 |
| Huy động vốn toàn hệ thống TCTD được kỳ vọng tăng bình quân 4,2% trong quý I/2026 và tăng 16,3% trong năm 2026. Ảnh: Lê Tiên |
Theo kết quả điều tra xu hướng kinh doanh của các tổ chức tín dụng (TCTD) quý I/2026 vừa được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố, các TCTD ước tính tốc độ tăng trưởng huy động vốn của toàn hệ thống trong năm 2025 đạt mức 14,1%. Huy động vốn toàn hệ thống TCTD được kỳ vọng tăng bình quân 4,2% trong quý I/2026 và tăng 16,3% trong năm 2026. Huy động vốn kỳ hạn dưới 6 tháng được các TCTD dự báo có xu hướng tăng trưởng mạnh hơn trong năm 2026 so với năm 2025.
Các TCTD tiếp tục nâng kỳ vọng về tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng trong năm 2025 của hệ thống, đạt 17,6%, cao hơn kỳ vọng về tốc độ tăng trưởng huy động vốn trong cùng kỳ (14,1%). Dư nợ tín dụng tổng thể của hệ thống ngân hàng được dự báo tăng 4,4% trong quý I/2026 và tăng 18,1% trong năm 2026.
Số liệu mới đây từ NHNN cho biết, tính từ đầu năm đến ngày 24/12/2025, tăng trưởng huy động vốn của hệ thống ngân hàng đạt 14,11%, trong khi tăng trưởng tín dụng đạt 17,87%, dự báo đạt mức 19% trong cả năm 2025.
Theo ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ thuộc NHNN, tăng trưởng tín dụng cao hơn đáng kể so với tăng trưởng huy động, tỷ trọng tín dụng/GDP toàn nền kinh tế lên mức 146% với giả định GDP cả năm 2025 tăng 8% - mức cao nhất trong các nước có thu nhập trung bình thấp như Việt Nam. Bên cạnh đó, 80% nguồn vốn huy động là vốn ngắn hạn, trong khi 50% dư nợ tín dụng cho vay lại là dài hạn, ảnh hưởng đến khả năng cân đối về nguồn vốn tại các ngân hàng. Đó là những yếu tố chính gây áp lực thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.
TS. Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng nhận định, dòng vốn tín dụng đổ vào nền kinh tế ngày càng nhanh và mạnh, vượt xa mức huy động vốn trong nền kinh tế, khiến thanh khoản hệ thống ngân hàng có lúc gặp khó, đẩy lãi suất huy động lên cao. Từ năm 2006 - 2010, tăng trưởng tín dụng và huy động tương đồng ở mức khoảng 35%/năm, đẩy lạm phát bùng tăng, có năm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng lên đến 20%. Giai đoạn 2011 - 2019, tăng trưởng tín dụng và huy động vẫn cùng nhịp, tương đồng về tỷ lệ trong khoảng 12 - 18%. Tuy nhiên, đà tăng trưởng tín dụng vượt xa mức tăng trưởng huy động vốn trong khoảng 5 năm trở lại đây. Tỷ trọng tín dụng/GDP của Việt Nam đạt 146%, trong khi một số nghiên cứu từ thực tiễn các nước đang phát triển chỉ ra rằng, ngưỡng tín dụng/GDP ở mức 96,5% là tối ưu, tức là mang lại tác động tích cực với tăng trưởng GDP.
“Tăng trưởng tín dụng cao đặt ra những cảnh báo nhất định về rủi ro chất lượng tín dụng và áp lực lên ổn định vĩ mô. Do đó, yêu cầu cấp thiết là phải định hướng lại sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa trong năm 2026, bảo đảm dòng vốn được phân bổ hiệu quả, hỗ trợ tăng trưởng nhưng không đánh đổi bằng những rủi ro trung và dài hạn”, ông Lực khuyến nghị.
Nhóm nghiên cứu của Công ty CP Chứng khoán MB (MBS) nhận định, sự mất cân đối giữa tín dụng và huy động sẽ khiến mặt bằng lãi suất huy động duy trì xu hướng tăng trong năm 2026. Theo MBS, một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất cân đối vốn là nhu cầu vốn của nền kinh tế được dự báo tiếp tục tăng mạnh trong 5 năm tới, với mục tiêu nâng tỷ lệ tổng vốn đầu tư toàn xã hội/GDP từ 32% lên 40%. Trong khi đó, tiền gửi đang dịch chuyển sang các kênh đầu tư ít thanh khoản khác như vàng, USD, bất động sản, làm tốc độ vòng quay vốn trong nền kinh tế chậm lại.
Cũng theo MBS, hiện nay tỷ lệ tiền gửi kỳ hạn ngắn (dưới 6 tháng) chiếm tỷ lệ 80% tổng tiền gửi hệ thống, trong khi nhu cầu vốn trung và dài hạn cho kế hoạch đầu tư hạ tầng là rất lớn, dẫn đến áp lực thiếu hụt vốn dài hạn tài trợ cho tăng trưởng.
Tại Dự thảo Chỉ thị của về tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của ngành Ngân hàng trong năm 2026, NHNN cho biết sẽ tiếp tục điều hành tín dụng phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và thị trường tiền tệ, góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững, bảo đảm an toàn hoạt động của các TCTD. Dự kiến, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15%, có điều chỉnh phù hợp với diễn biến, tình hình thực tế.
Đồng thời, thực hiện các giải pháp điều hành tín dụng phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, thị trường tiền tệ. Chủ động giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 ngay từ đầu năm, trong đó công khai nguyên tắc, công thức tính chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng để TCTD chủ động tính toán, kiểm soát tăng trưởng tín dụng.
