 |
| Việt Nam tiếp tục là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN. Ảnh: Minh Trí |
Nền kinh tế Việt Nam bước vào nửa cuối năm với động lực mạnh hơn đáng kể. GDP quý II/2026 tăng 8,39%, cao hơn mức 7,94% của quý I/2026, đưa tăng trưởng 6 tháng đầu năm lên 8,18%. Theo UOB, đây là một kết quả rất ấn tượng trong bối cảnh môi trường bên ngoài còn nhiều thách thức, bao gồm xung đột tại Trung Đông, chi phí năng lượng gia tăng, những lo ngại về gián đoạn chuỗi cung ứng và các rủi ro phát sinh từ những thay đổi trong chính sách thương mại toàn cầu.
Với kết quả này, Việt Nam tiếp tục là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN tính đến thời điểm hiện tại. Trong khi đó, các nền kinh tế trong khu vực chỉ ghi nhận mức tăng trưởng trong khoảng 2,8 - 6,0% trong quý I/2026, và nhiều khả năng tăng trưởng trong quý II sẽ tiếp tục ở mức thấp hơn Việt Nam.
Trong nửa đầu năm 2026, ngành sản xuất, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng chủ chốt nhờ vào nhu cầu trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu tăng mạnh. Hoạt động sản xuất công nghiệp duy trì mức độ tăng trưởng vượt trội, với sản xuất công nghiệp tăng 12,7% so với cùng kỳ trong tháng 6/2026 và 10,8% trong 6 tháng đầu năm 2026, cao hơn đáng kể mức tăng 8,7% của cùng kỳ năm 2025. Trong đó, ngành sản xuất, chế tạo tăng 11,4% so với cùng kỳ trong nửa đầu năm 2026, đóng góp lớn nhất vào mức tăng trưởng chung của toàn ngành công nghiệp.
Bất chấp những bất ổn từ căng thẳng tại Trung Đông và chi phí năng lượng gia tăng, xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn diễn ra bền bỉ. Tính đến hết tháng 6/2026, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện vào Việt Nam đạt 13 tỷ USD, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước, vượt xa mức tăng 8% của cùng kỳ năm 2025. Triển vọng thu hút FDI tiếp tục duy trì tích cực khi vốn FDI đăng ký trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt 34,7 tỷ USD, tăng 61% so với mức 21,5 tỷ USD của cùng kỳ năm 2025. Điều này cho thấy nguồn vốn FDI dự kiến giải ngân trong thời gian tới vẫn rất khả quan, đồng thời củng cố triển vọng năm 2026 có thể trở thành năm kỷ lục về thu hút vốn FDI của Việt Nam.
Tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ trong nửa đầu năm đi kèm với sự suy yếu của cán cân đối ngoại. Thâm hụt thương mại của Việt Nam đã tăng mạnh lên khoảng 15 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2026, trái ngược với mức thặng dư 7,9 tỷ USD cùng kỳ năm trước.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chi phí nhập khẩu nhiên liệu gia tăng do tác động của xung đột tại Trung Đông. Chẳng hạn, trong 5 tháng đầu năm nay, kim ngạch nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ đã lên tới 4,8 tỷ USD, tương đương khoảng 70% tổng giá trị nhập khẩu của cả năm 2025.
Tuy nhiên, với việc Mỹ và Iran đã bắt đầu tiến hành các cuộc đàm phán, đồng thời eo biển Hormuz được mở cửa trở lại cho hoạt động vận tải, giá năng lượng được kỳ vọng sẽ dần hạ nhiệt trong thời gian tới. Do đó, UOB kỳ vọng cán cân thương mại của Việt Nam sẽ quay trở lại trạng thái thặng dư vào cuối năm 2026.
Dù vậy, khu vực đối ngoại vẫn cần được theo dõi sát sao. Nền kinh tế Việt Nam vẫn có độ mở cao và phụ thuộc đáng kể vào chu kỳ thương mại toàn cầu, bao gồm: nhu cầu toàn cầu liên quan đến AI đang tăng mạnh; các cú sốc về giá năng lượng; những thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ. Đặc biệt, các mức thuế theo Điều khoản 301 dự kiến có hiệu lực từ cuối tháng 7 có thể tạo thêm áp lực đối với hoạt động thương mại toàn cầu. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến đà tăng trưởng tích cực của Việt Nam trong thời gian tới.
Số liệu CPI tháng 6 mang lại tín hiệu tích cực trong ngắn hạn khi giảm 0,39% so với tháng trước, chủ yếu nhờ giá xăng dầu giảm. Bức tranh lạm phát chung cũng đã dịu lại khi CPI quay trở lại vùng 4%, đạt 4,69% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 6, sau 2 tháng liên tiếp vượt 5% (tháng 5 là 5,6%; tháng 4 là 5,46%). Tính trung bình, CPI quý II/2026 tăng 5,25% so với cùng kỳ, trong khi mức tăng của 6 tháng đầu năm đạt 4,38%. Lạm phát cơ bản vẫn duy trì ở mức tương đối cao, tăng 4,5% trong tháng 6 và bình quân 4,12% trong nửa đầu năm 2026.
Một số biện pháp được Chính phủ triển khai trước đó đã phát huy hiệu quả trong việc kiểm soát áp lực giá cả, bao gồm duy trì chính sách miễn, giảm thuế đối với xăng dầu, cũng như thúc đẩy việc sử dụng xe điện và nhiên liệu sinh học một cách rộng rãi hơn. Khi áp lực giá có khả năng đã vượt qua giai đoạn căng thẳng nhất, Ngân hàng Nhà nước có thêm dư địa để linh hoạt hơn trong điều hành chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, căng thẳng tại Trung Đông vẫn là một yếu tố rủi ro cần theo dõi. Sự ổn định hiện nay chưa thể được xem là chắc chắn, trong bối cảnh Mỹ và Iran đang trong giai đoạn đàm phán hòa bình kéo dài 60 ngày.
Nhờ kết quả kinh tế nửa đầu năm 2026 vượt kỳ vọng, động lực phát triển AI tiếp tục mạnh mẽ và giá năng lượng giảm nhiệt, UOB nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 của Việt Nam lên 8,5%, từ mức 7,0% trước đó. Tuy nhiên, mức dự báo này vẫn thấp hơn mục tiêu tăng trưởng 10% mà Chính phủ đề ra.
Theo UOB, với lạm phát tổng thể bình quân đạt 4,38% và lạm phát cơ bản đạt 4,12% trong 6 tháng đầu năm 2026, đều dao động quanh ngưỡng điều hành 4,5% của Chính phủ, áp lực lạm phát hiện không còn đáng lo ngại như một tháng trước đó.
