Nhà thầu bất bình vì “mất” quyền làm rõ năng lực tài chính

0:00 / 0:00
0:00

(BĐT) - Trong đấu thầu, khâu đánh giá hồ sơ dự thầu (HSDT) có vai trò quan trọng để lựa chọn được nhà thầu đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của hồ sơ mời thầu (HSMT). Tuy nhiên, từ đơn kiến nghị của các nhà thầu lại cho thấy đây là khâu bộc lộ nhiều bất cập, phổ biến nhất là tình trạng đánh giá nhà thầu không đáp ứng về năng lực tài chính mà không tiến hành làm rõ, hoặc đánh giá căn cứ vào các tiêu chuẩn mà HSMT không quy định.

Gói thầu số 11 Thi công hạng mục cầu Thác Mai và các tuyến nhánh thuộc Dự án Đường cứu hộ, cứu nạn khẩn cấp dọc sông La Ngà phải đánh giá lại HSDT, Công ty TNHH Xây dựng Hòa Bình trúng thầu. Ảnh: Bảo Linh
Gói thầu số 11 Thi công hạng mục cầu Thác Mai và các tuyến nhánh thuộc Dự án Đường cứu hộ, cứu nạn khẩn cấp dọc sông La Ngà phải đánh giá lại HSDT, Công ty TNHH Xây dựng Hòa Bình trúng thầu. Ảnh: Bảo Linh

Liên danh điện chiếu sáng Kon Đào 2026, đơn vị tham dự Gói thầu Thi công xây dựng công trình hệ thống chiếu sáng công lộ tại các điểm trung tâm xã Kon Đào (tỉnh Quảng Ngãi), vừa có đơn kiến nghị phản đối báo cáo đánh giá HSDT (Công ty TNHH MTV Nguyên Khoa Kon Tum thực hiện). Theo báo cáo, tiêu chí “yêu cầu về nguồn lực tài chính cho Gói thầu” trong phần đánh giá về năng lực và kinh nghiệm không yêu cầu cam kết cung cấp tín dụng cho Gói thầu mà "nhà thầu phải chứng minh có khả năng tiếp cận hoặc có sẵn các tài sản có khả năng thanh khoản cao, hạn mức tín dụng khả dụng (hạn mức tín dụng còn được sử dụng) hoặc các nguồn tài chính khác (không bao gồm các khoản tạm ứng thanh toán theo hợp đồng) để đáp ứng yêu cầu về nguồn lực tài chính thực hiện Gói thầu với giá trị là 1.258.067.000 đồng".

Báo cáo chỉ ra, kiểm tra kê khai nguồn lực tài chính của Liên danh điện chiếu sáng Kon Đào 2026 tại Mẫu 08B Nguồn lực tài chính là “cam kết tín dụng”, giá trị 1.258.067.000 đồng. Ngoài ra, Nhà thầu không kê khai thêm các nguồn lực tài chính khác phục vụ cho Gói thầu. Nội dung của thư xác nhận cung cấp tài chính này chính là "cam kết tín dụng của ngân hàng”, không phải là “tài sản có khả năng thanh khoản cao, hạn mức tín dụng khả dụng..." theo yêu cầu của HSMT.

Theo Nhà thầu, nội dung đánh giá trên là chưa phù hợp và làm hạn chế khả năng tham dự của nhà thầu. Nhà thầu cho biết đã cung cấp báo cáo tình hình tài chính năm 2024 để chứng minh tài sản bao gồm: tiền và các khoản tương đương tiền có giá trị 785.699.084 đồng, các khoản phải thu có giá trị 2.162.322.419 đồng và tổng giá trị của 2 mục trên là 2.948.021.503 đồng, đáp ứng yêu cầu chứng minh tài sản có thanh khoản cao theo yêu cầu của HSMT.

Một số ý kiến cho rằng, hiện nhiều tổ chuyên gia đánh giá nguồn lực tài chính của nhà thầu rất máy móc, không chủ động yêu cầu làm rõ mà tự động đánh giá nhà thầu không đáp ứng. Trong khi đó, năng lực tài chính là nội dung bắt buộc phải tiến hành làm rõ khi nhà thầu chưa đáp ứng. Đây là các tài liệu liên quan đến cơ quan thứ ba, rất thuận lợi, nhanh chóng khi tiến hành xác minh, làm rõ.

Gói thầu số 11 Thi công hạng mục cầu Thác Mai và các tuyến nhánh thuộc Dự án Đường cứu hộ, cứu nạn khẩn cấp dọc sông La Ngà do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Đức Linh (tỉnh Lâm Đồng) làm chủ đầu tư cũng xảy ra tình trạng tương tự. Công ty TNHH Xây dựng Hòa Bình, nhà thầu chào giá thấp nhất gửi đơn kiến nghị rà soát lại việc đánh giá HSDT vì bị đánh giá thiếu chính xác về năng lực tài chính. Cụ thể, Nhà thầu bị Tổ chuyên gia kết luận không đáp ứng yêu cầu về năng lực tài chính do không kê khai và không nộp báo cáo tài chính (BCTC) năm 2024 trong HSDT, dẫn đến không đủ cơ sở đánh giá doanh thu bình quân của 3 năm tài chính gần nhất (2022, 2023, 2024).

Nhà thầu khẳng định, việc không nộp BCTC năm 2024 là phù hợp với quy định, bởi thời điểm đóng/mở thầu (ngày 6/12/2025) vẫn nằm trong khoảng thời gian doanh nghiệp được phép hoàn tất BCTC của năm tài chính vừa kết thúc (năm tài chính của Nhà thầu được tính từ ngày 1/10 năm này và kết thúc vào ngày 30/9 năm sau, thời hạn nộp BCTC năm chậm nhất là 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính). Nhà thầu bị loại vì lý do này mà không được làm rõ.

Bà Vũ Ngọc Hương, đại diện Công ty CP Đầu tư và Dịch vụ Sao Kim cho biết, khi dự thầu, nhà thầu cam kết thực hiện nghĩa vụ kê khai thuế và nộp thuế của năm tài chính gần nhất so với thời điểm đóng thầu. BCTC 3 năm được Nhà thầu cập nhật từ Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, đồng thời đính kèm văn bản đề nghị xác nhận việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Văn bản đề nghị xác nhận của nhà thầu gửi cơ quan thuế là tài liệu nhà thầu đề xuất và theo chu kỳ của cơ quan thuế. Trong khi thời điểm dự thầu của các gói thầu lại linh hoạt theo diễn biến thực tế. Nếu văn bản này có nội dung chưa thống nhất, thậm chí mâu thuẫn với các tài liệu đính kèm thì chủ đầu tư cần xác minh, làm rõ từ phía nhà thầu lẫn cơ quan thuế để có cơ sở đánh giá phù hợp. Tuy nhiên, rất nhiều chủ đầu tư không tiến hành làm rõ, không xác minh từ cơ quan thuế đã vội vàng đánh giá HSDT của nhà thầu không đạt, dẫn tới nhà thầu bị loại oan.

Theo Sở Tài chính TP.HCM, công tác kiểm tra, thanh tra công tác đấu thầu các năm qua cho thấy một số tồn tại, sai phạm của nhiều tổ chuyên gia, trong đó có việc đánh giá HSDT chưa rõ ràng, chính xác, đầy đủ, đúng theo quy định, chưa bám sát tiêu chí trong HSMT, dẫn tới phát sinh kiến nghị phức tạp trong đấu thầu, làm giảm tính cạnh tranh, hiệu quả của hoạt động đấu thầu.

Kết nối đầu tư