 |
| Tỷ giá có xu hướng tăng do căng thẳng quân sự leo thang tại khu vực Trung Đông. Ảnh: Nhã Chi |
Áp lực gia tăng
Diễn biến tỷ giá và lãi suất trong năm 2026 được dự báo sẽ chịu tác động đáng kể từ động thái điều hành lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed). Hiện tại, thị trường vẫn kỳ vọng Fed có hai đợt giảm lãi suất trong năm nay với mức giảm tổng cộng 50 điểm cơ bản, đưa lãi suất về vùng 3 - 3,25% vào cuối năm 2026. Tuy nhiên, ngay cả trước khi căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Iran bùng phát, kỳ vọng về thời điểm Fed bắt đầu cắt giảm lãi suất đã chậm lại do các số liệu kinh tế mới công bố cho thấy thị trường lao động vẫn vững và lạm phát chưa quay về mức mục tiêu 2%.
Theo nhóm nghiên cứu của Công ty Chứng khoán VNDirect, với bức tranh lạm phát trên mục tiêu và thị trường lao động chưa suy yếu, Fed có khả năng duy trì lãi suất hiện tại lâu hơn. Nếu giá dầu tiếp tục đứng ở mức cao do xung đột tại Trung Đông, Fed có thể càng thận trọng hơn cho đến khi đánh giá rõ được tác động của giá năng lượng lên lạm phát và tiêu dùng Mỹ trong các tháng tới.
Theo VNDirect, xung đột Mỹ - Iran và việc Fed chậm hạ lãi suất khiến dư địa chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ngày càng hạn chế trong bối cảnh rủi ro lạm phát, lãi suất, tỷ giá cùng gia tăng. Việc duy trì ổn định bộ ba này sẽ là thách thức lớn trong trường hợp eo biển Hormuz bị gián đoạn nhiều tháng, dù xác suất này là tương đối thấp trước áp lực can thiệp từ Mỹ. Trong bối cảnh đó, chính sách tài khóa nên được đẩy nhanh, tăng tiền gửi kho bạc ra hệ thống ngân hàng để hỗ trợ thanh khoản, ổn định lãi suất. Đồng thời, Chính phủ nên có kịch bản chính sách nếu xung đột kéo dài và giá dầu tăng cao bất thường.
Ông Bùi Ngọc Sơn, nguyên Trưởng Phòng Kinh tế quốc tế, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới phân tích, Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu, nên lạm phát có thể chịu áp lực khi căng thẳng quân sự tại Trung Đông khiến giá dầu, chi phí vận tải gia tăng. Hệ quả tiếp theo là mặt bằng lãi suất có thể chịu sức ép tăng để kiểm soát lạm phát và ổn định vĩ mô.
Về tỷ giá, theo ông Sơn, trong bối cảnh căng thẳng vẫn chưa có tín hiệu hạ nhiệt rõ ràng, đồng USD có khả năng duy trì xu hướng tăng, đặc biệt khi Mỹ là nước xuất khẩu năng lượng, cũng sẽ tạo áp lực lên tỷ giá USD/VND trong thời gian tới.
Giải pháp cho bộ 3 tỷ giá, lãi suất, lạm phát
Từ góc độ cơ quan quản lý, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết, từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026, kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, đặt ra nhiều thách thức đối với công tác điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng. Bám sát chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã triển khai các giải pháp điều hành phù hợp nhằm góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
NHNN phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ để đáp ứng đầy đủ các nhu cầu thanh toán, chi trả của nền kinh tế trong thời điểm cao điểm cuối năm qua. Lãi suất diễn biến theo cung cầu thị trường. Lãi suất cho vay với các khoản vay mới có xu hướng giảm. Thị trường tiền tệ ổn định, tín dụng tăng trưởng tích cực ngay từ đầu năm (đến ngày 26/2/2026 đạt 18,86 triệu tỷ đồng, tăng 1,4% so với cuối 2025, tăng 20,18% so với cùng kỳ năm trước). Tỷ giá diễn biến linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp được đáp ứng đầy đủ, kịp thời. Cuối tháng 2/2026, tỷ giá bình quân thị trường liên ngân hàng quanh 26.044 VND/USD, giảm 0,94% so với cuối năm 2025, nguồn cung ngoại tệ dồi dào.
Do tình hình Trung Đông căng thẳng nên gần đây tỷ giá có nhích lên. Bối cảnh quốc tế đã và đang diễn biến phức tạp, khó lường, trong khi nền kinh tế Việt Nam có độ mở cao, chịu tác động trực tiếp, đồng thời vừa phải duy trì tăng trưởng kinh tế cao vừa cần duy trì ổn định kinh tế vĩ mô. Diễn biến leo thang căng thẳng địa chính trị, quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu tăng cao, tạo áp lực lên lạm phát của các quốc gia. Các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới trở nên thận trọng hơn trong việc hạ lãi suất, có ngân hàng trung ương đã phát tín hiệu về khả năng tăng lãi suất ngay trong tháng 3 để kiểm soát lạm phát, tạo sức ép lên tỷ giá và thị trường tiền tệ trong nước.
Lãnh đạo NHNN cho biết, trong thời gian tới, NHNN sẽ theo sát tình hình để điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. Trong đó, điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường, kinh tế vĩ mô, lạm phát và mục tiêu chính sách tiền tệ; tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm việc công khai lãi suất cho vay. Tiếp tục điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường; phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ nhằm ổn định thị trường, bảo đảm thông suốt thị trường ngoại tệ.
