 |
| Công tác chuẩn bị đầu tư có vai trò then chốt, đảm bảo dự án có tính khả thi và hiệu quả. Ảnh: Tiên Giang |
Những khó khăn, tồn tại thực tế…
Báo cáo tình hình thực hiện hoạt động đấu thầu năm 2025, Sở Tài chính TP. Cần Thơ cho biết, vẫn còn những tồn tại, hạn chế như: tỷ lệ giảm giá dự thầu so với giá gói thầu được phê duyệt ở một số đơn vị còn thấp, chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả cạnh tranh trong đấu thầu. Một số gói thầu áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi nhưng số lượng nhà thầu tham gia còn ít, dẫn đến mức độ cạnh tranh chưa cao. Việc tiếp cận và vận dụng các quy định mới tại một số chủ đầu tư còn lúng túng, năng lực chuyên môn của một bộ phận làm công tác đấu thầu chưa đồng đều, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng thực hiện. Hạ tầng công nghệ thông tin tại một số đơn vị chưa đồng bộ, gây khó khăn cho việc lựa chọn nhà thầu qua mạng; vẫn còn cán bộ, nhà thầu chưa thành thạo trong việc sử dụng Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, dẫn đến việc lập hồ sơ, nộp hồ sơ còn sai sót, phải điều chỉnh, kéo dài thời gian lựa chọn nhà thầu. Bên cạnh đó, một số dự án trọng điểm của địa phương gặp khó khăn do ảnh hưởng của công tác giải phóng mặt bằng, điều chỉnh chủ trương đầu tư hoặc biến động giá nguyên vật liệu, dẫn đến chậm triển khai đấu thầu và thực hiện dự án…
Với TP. Hà Nội, lãnh đạo Sở Tài chính cho biết, sau một thời gian hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tồn tại dễ nhận thấy trong công tác đấu thầu là năng lực chuyên môn hạn chế của chủ đầu tư (UBND các xã, phường) và các đơn vị tư vấn.
Tương tự, UBND TP.HCM cho biết, khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, nhân sự mới tiếp cận lĩnh vực đấu thầu chưa có kinh nghiệm, dẫn đến lúng túng trong tham mưu thực hiện. Bên cạnh đó, một số chủ đầu tư chưa chủ động nghiên cứu quy định pháp luật về đấu thầu, dẫn đến không nắm rõ quy định, dựa hoàn toàn vào đơn vị tư vấn; đẩy trách nhiệm cho các sở, ngành cấp trên giải quyết các vấn đề thuộc trách nhiệm của mình…
Báo cáo tình hình hoạt động đấu thầu năm 2025, UBND TP. Hải Phòng chỉ ra, một số thông tin trong đấu thầu không được chủ đầu tư chú trọng đăng tải; đăng tải kế hoạch lựa chọn nhà thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu chưa đảm bảo thời gian theo quy định. Việc lựa chọn nhà thầu đối với một số gói thầu chưa chặt chẽ nên phát sinh kiến nghị về kết quả lựa chọn nhà thầu…
Chuẩn hóa năng lực, tăng giám sát
Bên cạnh đẩy mạnh việc công khai, đăng tải đầy đủ, chính xác, đúng thời hạn thông tin đấu thầu, UBND TP. Hải Phòng đề xuất tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư. Đồng thời, giám sát thực hiện các kết luận kiểm tra, tập trung kiểm tra đối với những gói thầu có nhiều kiến nghị, phản ánh tiêu cực, vi phạm; những gói thầu có ít nhà thầu tham dự và có tỷ lệ tiết kiệm thấp, gói thầu có quy mô lớn, phức tạp; gói thầu đấu thầu không qua mạng; những trường hợp một nhà thầu trúng nhiều gói thầu tại một địa phương, một chủ đầu tư trong thời gian dài. Trường hợp phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì kịp thời có biện pháp xử lý. Bên cạnh đó, cần nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư, đảm bảo dự án có tính khả thi, hấp dẫn để có thể tổ chức đấu thầu rộng rãi; nâng cao năng lực, nghiệp vụ, chuẩn hóa chất lượng cán bộ, công chức làm công tác đấu thầu.
Từ thực tế về nhân sự thực hiện công tác đấu thầu, UBND TP.HCM đề xuất nâng cao trách nhiệm của người có thẩm quyền, chủ đầu tư; tăng cường năng lực của các tổ chức tư vấn thẩm định, tư vấn đấu thầu; kịp thời chấn chỉnh, xử lý trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân thiếu trách nhiệm, năng lực chuyên môn hạn chế, không đáp ứng yêu cầu của công tác đấu thầu. Đặc biệt, tăng cường kiểm soát chất lượng nhà thầu, thực hiện đánh giá và giám sát uy tín nhà thầu từ khâu đánh giá hồ sơ dự thầu và trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng, kịp thời xử lý nhà thầu vi phạm tiến độ, thiếu hợp tác hoặc không đáp ứng yêu cầu theo hợp đồng.
Theo Sở Tài chính TP. Cần Thơ, giải pháp của địa phương để nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu là lựa chọn nhà thầu và đơn vị tư vấn có đầy đủ năng lực, kinh nghiệm, uy tín; đẩy mạnh giám sát việc tổ chức lựa chọn nhà thầu để kịp thời phát hiện sai sót, vi phạm…
Gắn công tác đấu thầu với yêu cầu tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, Sở Tài chính Hà Nội đưa ra giải pháp rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu bằng cách rà soát, đơn giản hóa quy trình nội bộ trong khâu thẩm định, phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu; quy định rõ trách nhiệm, thời hạn xử lý của từng cơ quan; tăng cường đấu thầu qua mạng, hạn chế phát sinh thủ tục trung gian. Bên cạnh đó, tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động đấu thầu; đồng thời công khai kết quả kiểm tra, giám sát theo quy định nhằm nâng cao tính răn đe, phòng ngừa vi phạm.
Được biết, năm 2026, TP.HCM được giao giải ngân 147.599 tỷ đồng vốn đầu tư công; Cần Thơ được giao 30.000 tỷ đồng vốn đầu tư công, con số của Hà Nội là 156.000 tỷ đồng. Nguồn vốn này đang và sẽ tập trung vào các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, dự án liên kết vùng.
