 |
| Gói thầu EC thuộc Dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14D tại Đà Nẵng có quy mô lớn, phạm vi công việc rộng với lý trình thi công hơn 70 km. Ảnh: Hoài Văn |
Gói thầu EC có giá 3.957,366 tỷ đồng (trên tổng mức đầu tư của Dự án là 4.518 tỷ đồng). Chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng, giao Công ty TNHH Đầu tư phát triển Trí Hưng tư vấn lập HSMT, đánh giá hồ sơ dự thầu (HSDT).
Kiến nghị đến Chủ đầu tư, một số nhà thầu cho rằng, tiêu chuẩn đánh giá về năng lực và kinh nghiệm tại HSMT chưa thực sự phù hợp các quy định pháp luật liên quan. Trong đó, về kinh nghiệm đối với phần xây lắp, HSMT yêu cầu đáp ứng tính chất tương tự là công trình có các hạng mục: mặt đường bê tông nhựa cấp cao A1; mặt đường bê tông xi măng; cống thoát nước ngang (cống tròn + cống hộp); cống thoát nước dọc; cầu có kết cấu nhịp super T chiều dài nhịp L ≥ 38m, trên hệ móng cọc khoan nhồi có đường kính D ≥ 1m; hệ thống điện chiếu sáng giao thông.
Theo hướng dẫn của mẫu HSMT gói thầu EC ban hành kèm theo Thông tư số 79/2024/TT-BTC, đối với công trình xây dựng, tính chất tương tự được xác định theo loại và cấp công trình, căn cứ Phụ lục II Thông tư số 06/2021/TT-BXD, thay vì yêu cầu chi tiết theo từng hạng mục cấu thành công trình. Cũng theo hướng dẫn, Chủ đầu tư không được đưa ra yêu cầu về hợp đồng tương tự đối với hạng mục trong trường hợp gói thầu chỉ gồm công trình hoặc cả công trình và hạng mục theo quy định của pháp luật về xây dựng. Từ đó, một số nhà thầu kiến nghị Chủ đầu tư điều chỉnh tiêu chí theo hướng chỉ yêu cầu kinh nghiệm đối với “công trình đường giao thông cấp II”, “công trình cầu giao thông cấp I”.
Ngoài ra, yêu cầu về giải pháp kỹ thuật cũng gây nhiều băn khoăn. HSMT yêu cầu nhà thầu thuyết minh và xác định cụ thể vị trí bố trí các trạm trộn bê tông nhựa, bê tông xi măng và trạm nghiền đá ngay trong giai đoạn đấu thầu. Theo phản ánh của nhà thầu, đây là yêu cầu khó khả thi trong khoảng thời gian 20 ngày chuẩn bị HSDT, bởi việc xác định vị trí các trạm phục vụ thi công cần trải qua nhiều bước khảo sát, đánh giá môi trường và hoàn thiện thủ tục pháp lý. Đặc biệt, Gói thầu bao gồm cả thiết kế và thi công, nên sau khi trúng thầu, nhà thầu chưa thi công ngay mà vẫn còn thời gian để khảo sát, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và trình Chủ đầu tư phê duyệt trước khi triển khai thi công thực tế. Theo đó, nhà thầu đề xuất cho phép nhà thầu cam kết nếu trúng thầu sẽ thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết để lắp trạm trộn bê tông phục vụ thi công đảm bảo yêu cầu tiến độ của Dự án.
Một vấn đề khác được nhà thầu đề cập là thời gian chuẩn bị HSDT. Mặc dù HSMT được phát hành từ ngày 29/4 đến 18/5/2026, đáp ứng thời gian tối thiểu theo quy định pháp luật, song phần lớn thời gian đầu lại trùng với kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5, khiến thời gian chuẩn bị HSDT thực tế bị rút ngắn đáng kể, trong khi đây là gói thầu hỗn hợp có quy mô rất lớn, kỹ thuật phức tạp, phạm vi công việc rộng với lý trình thi công hơn 70 km.
Liên quan đến giá gói thầu, một nhà thầu tại Hà Nội cho biết, qua phân tích thị trường, tại thời điểm 28 ngày trước khi đóng thầu, đơn giá các yếu tố đầu vào (dầu diesel, nhựa đường, nhân công) tăng mạnh, đồng nghĩa với việc các rủi ro trượt giá dự kiến ban đầu đã được phản ánh trực tiếp vào giá trị gói thầu. Do đó, theo nguyên tắc quản lý chi phí, Chủ đầu tư nên xem xét khấu trừ phần chi phí xây lắp tăng thêm do biến động đầu vào từ nguồn chi phí dự phòng trượt giá của Dự án để bảo đảm tính hợp lý trong quản lý chi phí.
Trong văn bản phản hồi ngày 13/5/2026, Chủ đầu tư khẳng định, các tiêu chí về hợp đồng tương tự đã được tư vấn lập theo đúng hướng dẫn tại Thông tư số 79/2025/TT-BTC. Đối với yêu cầu về giải pháp kỹ thuật thi công, Chủ đầu tư khuyến khích nhà thầu chủ động khảo sát hiện trường và tự chịu trách nhiệm tìm hiểu thông tin cần thiết để lập HSDT.
Chủ đầu tư cho biết, thời gian chuẩn bị HSDT đã được xây dựng bảo đảm theo quy định hiện hành; các trường hợp phát sinh tình huống sẽ được xem xét xử lý theo đúng quy định pháp luật. Đồng thời, Chủ đầu tư khẳng định giá gói thầu đã được xác định theo quy định hiện hành và đề nghị các nhà thầu nghiên cứu kỹ để xây dựng giá dự thầu phù hợp.
Theo chuyên gia đấu thầu, việc xây dựng HSMT cần bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu lựa chọn nhà thầu đủ năng lực với mục tiêu cạnh tranh rộng rãi theo tinh thần của pháp luật về đấu thầu. Các tiêu chí về hợp đồng tương tự, giải pháp kỹ thuật hay thời gian chuẩn bị HSDT nếu được quy định quá chi tiết hoặc thiếu tính khả thi trong thực tiễn, không phù hợp với khả năng đáp ứng của số đông nhà thầu có thể ảnh hưởng đến hiệu quả cạnh tranh, tạo thêm gánh nặng cho nhà thầu, nhất là trong bối cảnh thị trường xây dựng đang chịu áp lực lớn từ nhiều yếu tố khách quan.
