 |
| Thời gian lựa chọn nhà thầu nhiều gói thầu xây lắp ở cấp cơ sở bị kéo dài so với kế hoạch. Ảnh: Nhã Chi |
Để hoàn tất LCNT cho Gói thầu số 17 Thi công xây dựng thuộc Dự án Xây dựng tuyến đường kết nối liên vùng giữa Nam Đồng bằng sông Hồng với vùng núi Tây Bắc và vùng duyên hải Bắc Trung Bộ (giai đoạn I) với giá trị trên 4.600 tỷ đồng, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng (QLDA ĐTXD) số 1 tỉnh Ninh Bình chỉ cần chưa đầy 1 tháng, từ ngày 29/4/2026 đến 21/5/2026. Tương tự, Gói thầu số 05 Thực hiện dịch vụ công trên địa bàn các xã, phường phía Đông tỉnh Quảng Ngãi (trừ Khu kinh tế Dung Quất và Đặc khu Lý Sơn) giai đoạn 2026 - 2028 gần 1.200 tỷ đồng cũng không cần đến 1 tháng (28/4 - 25/5/2026) để chọn được nhà thầu…
Trong khi đó, tại nhiều gói thầu xây lắp ở cấp cơ sở, thời gian tổ chức LCNT lại bị kéo dài gấp nhiều lần kế hoạch.
Tại Quảng Trị, Gói thầu Xây dựng có giá 14,743 tỷ đồng thuộc Dự án Hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư và dân cư phía Đông Nam đô thị Dinh Mười (các lô BT-03, 04; TMDV - 04, 05, 06) do UBND xã Ninh Châu làm chủ đầu tư, phát hành hồ sơ mời thầu (HSMT) ngày 31/1/2026, kế hoạch LCNT là 60 ngày. Đến nay đã gần 4 tháng mà kết quả LCNT vẫn là một ẩn số.
Tại Nghệ An, Gói thầu số 01 Toàn bộ phần xây lắp công trình thuộc Dự án Cải tạo, nâng cấp đường dọc kênh tiêu Vách Nam đoạn từ đường vào Khu di tích lịch sử quốc gia Phan Đăng Lưu đến đường tỉnh ĐT.537 tại xã Hợp Thành (Nghệ An) có thời gian LCNT là 45 ngày, bắt đầu từ quý IV/2025. Tuy nhiên, đến ngày 3/2/2026, HSMT mới được phát hành và đến nay, Chủ đầu tư vẫn chưa thể chốt nhà thầu trúng thầu (vượt hơn gấp đôi thời gian dự kiến).
Tại Tây Ninh, Gói thầu Xây lắp trị giá 16,58 tỷ đồng thuộc Dự án Nâng cấp, láng nhựa đường bờ Bắc kênh 61 (Cả Dứa - Cây Khô Nhỏ) do Phòng Kinh tế xã Bình Hòa làm chủ đầu tư rơi vào tình trạng tương tự khi thời gian LCNT là 45 ngày, nhưng gần 4 tháng vẫn chưa có kết quả.
Bên cạnh nguyên nhân khách quan, sự chậm trễ này phần lớn xuất phát từ sự thiếu chuyên nghiệp của các chủ đầu tư, thể hiện ngay từ bước lập HSMT, dẫn đến phải sửa đổi, gia hạn thời điểm đóng/mở thầu. Đơn cử, tại Gói thầu Xây dựng của UBND xã Ninh Châu (Quảng Trị), Chủ đầu tư dính lỗi sơ đẳng khi nhầm lẫn mốc thời gian hiệu lực của cam kết bảo lãnh tín dụng từ năm 2026 thành 2025, nên buộc phải sửa HSMT sau khi phát hành, đồng thời lùi thời điểm đóng/mở thầu.
Bên cạnh đó, biến động tổ chức do việc chia tách, sáp nhập bộ máy quản lý cũng làm gián đoạn công tác xét thầu. Việc sáp nhập Ban QLDA ĐTXD khu vực Long Đất (cũ) vào Ban QLDA ĐTXD xã Đất Đỏ trực thuộc UBND xã Đất Đỏ (TP.HCM) từ ngày 30/1/2026 khiến Gói thầu số 01 (Xây lắp) thuộc Dự án Cải tạo vỉa hè Quốc lộ 55 đoạn qua khu trung tâm thị trấn Đất Đỏ (cũ) bị bỏ ngỏ kết quả LCNT sau khi thu hút nhiều nhà thầu tham dự từ đầu tháng 2/2026.
Tương tự, ngày 9/4/2026, UBND tỉnh Điện Biên tổ chức lại Trung tâm Phát triển quỹ đất Tỉnh. Theo đó, thông tin về việc LCNT Gói thầu Thi công xây dựng thuộc Dự án Đường liên bản Hua Nạ - Hua Chăn, xã Chiềng Đông “bặt vô âm tín” suốt 5 tháng qua, dù được mời thầu từ ngày 16/12/2025, trong khi thời gian LCNT theo kế hoạch là 30 ngày.
Mua sắm trong lĩnh vực y tế cũng là “vùng trũng” về tiến độ LCNT. Giới chuyên gia y tế thừa nhận, đặc thù gói thầu y tế thường có nhiều phần/lô (tương ứng như một gói thầu) nên thời gian xét thầu kéo dài là khó tránh khỏi. Tuy nhiên, bức tranh thực tế thời gian qua cho thấy, sự chậm trễ tại một số đơn vị bộc lộ rõ lỗ hổng quản lý.
Tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn (TP.HCM), Gói thầu số 03 Mua sắm vật tư y tế - hóa chất năm 2026 - 2027 trị giá 42,991 tỷ đồng phải sửa đổi HSMT 2 lần do sai tên hàng hóa và thông số kỹ thuật. Hệ quả là thời điểm đóng thầu liên tục bị lùi. Đến nay, sau gần 4 tháng kể từ khi mở thầu, kết quả LCNT vẫn chưa được công bố.
Trong khi đó, Bệnh viện Nhi Trung ương chỉ mất hơn 1 tháng để “chốt” nhà thầu thực hiện Gói thầu Thuốc generic thuộc Kế hoạch LCNT cung cấp thuốc lần 3 năm 2026 có giá hơn 500 tỷ đồng. Bệnh viện Chợ Rẫy mất chưa đầy 2 tháng để LCNT 3 gói cung cấp thuốc lần 2 năm 2026 với tổng dự toán hơn 2.734 tỷ đồng…
Theo chuyên gia đấu thầu, nút thắt nằm ở năng lực điều hành và tư duy của chủ đầu tư, chứ không hoàn toàn do cơ chế đặc thù của ngành.
Một số nhà thầu chia sẻ, khâu LCNT kéo dài gây sức ép, đẩy các nhà thầu vào thế khó. Để kịp tiến độ giải ngân đầu tư công, nhiều chủ đầu tư có xu hướng đẩy trách nhiệm, buộc hoặc thúc ép nhà thầu rút ngắn thời gian xây lắp ngoài hiện trường. Điều này có thể dẫn đến rủi ro làm nhanh, làm ẩu, ảnh hưởng đến chất lượng công trình.
