Các doanh nghiệp phần mềm tại Mỹ và nhiều khu vực khác đã phải tạm dừng hoặc hoãn các kế hoạch huy động vốn, trong bối cảnh các tổ chức tín dụng và nhà đầu tư lo ngại AI sẽ tạo ra sự xáo trộn lớn trong ngành. Nỗi lo này thể hiện rõ trên thị trường cho vay, nơi biên độ lãi suất đối với các công ty rủi ro cao đã bắt đầu phản ánh nguy cơ vỡ nợ gia tăng. Tâm lý e ngại AI cũng ảnh hưởng đến công ty quản lý vốn tư nhân Blue Owl; cổ phiếu của hãng này đã sụt giảm sau động thái bán 1,4 tỷ USD tài sản để hoàn tiền cho nhà đầu tư.
"Chúng tôi dự báo rủi ro xáo trộn do AI sẽ ngày càng bộc lộ rõ nét trong giai đoạn từ năm 2026 đến đầu năm 2027. Điều này đặc biệt đúng với các nhóm tín dụng chất lượng thấp có nhu cầu tái cấp vốn cao, và sẽ tác động tại Mỹ mạnh mẽ hơn so với châu Âu", Matthew Mish, Trưởng bộ phận chiến lược tín dụng của UBS, nhận định.
Các khoản vay đòn bẩy, đặc biệt là của các công ty công nghệ Mỹ, đã bắt đầu định giá rủi ro vỡ nợ ở mức cao hơn một chút. UBS dự kiến tỷ lệ vỡ nợ sẽ tăng lên 3 - 5% nếu thị trường diễn biến xấu đi nhanh chóng, so với mức dự báo tăng 1 - 2% của thị trường chung.
"Sự xáo trộn này sẽ kéo dài trong vòng hai năm tới. Dù vậy, chúng tôi cho rằng thị trường cuối cùng sẽ định giá được phần lớn, nhưng không phải toàn bộ, những rủi ro vỡ nợ mà chúng tôi đang dự báo", ông Mish cho biết
Theo một số chuyên gia ngân hàng, ngay cả những công ty sở hữu các khoản nợ được đánh giá là chất lượng cao và ít bị tổn thương trước AI cũng đang tạm ngừng huy động vốn, chờ đợi cho đến khi các điều kiện giao dịch phục hồi.
Thị trường hiện đang theo dõi sát sao phản ứng của giới đầu tư đối với Qualtrics - một hãng phần mềm tên tuổi. Các chủ nợ của công ty này dự kiến sẽ tham gia thị trường vào tháng tới để huy động gói tài trợ 5,3 tỷ USD cho thương vụ mua lại đối thủ Press Ganey Forsta.
Theo giới chuyên gia ngân hàng, những xáo trộn tiềm tàng từ AI đang tác động lên các giao dịch vay đòn bẩy mạnh hơn so với các giao dịch trái phiếu lợi suất cao.
Brendan Hoelmer, Trưởng bộ phận nghiên cứu rủi ro vỡ nợ tại Mỹ của Fitch Ratings, cho biết nhóm khách hàng vay vốn trong ngành công nghệ (với 60% thuộc lĩnh vực phần mềm) đang chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các khoản vay đòn bẩy. Cụ thể, các khoản vay công nghệ chiếm 17% tổng dư nợ trên thị trường vay đòn bẩy, với giá trị tương đương 260 tỷ USD.
Ngược lại, nhóm công nghệ này chỉ chiếm 6% trong tổng số 60 tỷ USD dư nợ trái phiếu lợi suất cao. Tuy nhiên, trong nhóm 6% ít ỏi đó, có tới 70% là các doanh nghiệp phần mềm.
Morgan Stanley ước tính, phần lớn rủi ro dư nợ của ngành phần mềm nằm ở các nhóm xếp hạng tín nhiệm thấp. Có tới 50% các khoản vay giữ mức xếp hạng từ "B-" trở xuống - mức đánh giá thường đi kèm với rủi ro vỡ nợ cao.
Trong khi đó, các nhà phân tích của BNP Paribas đánh giá rủi ro tín dụng tư nhân đối với mảng phần mềm và dịch vụ hiện ở mức khoảng 20%.
Thị trường chứng khoán Mỹ cũng chịu chấn động vì AI. Ban đầu, các nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu phần mềm, sau đó làn sóng này lan sang các công ty trong những lĩnh vực dễ bị tự động hóa thay thế. Chỉ số ngành phần mềm (.SPLRCIS) đã giảm 20% tính từ đầu năm nay.
Về áp lực đáo hạn, ông Hoelmer từ Fitch cho biết chỉ có 0,5% dư nợ cho vay của ngành phần mềm sẽ đáo hạn trong năm nay, và 6% sẽ đến hạn vào năm 2027. Đối với mảng trái phiếu lợi suất cao, con số này lần lượt chỉ là 0,7% (năm nay) và 8% (năm 2027).
