 |
| Đến ngày 27/11/2025, dư nợ tín dụng đạt trên 18,2 triệu tỷ đồng, tăng 16,56% so với cuối năm 2024. Ảnh: Ngọc Thắng |
Bức tranh vốn trong nền kinh tế
Đến cuối năm 2024, dư nợ tín dụng đã đạt 15,6 triệu tỷ đồng. Với tăng trưởng tín dụng dự kiến đạt 20% và mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8%, dư nợ tín dụng đến cuối năm 2025 có thể lên đến 18,7 triệu tỷ đồng, tương đương 160% GDP.
Về thị trường vốn, tổng mức vốn huy động qua trái phiếu chính phủ năm 2025 ước đạt hơn 730 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 27% tổng vốn đầu tư toàn xã hội; quy mô thị trường đến cuối năm 2025 đạt khoảng 3,83 triệu tỷ đồng, tương đương 33,3% GDP năm 2024. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp năm 2025 có sự tăng trưởng tích cực so với năm 2024 cả về số lượng doanh nghiệp phát hành và giá trị huy động vốn trái phiếu, nhưng tổng giá trị huy động vẫn khiêm tốn, ước khoảng 441,7 nghìn tỷ đồng. Thị trường cổ phiếu Việt Nam có quy mô vốn hóa hơn 60% GDP, song vẫn thấp hơn đáng kể so với các nước trong khu vực như Thái Lan (98%) và Malaysia (111%). Cơ cấu như vậy phản ánh tín dụng ngân hàng vẫn đóng vai trò là kênh dẫn vốn chính cho nền kinh tế trong nhiều năm do thiếu sự lựa chọn thay thế.
Phát biểu tại “Diễn đàn kinh tế Việt Nam năm 2025, triển vọng năm 2026”, bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế thuộc NHNN cho biết, bám sát các chủ trương, định hướng, chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng, NHNN đã triển khai đồng bộ các giải pháp về tiền tệ và tín dụng nhằm thực hiện đồng thời các mục tiêu vừa kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an toàn hệ thống, vừa hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Đến ngày 27/11/2025, dư nợ tín dụng đạt trên 18,2 triệu tỷ đồng, tăng 16,56% so với cuối năm 2024.
Tuy nhiên, bà Giang cũng chỉ ra rằng, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động tín dụng ngân hàng đang đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Áp lực cung ứng vốn cho nền kinh tế tiếp tục ở mức cao trong bối cảnh thị trường tài chính phát triển chưa cân xứng, trong khi thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường chứng khoán còn gặp nhiều khó khăn, chưa phát huy đầy đủ vai trò là kênh cung ứng vốn trung và dài hạn chủ yếu cho nền kinh tế.
Theo bà Giang, nhu cầu vốn trung và dài hạn cho các dự án, công trình trọng điểm quốc gia là rất lớn, tạo áp lực không nhỏ cho các tổ chức tín dụng trong việc cân đối nguồn vốn và quản trị rủi ro kỳ hạn, nhất là khi nguồn vốn cho vay chủ yếu vẫn là tiền gửi có kỳ hạn ngắn, hiện chiếm khoảng 80% tổng tiền gửi của hệ thống.
Trước bối cảnh đó, để góp phần hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng GDP đạt mục tiêu “2 con số” trong giai đoạn 2026 - 2030, bà Hà Thu Giang cho biết, ngành ngân hàng sẽ tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp cung ứng vốn cho nền kinh tế, đồng thời, điều hành tín dụng linh hoạt, phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và khả năng hấp thụ vốn, hướng dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng, các dự án, công trình trọng điểm, khả thi.
Bên cạnh các giải pháp từ ngành ngân hàng, bà Giang cho rằng cần nhiều giải pháp phát triển thị trường vốn, trái phiếu doanh nghiệp, tạo kênh dẫn vốn trung, dài hạn hiệu quả cho nền kinh tế, giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng. Đồng thời, xây dựng, hoàn thiện các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch; tiếp tục thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ các nút thắt trong đầu tư, kinh doanh để tăng khả năng hấp thụ vốn tín dụng của nền kinh tế, tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng có định hướng đầu tư tín dụng phù hợp.
Đề xuất lập quỹ mới, vận hành thị trường mới
TS. Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ nhận định, một trong những thách thức với kinh tế Việt Nam khi hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số là nhu cầu huy động nguồn tài lực là rất lớn trong khi đó các kênh huy động và cách phân bổ, tính hiệu quả vẫn là thách thức. Hệ thống ngân hàng đang cung ứng tới 40% vốn cho nền kinh tế. Trong khi đó, thị trường vốn vẫn còn quá nhỏ với vốn huy động từ phát hành cổ phần chỉ chiếm khoảng 10% GDP. Tỷ lệ tiết kiệm dân cư đạt 37% nhưng chưa chảy mạnh vào sản xuất do môi trường đầu tư chưa thực sự thông thoáng. Hiện có hơn 2.700 dự án đang vướng mắc, khiến một lượng vốn rất lớn bị đóng băng.
Ông Lực cho rằng, sự lệch pha này khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương trước các cú sốc từ bên ngoài. Do đó, Việt Nam cần nhanh chóng thay đổi để sớm giải quyết những tồn tại và thích ứng với các xu hướng tài chính mới. Nếu không, nhu cầu vốn cho các mục tiêu như phát triển hạ tầng, đổi mới công nghệ và ứng phó biến đổi khí hậu… sẽ khó được đáp ứng đầy đủ. Đồng thời, thị trường sẽ phải đối mặt với những rủi ro tiềm tàng về mất cân đối nguồn vốn về cả ngắn và dài hạn.
Ông Lực khuyến nghị, cần hoàn thiện khuôn khổ thể chế để thị trường vốn phát triển cân bằng hơn, trong đó chú trọng cải cách thủ tục hành chính và nâng cao năng lực quản lý tài chính theo chuẩn quốc tế. Đây là điều kiện then chốt để tháo gỡ các điểm nghẽn trong phân bổ vốn và giảm rủi ro lan truyền giữa các thị trường.
Bên cạnh đó, TS. Cấn Văn Lực cũng đề xuất sớm vận hành thị trường carbon, thúc đẩy thị trường tài sản số và tăng cường minh bạch thông tin. Việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô sẽ giúp dòng vốn chuyển hướng từ đầu cơ vàng và bất động sản sang sản xuất và đổi mới sáng tạo. Ông cũng kêu gọi thành lập các quỹ mới như quỹ chuyển đổi xanh, quỹ đổi mới sáng tạo và quỹ đầu tư mạo hiểm để bổ sung nguồn vốn dài hạn mà ngân hàng khó đáp ứng.
