 |
| Bên cạnh việc hoàn thiện khung pháp lý, nhiều kiến nghị của HoREA tập trung vào mục tiêu tháo gỡ các điểm nghẽn đang ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung nhà ở. Ảnh: Lê Thành |
Mở rộng khung pháp lý để theo kịp thực tiễn
Sau nhiều năm phát triển, thị trường bất động sản đã xuất hiện nhiều loại hình nhà ở và công trình phục vụ lưu trú chưa được điều chỉnh đầy đủ trong Luật Nhà ở. Theo HoREA, khoảng trống pháp lý này khiến việc quản lý cũng như khai thác các loại hình bất động sản mới còn thiếu sự thống nhất giữa các luật.
Từ thực tế đó, Hiệp hội đề nghị bổ sung khái niệm "nhà có mục đích lưu trú" vào phạm vi điều chỉnh của Luật Nhà ở, bao gồm căn hộ du lịch (condotel), biệt thự du lịch, nhà phố du lịch, officetel và căn hộ dịch vụ. Đây là những sản phẩm đã được đề cập trong Luật Du lịch hoặc Luật Kinh doanh bất động sản nhưng vẫn chưa có vị trí pháp lý rõ ràng trong Luật Nhà ở.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho rằng, việc bổ sung quy định này không chỉ giúp đồng bộ hệ thống pháp luật mà còn tạo cơ sở quản lý minh bạch đối với các loại hình bất động sản phục vụ lưu trú đang phát triển ngày càng đa dạng.
Không dừng ở đó, HoREA còn đề xuất mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật đối với hoạt động chỉnh trang, tái thiết đô thị và di dời nhà ở trên, ven kênh rạch. Theo Hiệp hội, cải tạo chung cư cũ chỉ là một mắt xích trong quá trình tái thiết đô thị. Vì vậy, các chính sách về phát triển nhà tái định cư, chỉnh trang khu dân cư xuống cấp cũng cần được luật hóa để tạo cơ sở triển khai đồng bộ.
Một điểm mới khác được HoREA nhấn mạnh là đề xuất phân loại nhà ở thành bốn nhóm gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ giúp cơ quan quản lý xây dựng cơ chế phù hợp cho từng phân khúc thay vì áp dụng một chính sách chung, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực về đất đai, tín dụng và đầu tư.
Hướng tới tăng nguồn cung và mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở
Bên cạnh việc hoàn thiện khung pháp lý, nhiều kiến nghị của HoREA tập trung vào mục tiêu tháo gỡ các điểm nghẽn đang ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung nhà ở.
Đối với phân khúc nhà ở thương mại giá phù hợp, Hiệp hội đồng tình với chủ trương phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu của người thu nhập trung bình và thu nhập thấp tại đô thị. Tuy nhiên, HoREA đề nghị không quy định lợi nhuận định mức đối với chủ đầu tư mà quản lý thông qua mức giá bán tối đa do UBND cấp tỉnh ban hành. Theo Hiệp hội, cơ chế này sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ, tối ưu chi phí và hạ giá thành sản phẩm nhưng vẫn bảo đảm khả năng tiếp cận của người dân.
Một kiến nghị khác là bỏ quy định người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội thì không được mua nhà ở thương mại giá phù hợp. Theo HoREA, việc mở rộng quyền lựa chọn sẽ góp phần giảm áp lực lên chương trình phát triển nhà ở xã hội trong bối cảnh nguồn cung phân khúc này vẫn còn hạn chế.
Đối với chính sách nhà ở xã hội, Hiệp hội đề xuất bổ sung cán bộ, công chức, viên chức vào nhóm đối tượng được thụ hưởng, nhất là sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính khiến nhiều người phải thay đổi nơi làm việc và phát sinh nhu cầu về chỗ ở. Cùng với đó, ký túc xá học sinh, sinh viên và nhà lưu trú công nhân ngoài khu công nghiệp cũng được kiến nghị đưa vào khung chính sách của Luật Nhà ở.
Theo ông Lê Hoàng Châu, thực tế hiện nay không chỉ các doanh nghiệp trong khu công nghiệp mà nhiều doanh nghiệp sản xuất lớn ngoài khu công nghiệp cũng có nhu cầu bố trí chỗ ở cho hàng chục nghìn lao động. Trong khi đó, hàng triệu hộ dân đang đầu tư nhà trọ cho thuê đã góp phần quan trọng giải quyết nhu cầu chỗ ở của công nhân và người thu nhập thấp nhưng chưa nhận được cơ chế hỗ trợ tương xứng.
Từ thực tiễn này, HoREA đề xuất công nhận mô hình nhà trọ nhiều phòng do cá nhân đầu tư cho thuê dài hạn là một dạng nhà ở xã hội do cá nhân đầu tư để được hưởng các chính sách ưu đãi phù hợp. Theo thống kê của Hiệp hội, riêng TP.HCM trước khi hợp nhất có hơn 60.000 khu nhà trọ với khoảng 600.000 phòng, đáp ứng chỗ ở cho trên 1,4 triệu người lao động và người nhập cư. Đây được xem là nguồn lực xã hội rất lớn cần được khuyến khích thay vì chỉ quản lý như một loại hình kinh doanh thông thường.
Ngoài các nội dung trên, HoREA còn kiến nghị sửa đổi nhiều quy định liên quan đến trình tự đầu tư dự án, lựa chọn chủ đầu tư, phát triển nhà ở cho thuê, quyền sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài và chính sách tái định cư. Theo Hiệp hội, việc tháo gỡ những quy định còn chồng chéo sẽ góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, khơi thông nguồn cung và tạo nền tảng để thị trường bất động sản phát triển minh bạch, ổn định và bền vững hơn.
