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, quỹ tín thác đầu tư bất động sản - REIT…); sớm vận hành thí điểm thị trường carbon; TTTCQT, thị trường tài sản mã hóa; quyết tâm nâng hạng thị trường chứng khoán theo kế hoạch, lộ trình… để giảm áp lực lên tín dụng ngân hàng và phát triển bền vững.
Theo nhận định của FiinGroup, khoảng trống vốn dài hạn cho tăng trưởng vẫn chưa có kênh thay thế rõ ràng. Trong bối cảnh đó, việc tái định vị hệ thống huy động vốn theo hướng lấy thị trường vốn - đặc biệt là các kênh phi ngân hàng như trái phiếu doanh nghiệp - làm trụ cột là điều kiện then chốt để khai mở nguồn vốn dài hạn cho khu vực tư nhân. Việc phát triển đồng bộ các kênh vốn sẽ là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong giai đoạn tới.
