 |
| Ảnh chỉ mang tính minh họa (Ảnh: Nhã Chi) |
Từ ngày 15/7 đến 3/8/2026, UBND xã Hưng Đạo (TP. Hà Nội) tổ chức lựa chọn nhà thầu thực hiện 2 gói thầu xây dựng hệ thống điện chiếu sáng. Trong đó, Gói thầu số 03 Thi công xây dựng và đảm bảo giao thông thuộc Dự án Xây dựng hệ thống điện chiếu sáng trên các tuyến đường liên thôn khu vực Cộng Hòa, Tân Hòa, Đại Thành, Tân Phú có giá 45,989 tỷ đồng; Gói thầu số 03 Thi công xây dựng và đảm bảo giao thông thuộc Dự án Xây dựng hệ thống điện chiếu sáng trên các tuyến đường liên thôn khu vực Đồng Quang có giá 26,078 tỷ đồng. Hai gói thầu đều do Công ty CP Xây dựng phát triển Thái Thịnh lập HSMT, Công ty CP Đầu tư xây dựng và Dịch vụ Tuấn Anh thẩm định.
Ngay sau khi HSMT được phát hành, một số nhà thầu có văn bản phản ánh nhiều tiêu chí kỹ thuật có dấu hiệu hạn chế cạnh tranh. Theo đó, HSMT quy định rất cụ thể về bộ đèn như kích thước 598,4 x 256,1 x 94,4 mm hoặc 503,4 x 243,6 x 93 mm; sử dụng chip LED Bridgelux 5050. Đáng chú ý, HSMT còn yêu cầu sản phẩm đèn LED phải có quy cách, kiểu dáng theo đúng bản vẽ đính kèm nhằm bảo đảm tính mỹ thuật của công trình.
Theo phản ánh, mỗi nhà sản xuất đều có thiết kế, kích thước và kết cấu sản phẩm riêng. Việc mô tả thiết bị theo hướng quá chi tiết, kèm hình minh họa cấu tạo sản phẩm có thể dẫn đến thực tế chỉ một hoặc rất ít sản phẩm đáp ứng đầy đủ yêu cầu.
“Chúng tôi đã liên hệ với nhiều nhà cung cấp uy tín trong lĩnh vực chiếu sáng như Hapulico, Hoàng Gia, Thiên Minh... nhưng không có sản phẩm đáp ứng trọn vẹn toàn bộ thông số kỹ thuật và thiết kế nêu trong HSMT”, một nhà thầu cho biết. Theo nhà thầu, Chủ đầu tư nên xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật theo hướng tập trung vào các chỉ tiêu quyết định chất lượng, hiệu suất và tuổi thọ sản phẩm, thay vì quy định quá chi tiết về hình dáng, kích thước hay cấu tạo.
Cùng thời điểm, Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Phú Cát (TP. Hà Nội) cũng phát hành HSMT Gói thầu thuộc Dự án Xây dựng hệ thống điện chiếu sáng trên các tuyến đường chính xã Phú Cát, có giá 49,74 tỷ đồng, dự kiến mở thầu ngày 29/7/2026.
Theo ghi nhận, gói thầu này cũng phát sinh kiến nghị với nội dung tương tự. Cụ thể, HSMT yêu cầu bộ đèn có kích thước 598,4 x 256,1 x 94,4 mm, sử dụng chip LED Bridgelux 5050 và kiểu dáng theo bản vẽ đính kèm nhằm tạo tính mỹ thuật cho công trình. Theo các nhà thầu, yêu cầu như trên có thể gây hạn chế, tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu nhất định, không phù hợp với quy định tại khoản 3 Điều 44 Luật Đấu thầu về bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu.
Tính đến chiều 21/7/2026, toàn bộ kiến nghị, đề nghị làm rõ HSMT của nhà thầu vẫn chưa được các chủ đầu tư phúc đáp.
Trao đổi với phóng viên, ông Đỗ Nhật Quang, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Hưng Đạo cho biết, Ban đang giao bộ phận chuyên môn rà soát toàn bộ nội dung kiến nghị để trả lời nhà thầu trong thời hạn quy định trên cơ sở bảo đảm công khai, minh bạch, cạnh tranh và trách nhiệm giải trình.
Chuyên gia đấu thầu cho rằng, pháp luật đã quy định rõ HSMT không được đưa ra các điều kiện nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc tạo lợi thế cho một hay một số nhà thầu, gây cạnh tranh không bình đẳng. Đối với hàng hóa, việc mô tả kỹ thuật phải dựa trên yêu cầu về công năng, hiệu suất, chất lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật, trong đó phải bảo đảm nguyên tắc “hoặc tương đương”.
Tại Chỉ thị số 09/CT-UBND ngày 5/5/2026 của UBND TP. Hà Nội, Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu người đứng đầu, chủ đầu tư nâng cao trách nhiệm trong việc lập, thẩm định HSMT, bảo đảm không đưa các tiêu chí hạn chế cạnh tranh hoặc tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu. Chỉ thị cũng nhấn mạnh HSMT phải được xây dựng trên nguyên tắc cạnh tranh, công bằng, minh bạch; các cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng HSMT, không đưa ra các yêu cầu bất hợp lý làm hạn chế sự tham gia của nhà thầu và việc đánh giá hồ sơ dự thầu phải khách quan, trung thực, đúng tiêu chí đã được phê duyệt.
Trong bối cảnh thị trường thiết bị chiếu sáng ngày càng đa dạng, nhiều doanh nghiệp trong nước đủ năng lực sản xuất các sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, việc xây dựng HSMT theo hướng mô tả quá chi tiết về kích thước, kết cấu hay kiểu dáng thiết bị dễ làm thu hẹp phạm vi cạnh tranh, phát sinh kiến nghị và kéo dài quá trình lựa chọn nhà thầu. Việc các chủ đầu tư tuân thủ nghiêm các nguyên tắc của pháp luật về đấu thầu sẽ tạo điều kiện lựa chọn được sản phẩm có chất lượng, hiệu quả với giá thành tối ưu, nâng cao hiệu quả đầu tư từ ngân sách nhà nước.
