 |
| Đề xuất sửa toàn diện Luật Quản lý nợ công để tạo hành lang pháp lý thông thoáng trong huy động nguốn vốn bằng trái phiếu chính phủ dự kiến sẽ được trình Quốc hội năm 2026. Ảnh: Tiên Giang |
Đại diện Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị sớm cụ thể hóa cơ chế cho phép các ngân hàng thương mại nhà nước được giữ lại lợi nhuận hàng năm để tăng vốn. Đây là hai trong số nhiều giải pháp mới, được đề xuất nhằm nới vốn cho mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số tại Việt Nam.
Những đề xuất nới vốn cho các ngân hàng
Không riêng BIDV, hàng loạt ngân hàng như Agribank, Vietcombank, VietinBank, MB,Techcombank, VPBank, Eximbank, ABBank… đều đăng ký tham gia triển khai Chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông, công nghệ chiến lược, với quy mô tối đa 500.000 tỷ đồng, thời gian thực hiện đến năm 2030, theo chỉ đạo của Chính phủ. Tháng 12/2025, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành hướng dẫn các nhà băng triển khai Chương trình tín dụng 500.000 tỷ đồng. Theo đó, giai đoạn 2025 - 2026, các ngân hàng thương mại tham gia dành khoảng 100.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 20% quy mô chương trình, để cho vay với lãi suất ưu đãi đối với các dự án thuộc lĩnh vực hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược. Giai đoạn 2027 - 2030, tiếp tục phân bổ và mở rộng tín dụng theo dự án thực tiễn, để đạt tổng quy mô chương trình tối đa không quá 500.000 tỷ đồng. Đối tượng cho vay là các doanh nghiệp vay vốn trung và dài hạn để đầu tư các dự án trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia thuộc lĩnh vực hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược do các bộ cung cấp danh mục.
Ông Đoàn Việt Nam, Phó Tổng giám đốc BIDV cho biết, BIDV sẵn sàng tài trợ vốn cho các dự án lớn và đang cung cấp tổng nguồn vốn trên 2,3 triệu tỷ đồng cho khách hàng. Tuy nhiên, hoạt động thực tế gặp 2 thách thức lớn, đó là áp lực cân đối nguồn vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn và việc bảo đảm tỷ lệ an toàn vốn theo quy định của NHNN trong khi nhu cầu giải ngân cho hạ tầng rất lớn. Để giảm khó cho ngân hàng và nới vốn cho mục tiêu tăng trưởng GDP cao, Phó Tổng giám đốc BIDV đề xuất, cho phép loại trừ các khoản giải ngân trung và dài hạn cho các dự án trọng điểm (thuộc Chương trình 500.000 tỷ đồng) ra khỏi giới hạn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn. Cùng với đó, đề xuất xây dựng cơ chế tín dụng riêng cho hạ tầng chiến lược, năng lượng, logistics và tháo gỡ giới hạn tín dụng cho các tập đoàn lớn như Petrovietnam, vì nhu cầu vốn cho các công trình trọng điểm thường vượt giới hạn cấp tín dụng so với vốn tự có của các ngân hàng.
Cũng theo ông Nam, để thu hút vốn FDI, hạ tầng khu công nghiệp cần được đầu tư, hoàn thiện, đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư ngoại. Theo đó, BIDV đề xuất, nên loại trừ phân khúc bất động sản khu công nghiệp ra khỏi giới hạn kiểm soát tín dụng bất động sản chung tại các nhà băng.
Ở góc nhìn của Agribank, ông Nguyễn Quang Ngọc, Phó Trưởng ban Chính sách tín dụng Agribank nhìn nhận, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cao, các ngân hàng phải được củng cố sức mạnh tài chính, nhằm gia tăng khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế. Việt Nam có nhiều kênh huy động vốn, nhưng tín dụng ngân hàng vẫn là kênh cung ứng chủ lực, chiếm khoảng 50% trong tổng đầu tư toàn xã hội. Đại diện Agribank kiến nghị xây dựng cơ chế cho phép các ngân hàng thương mại nhà nước được giữ lại lợi nhuận hàng năm để tăng vốn, đồng thời kiến nghị cơ chế phối hợp trong xử lý tài sản bảo đảm, theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi năm 2025.
Trước đề xuất nới vốn của các ngân hàng, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Thanh Hà chia sẻ, Nghị quyết 79/NQ-TW của Bộ Chính trị cho phép các ngân hàng thương mại nhà nước giữ lại lợi nhuận để tăng vốn điều lệ. Theo ông Hà, việc tăng vốn không chỉ nâng cao năng lực tài chính mà còn tạo ra tác động lan tỏa cực lớn: một đồng vốn tăng thêm có thể tạo ra khoảng 15 đến 20 đồng vốn tín dụng cung ứng cho nền kinh tế. Theo đó, cần sớm có cơ chế cụ thể hóa Nghị quyết 79 bằng pháp luật để tạo hành lang pháp lý cho chủ thể triển khai.
Mở nhiều cánh cửa huy động vốn
Chia sẻ tại Hội thảo “Huy động hiệu quả nguồn vốn, phục vụ tăng trưởng hai con số” cuối tuần qua, bà Phạm Thị Thanh Tâm, Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính, Bộ Tài chính nhìn nhận, trong bối cảnh kinh tế thế giới chuyển đổi sâu rộng về mô hình tăng trưởng và cấu trúc tài chính, để đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, Việt Nam cần bảo đảm cả quy mô vốn lớn (38,5 triệu tỷ đồng) và hiệu quả sử dụng vốn vượt trội. Vốn đầu tư toàn xã hội phải tăng trưởng bình quân 16%/năm, nâng tỷ lệ đầu tư trên GDP từ 33% lên khoảng 40%. Con số này tương đương với mức các quốc gia như Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc từng duy trì để tạo bứt phá.
Bà Tâm cho biết, năm nay, Bộ Tài chính sẽ trình Quốc hội đề xuất sửa toàn diện Luật Quản lý nợ công để tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn trong huy động nguốn vốn bằng trái phiếu chính phủ. Cùng với đó, sẽ đẩy mạnh cải thiện hệ số tín nhiệm quốc gia để chủ động huy động vốn từ thị trường quốc tế với chi phí hợp lý. Cơ chế đối tác công tư (PPP) cũng được đề xuất đổi mới, đưa PPP trở thành công cụ thực thụ để huy động vốn ngoài ngân sách cho hạ tầng thông qua cơ chế chia sẻ rủi ro doanh thu minh bạch và hấp dẫn. Bộ Tài chính cũng tập trung phát triển thị trường vốn để cung cấp vốn trung và dài hạn, phấn đấu vốn hóa thị trường chứng khoán đạt ít nhất 100% GDP vào năm 2026.
Hàng loạt giải pháp đang và sẽ được thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2030 nhằm đa dạng hóa hàng hóa, nâng cao mức độ mở cửa cho thị trường chứng khoán. Thông tin từ Tổng công ty Lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam cho biết, đơn vị này đang xúc tiến triển khai hệ thống thanh toán đối tác bù trừ trung tâm (CCP) cho thị trường cơ sở. Nếu thực hiện được, CCP sẽ tạo nền tảng cho nhiều nghiệp vụ khó, tăng sức hấp dẫn dòng vốn đầu tư.
Bên cạnh việc phát triển thị trường vốn và hoàn thành lộ trình nâng hạng (dự kiến tháng 9/2026), khung khổ pháp lý thành lập và vận hành Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) tại TP.HCM và Đà Nẵng đã được xây dựng. Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, chiến lược của Chính phủ là vận hành mạnh mẽ IFC để thích ứng với sự phát triển của thị trường tài chính thế giới, ứng dụng các công nghệ mới như blockchain, cơ chế thử nghiệm (sandbox), tài sản số và tài sản mã hóa. Kỳ vọng năm 2026, các trung tâm này sẽ vận hành và hoạt động mạnh mẽ, đóng góp vào việc thu hút dòng vốn đầu tư vào nền kinh tế.
