Nhà thầu bỏ công trình, đâu là giải pháp căn cơ?

0:00 / 0:00
0:00

(BĐT) - Hàng loạt nhà thầu thi công chậm tiến độ vừa bị các chủ đầu tư thông báo chấm dứt thực hiện hợp đồng, đánh giá uy tín và tịch thu bảo lãnh thực hiện hợp đồng. Việc kiên quyết xử lý nhà thầu vi phạm là cần thiết để lập lại kỷ cương tiến độ thi công sau đấu thầu. Tuy nhiên, giải quyết triệt để những vướng mắc về giá hợp đồng, nguồn vật liệu mới là giải pháp căn cơ để giảm thiểu tình trạng hàng loạt công trình chậm tiến độ và phải “thay ngựa giữa dòng” tái diễn.

Ảnh chỉ mang tính minh họa: Internet
Ảnh chỉ mang tính minh họa: Internet

Mới đây, UBND xã Hà Trung (tỉnh Thanh Hóa) thông báo chấm dứt hợp đồng với Công ty TNHH Xây dựng Mai Quân tại Gói thầu số 03 Thi công xây dựng và thiết bị thuộc Dự án Xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu trung tâm hành chính xã Hà Ngọc, huyện Hà Trung (ký tháng 6/2022).

Ban Quản lý dự án (QLDA) Đầu tư xây dựng khu vực 3 (TP. Huế) vừa chấm dứt hợp đồng với Công ty CP Xây dựng và Thương mại dịch vụ Hoàng Nguyên tại Gói thầu số 06 Chi phí xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật khu dân cư thôn Diên Đại, xã Phú Xuân (ký tháng 12/2024) và tại Gói thầu số 05 Chi phí xây dựng công trình hạ tầng phát triển du lịch - dịch vụ biển Vinh Thanh (ký tháng 11/2024)…

Theo lãnh đạo Ban QLDA Đầu tư xây dựng khu vực 3 (TP. Huế), tại Gói thầu số 05 Chi phí xây dựng công trình hạ tầng phát triển du lịch - dịch vụ biển Vinh Thanh, thời gian thực hiện hợp đồng đã hết nhưng Hoàng Nguyên mới đạt 51% khối lượng công việc và dừng thi công từ tháng 1/2026 đến nay. Chủ đầu tư đã đôn đốc nhiều lần nhưng nhà thầu vẫn thường xuyên trì hoãn thi công mà không có lý do chính đáng. Tương tự, tại Gói thầu số 06 Chi phí xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật khu dân cư thôn Diên Đại, xã Phú Xuân, nhà thầu mới đạt 32% khối lượng công việc. Chính vì vậy, Chủ đầu tư buộc phải chấm dứt hợp đồng 2 gói thầu trên với nhà thầu Hoàng Nguyên để chỉ định nhà thầu khác thay thế.

Khu Quản lý Đường bộ IV (Cục Đường bộ Việt Nam) chấm dứt hợp đồng với Công ty CP Xây dựng Phát triển công nghệ Thanh Quảng tại Gói thầu 3 Sửa chữa công trình thuộc Dự án Sửa chữa mặt đường, hoàn thiện hệ thống an toàn giao thông 19 đoạn trên Quốc lộ 1, tỉnh Cà Mau (ký tháng 3/2026).

Chia sẻ với phóng viên, ông Nguyễn Hữu Kỳ, Giám đốc Công ty CP Xây dựng Phát triển công nghệ Thanh Quảng cho biết, thời điểm ký hợp đồng Gói thầu 3 là tháng 3/2026, đúng “tâm bão” giá, thị trường khan hiếm vật liệu xây dựng và nhựa đường. Gói thầu có thời gian thực hiện 105 ngày, hợp đồng theo đơn giá cố định, triển khai trên địa bàn tỉnh Cà Mau - địa phương không có mỏ vật liệu xây dựng nên nguồn vật liệu phục vụ thi công công trình phải lấy từ địa phương khác. Khi giá xăng dầu biến động mạnh, khan hiếm đất đá, nhựa đường, nhà thầu gặp vô vàn khó khăn trong quá trình triển khai thi công. Hiện nay, khối lượng công việc triển khai thi công mới đạt 10%, nhưng nhà thầu đã lỗ nặng, đành ngậm ngùi chấm dứt hợp đồng.

Theo ông Kỳ, những khó khăn xảy ra trong quá trình thực hiện hợp đồng có thể do nhiều yếu tố khách quan, ngoài mong muốn của nhà thầu nên việc Chủ đầu tư tịch thu bảo đảm thực hiện hợp đồng, phạt vi phạm hợp đồng và đánh giá uy tín thấp do hành vi không hoàn thành hợp đồng là chế tài quá nặng. Nhà thầu mong Chủ đầu tư xem xét toàn diện những khó khăn của doanh nghiệp để có biện pháp xử lý phù hợp hơn, giảm thiểu những thiệt hại khi phải chấm dứt hợp đồng “giữa chừng”.

Trao đổi với phóng viên, một số chuyên gia trong lĩnh vực xây dựng và đấu thầu cho hay, theo quy định pháp luật hiện hành, khi nhà thầu vi phạm tiến độ thực hiện, không còn đủ năng lực để tiếp tục triển khai thi công thì chủ đầu tư có quyền chấm dứt hợp đồng và tìm nhà thầu thay thế. Đây là việc làm tất yếu, cần thiết, nhưng nếu không tìm giải pháp tháo gỡ thực sự cho các vướng mắc về giá hợp đồng, nguồn vật liệu thì nguy cơ phải “thay ngựa giữa dòng” có thể tái diễn ở nhiều gói thầu khác.

Bên cạnh đó, ngay sau khi chấm dứt hợp đồng với nhà thầu vi phạm tiến độ, chủ đầu tư cần khẩn trương xác định chủ thể tiếp nhận phần khối lượng còn lại, làm rõ các điều kiện tiếp nhận, bao gồm khối lượng thực tế, giá trị hợp đồng, trách nhiệm đối với các hạng mục đã thi công, biện pháp tổ chức công trường và thời hạn hoàn thành mới. Trong đó, cần rà soát, đánh giá và cập nhật giá trị phần khối lượng công việc chưa thực hiện theo giá thị trường để giảm thiểu gánh nặng và rủi ro cho nhà thầu thay thế, tránh nguy cơ đổ vỡ hợp đồng thêm lần nữa.

Kết nối đầu tư