 |
| Ảnh chỉ mang tính minh họa |
Khu Quản lý đường bộ III (Cục Đường bộ Việt Nam, Bộ Xây dựng) vừa quyết định hủy thầu hàng loạt gói thầu xây lắp thuộc phạm vi quản lý. Trong đó, Gói thầu Thi công xây dựng công trình thuộc Dự án Sửa chữa mặt đường một số đoạn đường Hồ Chí Minh, tỉnh Quảng Ngãi có giá 52,504 tỷ đồng, phát hành HSMT từ ngày 6/2 - 27/3/2026; Gói thầu Thi công xây dựng thuộc Dự toán Sửa chữa hư hỏng nền, mặt đường, hệ thống thoát nước một số đoạn đường Trường Sơn Đông, tỉnh Gia Lai có giá gói thầu 15,091 tỷ đồng, phát hành HSMT từ ngày 7 - 24/3/2026; Gói thầu Thi công xây dựng thuộc Dự toán Sửa chữa mặt đường đoạn Km1603+00 - Km1604+500 (P), đường Hồ Chí Minh, tỉnh Gia Lai có giá 11,632 tỷ đồng, mời thầu từ ngày 7 - 17/3/2026.
Việc hủy thầu được thực hiện theo chỉ đạo của Cục Đường bộ Việt Nam về việc rà soát, cập nhật lại giá gói thầu theo quy định. Trường hợp giá gói thầu phải điều chỉnh tăng do biến động tăng giá nhiên liệu, vật liệu..., cần phải điều chỉnh kế hoạch lựa chọn nhà thầu và điều chỉnh HSMT, trong đó xem xét quy định loại hợp đồng cho phù hợp để kịp thời điều chỉnh khi giá nhiên liệu, vật liệu tăng hoặc giảm trong quá trình thực hiện.
Tại Quảng Ninh, Gói thầu số 03 thuộc Dự án Nâng cấp, mở rộng tuyến đường vào xóm 26 hộ thôn Thán Phún Xã, xã Hải Sơn, có giá 13,627 tỷ đồng, do Trung tâm cung ứng dịch vụ xã Hải Sơn làm chủ đầu tư, đã phải hủy sau khi mở thầu nhưng không có nhà thầu tham dự. Chủ đầu tư quyết định điều chỉnh lại dự toán và một số khối lượng công việc để phù hợp hơn với mặt bằng giá hiện tại, qua đó tăng khả năng thu hút nhà thầu trong lần đấu thầu lại.
Cũng tại Quảng Ninh, Gói thầu Xây lắp công trình thuộc Dự án Xây mới phòng học, nhà bếp và phòng làm việc tại điểm trường Quảng Nghĩa 3 (xã Hải Ninh) với giá hơn 12,7 tỷ đồng, do Trung tâm cung ứng dịch vụ xã Hải Ninh làm chủ đầu tư, phải hủy để điều chỉnh dự toán phù hợp với biến động giá vật liệu và bảo đảm hiệu quả triển khai dự án.
Bên cạnh các trường hợp buộc phải hủy thầu, một số chủ đầu tư đã lựa chọn phương án linh hoạt hơn là cập nhật, điều chỉnh dự toán ngay trong thời gian mời thầu. Đơn cử, 2 gói thầu mua than nhập khẩu cho Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 năm 2026 vừa được mở thầu đều có mức dự toán cập nhật hơn 2.100 tỷ đồng, tăng mạnh so với giá gói thầu được duyệt (khoảng 1.671 tỷ đồng). Sau khi điều chỉnh dự toán, cả 2 gói thầu thu hút sự tham gia của nhiều nhà thầu nhà thầu quốc tế...
Chia sẻ với Báo Đấu thầu, nhiều nhà thầu cho biết, căng thẳng tại khu vực Trung Đông đã tạo ra cú sốc đối với thị trường năng lượng toàn cầu, khiến mặt bằng giá nhiên liệu, vật liệu tại Việt Nam tăng mạnh trong thời gian ngắn. Trong đó, riêng giá dầu tăng khoảng 150 - 160% so với đầu năm. Các loại vật liệu khác như cát san lấp, xi măng, thép… cũng chịu áp lực tăng giá trên diện rộng. Biến động này kéo theo hàng loạt hệ lụy đối với các ngành sử dụng nhiều năng lượng, trong đó xây dựng là lĩnh vực bị tác động mạnh, bởi chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng chi phí thi công. Trong khi, hợp đồng nhà thầu đang triển khai đều áp dụng loại hợp đồng theo đơn giá cố định, không được điều chỉnh.
“Trong bối cảnh này, nếu không có cơ chế chia sẻ rủi ro từ phía Nhà nước đối với các hợp đồng theo đơn giá cố định đã ký trước thời điểm 31/12/2025, thì mức lỗ của nhà thầu được dự báo có thể lên tới 20 - 30% giá trị mỗi hợp đồng. Chưa tính đến quá trình đấu thầu, nhiều nhà thầu đã phải giảm giá sâu để cạnh tranh, khiến biên lợi nhuận còn không đáng kể”, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Hoàng Nguyên chia sẻ.
Một chuyên gia đấu thầu nhìn nhận, việc hủy thầu để điều chỉnh dự toán trong bối cảnh hiện nay là một giải pháp mang tính ngắn hạn nhưng cần thiết. Tuy nhiên, về dài hạn, câu chuyện không chỉ dừng lại ở việc cập nhật giá, mà còn đòi hỏi những cải cách sâu hơn trong cơ chế quản lý chi phí, lựa chọn nhà thầu và hình thức hợp đồng phù hợp, linh hoạt, bảo đảm khả năng thích ứng với biến động thị trường, từ đó bảo đảm sự ổn định và phát triển bền vững của ngành xây dựng.
