 |
| Ảnh Internet |
Năm ngoái, Microsoft đã sa thải 15.000 người. Amazon cắt giảm 16.000 việc làm vào tháng 1/2026. Atlassian cho 10% nhân sự nghỉ việc trong nỗ lực chuyển hướng sang AI. Block cắt giảm tới 40% nhân viên với lý do AI có thể đảm nhận phần lớn công việc lập trình cơ bản. Meta, dù đang nỗ lực tạo ra một "siêu AI" toàn năng, cũng bị phanh phui việc sa thải 700 nhân viên trong khi lại tăng cường chương trình thưởng cổ phiếu cho một nhóm nhỏ lãnh đạo cấp cao.
Có lẽ chúng ta không nên quá ngạc nhiên: Giới lãnh đạo Big Tech từ lâu đã cảnh báo rằng AI sẽ dẫn đến làn sóng mất việc làm. Tuy nhiên, họ lại "quên" nhắc đến việc nhân sự bị sa thải không hẳn là do bị công cụ AI thay thế, mà bắt nguồn từ quy luật kinh doanh cũ rích thời tiền AI: Tiêu xài quá tay thì tất yếu phải cắt giảm chi phí.
Các nhà điều hành đã nhanh chóng dùng những lời lẽ mập mờ để gán ghép việc cắt giảm nhân sự với AI, hòng lấp liếm đi một thực tế phũ phàng: Rất nhiều công ty công nghệ đã tuyển dụng vô tội vạ trong thời kỳ đại dịch. Giờ đây, họ đang bị bóp nghẹt bởi lãi suất cao, lạm phát và chính những canh bạc của mình vào các dự báo mông lung về tiềm năng của AI.
Vẫn chưa rõ chính xác bao nhiêu người trong số khoảng 162.000 nhân viên của Oracle sẽ bị ảnh hưởng. Kênh CNBC, dẫn nguồn tin thân cận, cho biết con số này lên tới "hàng nghìn", trong khi các nhà phân tích của TD Cowen dự báo Oracle có thể sa thải tới 30.000 người - cùng nhiều biện pháp thắt lưng buộc bụng khác - để củng cố tài chính. Oracle hiện từ chối bình luận về thông tin này.
Dù chưa rõ chiến lược đằng sau đợt sa thải của Oracle là gì, có một điều chắc chắn: công ty đang rất khát tiền mặt. Họ đang chật vật lột xác để trở thành một thế lực AI ngang tầm với Microsoft và Amazon.
Kế hoạch này phụ thuộc vào một canh bạc vô cùng tốn kém: xây dựng các trung tâm dữ liệu để cung cấp dịch vụ AI cho những đối tác như OpenAI. Tháng trước, Oracle đã cam kết huy động tới 50 tỷ USD trong năm nay thông qua hình thức vay nợ và phát hành cổ phiếu.
Trong những ngày đầu của cơn sốt AI trên Phố Wall, các nhà đầu tư từng tung hô tham vọng của Oracle, đẩy giá cổ phiếu tăng 50% trong năm 2023 và 60% trong năm 2024.
Tuy nhiên, khi công ty gánh thêm khoản nợ hàng tỷ USD và chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu leo thang, tâm lý thị trường đã đảo chiều. Cổ phiếu của Oracle đã bốc hơi 54% kể từ mức đỉnh hồi tháng 9. Theo TD Cowen, một số ngân hàng đã chùn bước trong việc cho vay đối với các dự án trung tâm dữ liệu liên quan đến Oracle. Tuần trước, Bloomberg cũng đưa tin một chỉ số quan trọng đo lường rủi ro tín dụng của Oracle đã chạm mức cao kỷ lục - thêm một dấu hiệu cho thấy sự lo ngại của giới đầu tư về gánh nặng nợ nần của công ty này.
Oracle không phải là cái tên duy nhất vay nợ để nuôi mộng AI, nhưng dòng tiền tự do của họ lại eo hẹp hơn nhiều so với các đối thủ. Hơn nữa, Oracle đang đặt cược toàn bộ tương lai AI của mình vào một khách hàng khổng lồ duy nhất: OpenAI - công ty chưa từng có lãi và bản thân cũng đang loay hoay tái cấu trúc chiến lược nhằm gia tăng khoảng cách với đối thủ Anthropic.
"Cuộc tắm máu" giới nhân viên văn phòng từng được các bộ óc công nghệ vĩ đại dự báo từ lâu đã được xem như hệ quả tất yếu khi AI được ứng dụng rộng rãi, biến các công việc máy tính thông thường thành dĩ vãng. Tuy nhiên, cho đến nay, chưa hề có bằng chứng thực tế nào cho thấy AI đang thay thế con người trên quy mô lớn. Sự xáo trộn lao động tồi tệ nhất hiện nay, trớ trêu thay, lại xuất phát từ chính các nhà lãnh đạo - những người đã trói buộc sinh mệnh doanh nghiệp vào một công nghệ vẫn chưa thoát khỏi cái bóng rực rỡ do chính nó tạo ra.
