 |
| Hiệp hội cho rằng việc bổ sung loại hình đất ở sử dụng có thời hạn sẽ tạo thêm cơ sở pháp lý cho việc phát triển các sản phẩm nhà ở có thời hạn, đồng thời giúp Nhà nước linh hoạt hơn trong quản lý và sử dụng quỹ đất, nhất là quỹ đất công. Ảnh: Bảo Tín |
Đề xuất bổ sung đất ở sử dụng có thời hạn
Một trong những kiến nghị đáng chú ý của HoREA là sửa đổi khoản 1 Điều 171 và khoản 1 Điều 172 của Luật Đất đai 2024 theo hướng bổ sung quy định "đất ở sử dụng có thời hạn" bên cạnh "đất ở sử dụng ổn định lâu dài".
HoREA cho biết đề xuất này nhằm bảo đảm tính thống nhất với Luật Nhà ở 2023, bởi luật hiện hành đã quy định trường hợp mua bán nhà ở có thời hạn. Theo đó, người mua được sở hữu nhà ở trong thời hạn do các bên thỏa thuận và khi hết thời hạn sẽ hoàn trả lại nhà cho bên bán.
Hiệp hội cho rằng việc bổ sung loại hình đất ở sử dụng có thời hạn sẽ tạo thêm cơ sở pháp lý cho việc phát triển các sản phẩm nhà ở có thời hạn, đồng thời giúp Nhà nước linh hoạt hơn trong quản lý và sử dụng quỹ đất, nhất là quỹ đất công.
Để làm rõ đề xuất, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA dẫn kinh nghiệm của Singapore, nơi khoảng 95% diện tích đất thuộc sở hữu Nhà nước và nhiều dự án nhà ở được bán với thời hạn sở hữu tối đa 99 năm. Sau khi hết thời hạn, quyền sở hữu được hoàn trả cho Nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác chỉnh trang và tái phát triển đô thị. Theo ông Châu, đây là kinh nghiệm có thể tham khảo trong quá trình hoàn thiện chính sách đất đai ở Việt Nam.
Kiến nghị sửa cách tính và gia hạn thời hạn sử dụng đất
Ngoài đề xuất trên, HoREA còn kiến nghị sửa khoản 2 Điều 172 của Luật Đất đai 2024 theo hướng bổ sung thêm các thời điểm xác định thời hạn giao đất, cho thuê đất.
Cụ thể, ngoài thời điểm giao đất hoặc cho thuê đất như quy định hiện hành, Hiệp hội đề xuất thời hạn sử dụng đất có thể được tính từ ngày cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định cho phép chuyển nhượng dự án hoặc một phần dự án có sử dụng đất, quyết định gia hạn sử dụng đất, chuyển đổi hình thức sử dụng đất hoặc quyết định xử lý vi phạm pháp luật về đất đai.
Theo HoREA, quy định hiện nay khiến nhiều nhà đầu tư nhận chuyển nhượng dự án chỉ được sử dụng phần thời gian còn lại của dự án, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư, đặc biệt đối với các dự án đã kéo dài nhiều năm hoặc vừa được tháo gỡ vướng mắc pháp lý.
Một kiến nghị khác là sửa khoản 3 Điều 172 theo hướng cho phép người sử dụng đất được đề xuất gia hạn hoặc điều chỉnh thời hạn sử dụng đất theo nhu cầu đầu tư, sản xuất, kinh doanh, thay vì chỉ được thực hiện thủ tục gia hạn trong năm cuối của thời hạn sử dụng đất như quy định hiện hành.
HoREA cho rằng quy định hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu thực tế của doanh nghiệp khi cần mở rộng đầu tư, hợp tác kinh doanh hoặc tái cơ cấu dự án. Đồng thời, thời hạn sử dụng đất còn lại cũng ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị tài sản khi xử lý nợ xấu hoặc đấu giá các dự án bất động sản.
Dẫn trường hợp dự án The One Sài Gòn, ông Lê Hoàng Châu cho biết thời hạn sử dụng đất còn lại không nhiều là một trong những yếu tố làm giảm giá trị khởi điểm khi đấu giá. Theo ông, nếu thời hạn sử dụng đất được xác định phù hợp hơn sau khi cơ quan có thẩm quyền xử lý các vướng mắc pháp lý thì sẽ tạo điều kiện cho nhà đầu tư tiếp tục triển khai dự án, đồng thời góp phần nâng cao giá trị tài sản và nguồn thu ngân sách.
