 |
| Trong nhiều năm, lãnh đạo Chính phủ thường xuyên gặp gỡ, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp toàn cầu thông qua các cụm liên kết ngành, chuỗi cung ứng, khu công nghiệp - công nghệ hỗ trợ… |
Niềm tin kinh doanh tăng lên mạnh mẽ
"Chỉ số Niềm tin kinh doanh (BCI) mới nhất xác nhận những gì mà nhiều người trong chúng ta đã cảm nhận được bằng trực giác. Sau nhiều năm dao động quanh mức trung bình, việc chạm mốc 80 điểm cho thấy niềm tin giờ đây được đặt trên nền tảng của những kết quả thực tế. Đó là những nhà máy đang vận hành, đơn hàng quay trở lại và các khoản đầu tư được giải ngân. Chúng ta đang chứng kiến một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc, nơi Việt Nam nhanh chóng chuyển mình thành một động lực tăng trưởng mạnh mẽ, trên đà lọt vào TOP 3 nền kinh tế hàng đầu ASEAN", ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) nhận định khi tổ chức này công bố Chỉ số BCI quý IV 2025 và Việt Nam đạt 80 điểm - mức cao nhất trong 7 năm qua.
Theo EuroCham, kết quả này đánh dấu sự phục hồi rõ nét và bền vững của niềm tin kinh doanh, ngay cả khi môi trường kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều bất ổn. Các doanh nghiệp châu Âu nhận thức rõ những thách thức còn tồn tại, đặc biệt là sự phức tạp về thủ tục hành chính và những biến động toàn cầu. Tuy nhiên, số liệu cho thấy đà tăng trưởng, lộ trình cải cách và các nền tảng đầu tư của Việt Nam tiếp tục củng cố niềm tin lạc quan mạnh mẽ. Bước vào năm 2026, các doanh nghiệp mang theo sự lạc quan thận trọng, được củng cố bởi các con số, những cải cách đang được triển khai và niềm tin Việt Nam không chỉ có khả năng chống chịu tốt mà còn đang trở thành một mắt xích ngày càng quan trọng trong các chiến lược tăng trưởng dài hạn của họ.
Với doanh nghiệp Nhật Bản, tại cuộc làm việc với Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng ngày 16/1/2026, ông Ozasa Haruhiko đã chia sẻ thông tin về "Báo cáo kết quả khảo sát thực trạng doanh nghiệp Nhật đầu tư tại Việt Nam" do Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) thực hiện. Theo đó, trong năm 2025, tỷ lệ doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động tại Việt Nam có lãi đạt mức 67,5%, cao nhất kể từ năm 2009, vượt mức trung bình của ASEAN là 65,3% và mức độ sẵn sàng mở rộng kinh doanh trong 1 - 2 năm tới đạt 56,9%, dẫn đầu ASEAN trong 2 năm liên tiếp. Kết quả khảo sát của JETRO là minh chứng xác đáng cho tiềm năng của thị trường Việt Nam để các nhà đầu tư Nhật Bản yên tâm đầu tư lâu dài.
Theo Báo cáo mức độ sẵn sàng hoạt động kinh doanh (B-Ready 2025) do Ngân hàng Thế giới công bố, Việt Nam có điểm trung bình là 63,8, xếp thứ 42/101 nền kinh tế, phản ánh môi trường kinh doanh tương đối thuận lợi. Cụ thể, trụ cột khung pháp lý đạt 67,03 điểm, cao hơn nhiều so với nhiều nước có thu nhập thấp và trung bình; trụ cột hiệu quả vận hành đạt 70,44 điểm, tiếp tục nằm trong nhóm cao nhất toàn cầu, xếp thứ 8 ở châu Á và thứ 16 thế giới, cao hơn cả Mỹ (68,02 điểm) và New Zealand (69,5 điểm).
Nhìn lại năm 2025, nhiều tập đoàn lớn từ Mỹ, EU, Hàn Quốc, Nhật Bản tiếp tục đầu tư mới, mở rộng đầu tư, hay góp vốn mua cổ phần, xây chuỗi cung ứng tại Việt Nam như Qualcomm, Lego, Syre, LG, SK, Gamuda, OCI, Sumitomo. Mối quan tâm cũng đang không ngừng tăng lên trong những lĩnh vực kinh tế mới, đặc biệt là công nghiệp bán dẫn.
Ngày 15/1/2026, Phó Chủ tịch Tập đoàn ASML của Hà Lan - tập đoàn bán dẫn hàng đầu thế giới, đóng vai trò mắt xích trung tâm trong chuỗi giá trị bán dẫn, đã có chuyến làm việc tại Việt Nam. Thông tin tới Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, ông Eduard Stiphout, Phó Chủ tịch Tập đoàn ASML cho biết, ASML sẵn sàng trở thành một phần của ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam. ASML đang nghiên cứu khả năng mở rộng chuỗi cung ứng tại Việt Nam; hợp tác xây dựng trung tâm đào tạo, nghiên cứu và phát triển; xem xét khả năng thiết lập hiện diện chính thức và khả năng cung cấp thiết bị cho các khách hàng tiềm năng tại Việt Nam.
Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam 2025, đại diện nhiều hiệp hội doanh nghiệp đánh giá, Việt Nam hiện đang nổi lên như một “ngôi sao sáng” của khu vực châu Á, không chỉ nhờ vào nền tảng tăng trưởng ổn định và độ mở cao của nền kinh tế, mà còn bởi những nỗ lực mạnh mẽ trong cải cách thể chế, chuyển đổi số và cam kết phát triển xanh. Việt Nam đang được nhìn nhận là điểm đến tiềm năng trong chuỗi giá trị toàn cầu mới, nơi doanh nghiệp quốc tế tìm đến không chỉ để sản xuất, mà còn để mở rộng thị trường, kết nối chuỗi cung ứng và tìm kiếm các giá trị phát triển bền vững.
Số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) đã cho thấy thực tiễn dòng vốn vào Việt Nam trong năm qua. Theo Cục Thống kê, tổng vốn FDI đăng ký năm 2025 đạt khoảng 38,42 tỷ USD, phản ánh niềm tin của giới đầu tư quốc tế đối với môi trường đầu tư, kinh doanh, sự ổn định chính trị - xã hội và triển vọng tăng trưởng trung và dài hạn của nền kinh tế Việt Nam. Tổng vốn FDI thực hiện ước đạt 27,62 tỷ USD, tăng 9% so với năm trước, là số vốn FDI thực hiện cao nhất trong 5 năm qua. Trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam nổi lên như một điểm đến hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài nhờ lợi thế về ổn định chính trị, môi trường đầu tư ngày càng cải thiện, chi phí sản xuất cạnh tranh, lực lượng lao động dồi dào và khả năng tiếp cận rộng mở các thị trường quốc tế thông qua mạng lưới hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Những lợi thế này đã củng cố vị trí của Việt Nam với vai trò trung tâm sản xuất và xuất khẩu trong khu vực và thế giới. Đặc biệt, dòng vốn FDI tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực có lợi thế so sánh và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu như điện tử, linh kiện, thiết bị điện, cơ khí chế tạo, dệt may, da giày và chế biến thực phẩm, đồng thời đã xuất hiện ngày càng rõ xu hướng đầu tư vào các phân ngành có hàm lượng công nghệ cao hơn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp hơn và giá trị gia tăng lớn hơn, phù hợp với định hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu và tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả.
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, thu hút vốn đầu tư nước ngoài cả nhiệm kỳ 2021 - 2025 đạt 184,2 tỷ USD, tăng gần 8,4% so với nhiệm kỳ trước, thuộc 15 nước đang phát triển thu hút FDI lớn nhất.
Tiếp tục tăng sức hút đầu tư, lan tỏa dòng vốn
Tại Nghị quyết 02/NQ-CP năm 2026, Chính phủ nêu rõ môi trường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam đang thể hiện xu hướng thay đổi tích cực đáng kể, có nhiều đột phá trong một số lĩnh vực, đặc biệt là khung pháp lý, đổi mới sáng tạo và Chính phủ số, tạo nền tảng tốt cho tăng trưởng dài hạn. Những đột phá này củng cố niềm tin và chứng minh hiệu quả của các nỗ lực cải cách gần đây của Chính phủ. Bên cạnh những thành tựu đó, Việt Nam vẫn đối diện với những thách thức lớn liên quan đến sự phát triển bền vững và một số yếu tố nền tảng để phát triển như vốn, kết cấu hạ tầng...
Trong bối cảnh dự báo năm 2026 với những thuận lợi và khó khăn đan xen, việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia vẫn là yêu cầu cấp thiết để củng cố niềm tin, tạo động lực mới cho doanh nghiệp. Điều này đòi hỏi sự tiếp tục vào cuộc mạnh mẽ, thực chất và quyết liệt của các bộ, ngành, địa phương. Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương xác định cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, cần ưu tiên tập trung để tháo gỡ khó khăn, loại bỏ các rào cản, khơi thông điểm nghẽn về thể chế và thực thi, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh lành mạnh, bình đẳng cho tất cả thành phần kinh tế cùng phát triển.
Trao đổi tại cuộc làm việc với JETRO, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng cho biết, Việt Nam đã và đang thiết kế những chính sách vượt trội, cạnh tranh để doanh nghiệp FDI sản xuất - kinh doanh thuận lợi, thành công tại Việt Nam. Trong năm vừa qua, khối lượng lớn luật, nghị quyết, nghị định, thông tư... đã được ban hành nhằm cải cách môi trường đầu tư, kinh doanh. Cùng với đó là thực hiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy, tổ chức chính quyền 2 cấp đã mở đường cho giai đoạn phát triển mới. Việt Nam kiên định mục tiêu trong năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030 đạt mức tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, tạo nền tảng để đạt mục tiêu phát triển 100 năm của đất nước. Hướng tới mục tiêu đó, các nghị quyết về kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước đã được ban hành và đang trong quá trình hoàn thiện Nghị quyết về phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng, tư duy mới, tầm nhìn mới của Việt Nam mở ra cơ hội cho các nhà đầu tư.
Nhìn nhận về dòng vốn FDI, một số chuyên gia cho rằng, với vị thế của Việt Nam, thu hút đầu tư nước ngoài phải trên tinh thần cùng thắng. Theo Cục Thống kê, quy mô thu hút FDI lớn, nhưng giá trị gia tăng nội địa trong nhiều dự án FDI vẫn ở mức thấp. Phần lớn dự án tập trung vào khâu gia công, lắp ráp, sử dụng nhiều lao động trong khi hàm lượng công nghệ, tri thức và đổi mới sáng tạo còn hạn chế, dẫn đến hiệu ứng lan tỏa về công nghệ và năng suất đối với khu vực doanh nghiệp trong nước chưa tương xứng với quy mô đầu tư. Liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, vẫn còn lỏng lẻo, tỷ lệ nội địa hóa trong nhiều ngành chủ lực như điện tử, cơ khí chính xác và thiết bị điện còn thấp, khiến khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam chưa được cải thiện rõ rệt. Do đó, Cục Thống kê cho rằng, cần có các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng và tính lan tỏa của dòng vốn FDI, gắn chặt thu hút FDI với phát triển năng lực nội sinh, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam.
Tại Nghị quyết số 12/NQ-CP của Chính phủ ban hành ngày 15/1/2026, Chính phủ nêu rõ nhiều nhiệm vụ để tiếp tục thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư nước ngoài. Trong đó, Chính phủ giao Bộ Tài chính triển khai các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực quản trị, kết nối với doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp FDI; thu hút và định hướng FDI chất lượng cao, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào các chuỗi sản xuất toàn cầu theo tinh thần của Nghị quyết số 50-NQ/TW và Quyết định số 667/QĐ-TTg. Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận công nghệ tiên tiến, kết nối hiệu quả với các doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp FDI; thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp toàn cầu thông qua các cụm liên kết ngành, chuỗi cung ứng, khu công nghiệp - công nghệ hỗ trợ…
Chia sẻ với báo chí, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định định hướng thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên các dự án quy mô lớn, công nghệ cao, thân thiện với môi trường; tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng toàn cầu.
