Bản tin thời sự sáng 04/03

(BĐT) - Một số sự kiện nổi bật 24 giờ qua thu hút sự quan tâm của dư luận là: Mỹ áp thuế chống bán phá giá sơ bộ tới gần 195% với gỗ dán Việt Nam; Siết tốc độ, phân làn trên Cao tốc Pháp Vân - Nghi Sơn; ASEAN cấm D4: Thu hồi 291 mỹ phẩm chứa Cyclotetrasiloxane trên toàn quốc; Khắc phục xong lỗi cấp đăng kiểm điện tử, hơn 11.000 xe đã được kiểm định; Không tổ chức bay qua vùng trời Trung Đông, siết chặt an toàn khai thác quốc tế...

Mỹ áp thuế chống bán phá giá sơ bộ tới gần 195% với gỗ dán Việt Nam

Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa ban hành kết luận sơ bộ vụ điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm gỗ dán cứng và gỗ trang trí nhập khẩu từ Việt Nam, với mức thuế cao lên tới gần 195%, tạo sức ép đáng kể lên doanh nghiệp xuất khẩu.

1.jpg
Theo DOC, mức thuế cao một phần do cơ quan này lựa chọn Indonesia làm quốc gia thay thế để tính toán biên độ phá giá, đồng thời áp dụng dữ liệu bất lợi sẵn có (AFA) với một số doanh nghiệp

Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), hai bị đơn bắt buộc của Việt Nam chịu mức thuế từ 191,85% đến 194,80%. Khoảng 50 doanh nghiệp được hưởng thuế suất riêng rẽ 193,32%, trong khi mức thuế toàn quốc cũng ở mức 193,32%. Đáng chú ý, mức thuế sơ bộ áp với Việt Nam cao hơn Trung Quốc (185,96%) và vượt xa Indonesia (38,27%) – hai quốc gia cùng bị điều tra.

Vụ việc được khởi xướng sau khi Hiệp hội Thương mại công bằng với gỗ dán cứng Hoa Kỳ cáo buộc sản phẩm từ Việt Nam, Trung Quốc và Indonesia bán phá giá và nhận trợ cấp. Số liệu do nguyên đơn viện dẫn từ Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (ITC) cho thấy giai đoạn 2022–2024, kim ngạch xuất khẩu nhóm sản phẩm bị điều tra của Việt Nam sang Hoa Kỳ lần lượt đạt khoảng 401 triệu USD, 186 triệu USD và 244 triệu USD, đứng thứ hai trong ba nước.

Theo DOC, mức thuế cao một phần do cơ quan này lựa chọn Indonesia làm quốc gia thay thế để tính toán biên độ phá giá, đồng thời áp dụng dữ liệu bất lợi sẵn có (AFA) với một số doanh nghiệp. Tuy nhiên, cơ quan điều tra sơ bộ xác định không có hiện tượng nhập khẩu ồ ạt, do khối lượng không tăng từ 15% trở lên trong giai đoạn so sánh, nên không áp thuế hồi tố.

Ngay khi phán quyết được đăng Công báo Liên bang (dự kiến trong vài ngày tới), các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ sẽ phải nộp tiền đặt cọc thuế theo mức sơ bộ. DOC cho phép các bên liên quan nộp bình luận, phản biện và có thể tổ chức điều trần nếu có yêu cầu. Kết luận cuối cùng dự kiến ban hành sau 135 ngày kể từ khi công bố sơ bộ.

Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục hợp tác đầy đủ với DOC trong quá trình thẩm tra tại chỗ, bởi mức thuế vẫn có thể điều chỉnh ở giai đoạn cuối cùng.

Siết tốc độ, phân làn trên Cao tốc Pháp Vân - Nghi Sơn: Tăng an toàn, giảm rủi ro khai thác

Từ ngày 2/3, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) chính thức điều chỉnh phương án tổ chức giao thông và giới hạn tốc độ tối đa trên một số đoạn thuộc Cao tốc Pháp Vân - Nghi Sơn. Động thái này nhằm nâng cao an toàn khai thác, đặc biệt tại các khu vực có địa hình đồi núi, độ dốc lớn và liên tục.

2.jpg

Cụ thể, đoạn từ km274+111,86 đến km288+000 (khu vực Mai Sơn – Bắc Hầm – Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình) được điều chỉnh giảm tốc độ tối đa xuống 80 km/h đối với tất cả phương tiện, thay vì 90 km/h như trước. Theo cơ quan chức năng, đây là khu vực có địa hình phức tạp, nhiều dốc dài, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nếu phương tiện lưu thông tốc độ cao.

Tại đoạn km288+000 đến km386+240, kéo dài từ Tam Điệp (Ninh Bình) đến Trường Lâm (Thanh Hóa), phương án phân làn theo từng nhóm phương tiện được áp dụng. Làn số 1 (sát dải phân cách giữa) dành cho ô tô con 4–9 chỗ, xe tải dưới 3,5 tấn và xe khách đến 29 chỗ, được phép lưu thông tối đa 90 km/h. Làn số 2 dành cho xe khách giường nằm và các phương tiện còn lại, tốc độ tối đa 80 km/h. Trước khi điều chỉnh, toàn bộ phương tiện trên đoạn này đều được phép chạy 90 km/h.

Với tổng chiều dài hơn 150 km, tuyến cao tốc này là trục giao thông huyết mạch kết nối Hà Nội với khu vực Bắc Trung Bộ, góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm áp lực cho Quốc lộ 1 và thúc đẩy lưu thông hàng hóa.

Việc điều chỉnh tốc độ và phân làn được đánh giá là bước đi cần thiết trong bối cảnh lưu lượng phương tiện gia tăng, hướng tới mục tiêu giảm tai nạn, hạn chế ùn tắc và bảo đảm khai thác bền vững tuyến cao tốc trọng điểm phía Bắc.

ASEAN cấm D4: Thu hồi 291 mỹ phẩm chứa Cyclotetrasiloxane trên toàn quốc

Từ ngày 3/3, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) quyết định thu hồi 291 số tiếp nhận phiếu công bố mỹ phẩm, đình chỉ lưu hành và yêu cầu thu hồi toàn bộ sản phẩm còn hạn trên phạm vi cả nước do chứa Cyclotetrasiloxane (D4). Động thái này nhằm thực thi kết luận tại kỳ họp lần thứ 42 của Hội đồng Mỹ phẩm ASEAN, khi hợp chất này chính thức bị đưa vào danh mục cấm sử dụng trong mỹ phẩm.

Theo cơ quan quản lý, Cyclotetrasiloxane và Octamethylcyclotetrasiloxane (D4) là các silicone dạng vòng từng được sử dụng phổ biến trong sản phẩm chăm sóc da, tóc và trang điểm nhờ tạo độ mượt, dễ tán và hiệu ứng bóng tức thì. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy D4 có nguy cơ gây rối loạn nội tiết, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản khi phơi nhiễm kéo dài. Trước đó, Liên minh châu Âu cũng đã xếp chất này vào nhóm có rủi ro cao đối với sức khỏe và môi trường.

Danh sách bị thu hồi gồm 291 sản phẩm thuộc nhiều thương hiệu trong và ngoài nước, như Paula’s Choice Gentle Touch Makeup Remover, Nitipon Physical Sunscreen SPF50 PA+++ hay Attachment Hair Repair Essence Lotion. Việc rút số tiếp nhận phiếu công bố đồng nghĩa doanh nghiệp phải lập tức dừng lưu hành, thu hồi và tiêu hủy các lô hàng liên quan.

Không chỉ tiềm ẩn rủi ro sức khỏe, D4 còn khó phân hủy, có khả năng tích tụ sinh học cao trong môi trường nước và chuỗi thức ăn. Quyết định cấm của ASEAN được xem là bước đi nhằm đồng bộ hóa tiêu chuẩn an toàn khu vực với các thị trường phát triển, tránh nguy cơ trở thành điểm tiêu thụ sản phẩm không còn đạt chuẩn quốc tế.

Cục Quản lý Dược yêu cầu doanh nghiệp khẩn trương thông báo tới hệ thống phân phối, phối hợp thu hồi; Sở Y tế các địa phương tăng cường giám sát, xử lý nghiêm vi phạm. Người tiêu dùng được khuyến cáo ngừng sử dụng sản phẩm thuộc danh mục và liên hệ nơi bán để được hỗ trợ.

Khắc phục xong lỗi cấp đăng kiểm điện tử, hơn 11.000 xe đã được kiểm định

Sau khi phát sinh một số trục trặc kỹ thuật trong ngày đầu triển khai, Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết đã cơ bản khắc phục lỗi, hệ thống cấp giấy chứng nhận kiểm định điện tử hiện vận hành ổn định, không làm ảnh hưởng đến quyền lợi người dân và doanh nghiệp.

2.jpg
Các cơ sở đăng kiểm đã cấp giấy chứng nhận kiểm định điện tử được thông suốt, chủ xe đã tra cứu được giấy chứng nhận ngay khi được cấp và không còn bị vướng mắc

Theo thống kê đến chiều 3/3, các trung tâm đăng kiểm trên cả nước đã kiểm định 11.102 xe ôtô. Trong đó, 7.345 giấy chứng nhận điện tử đã được phát hành; 1.091 giấy đã cấp nhưng chưa phát hành; 1.593 xe đã đồng bộ dữ liệu lên hệ thống nhưng chưa xử lý; 1.024 hồ sơ đang trình ký và 49 trường hợp ở trạng thái xử lý khác.

Đại diện Cục Đăng kiểm cho biết, nguyên nhân phát sinh lỗi là do cùng thời điểm triển khai đồng bộ nhiều hạng mục như nâng cấp phần mềm, đường truyền, tích hợp chữ ký số, xác thực QR và liên thông dữ liệu, dẫn đến quá tải cục bộ, nghẽn kết nối. Bên cạnh đó, việc áp dụng quy chuẩn khí thải mới theo Quyết định 43/2025/QĐ-TTg cũng khiến quy trình kiểm định kéo dài hơn.

Ngay sau khi ghi nhận sự cố, Cục đã phối hợp với đơn vị cung cấp phần mềm rà soát, tối ưu đường truyền, phân luồng xử lý dữ liệu và tăng cường hỗ trợ kỹ thuật 24/7. Đến sáng 3/3, hệ thống đã hoạt động thông suốt; chủ xe có thể tra cứu giấy chứng nhận điện tử ngay khi được cấp.

Trong trường hợp hoàn tất kiểm định nhưng chưa xuất được giấy điện tử do lỗi kỹ thuật, các trung tâm vẫn cấp tem kiểm định để xe lưu thông bình thường, đồng thời bổ sung giấy chứng nhận trên hệ thống sau đó, tránh phát sinh chờ đợi.

Cục Đăng kiểm khẳng định, việc triển khai giấy chứng nhận điện tử là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số lĩnh vực đăng kiểm, giúp minh bạch hóa dữ liệu, thuận tiện tra cứu và tăng cường giám sát. Cơ quan này sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống, bảo đảm hoạt động kiểm định diễn ra ổn định, đúng quy định.

Không tổ chức bay qua vùng trời Trung Đông, siết chặt an toàn khai thác quốc tế

Trước diễn biến chiến sự ngày càng phức tạp tại Trung Đông, Bộ Xây dựng đã yêu cầu các đơn vị trong ngành hàng không chủ động theo dõi, đánh giá rủi ro và tuyệt đối không tổ chức các chuyến bay qua khu vực, vùng trời tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

khong-phan-2-274-17725262681841723488416.jpg
Máy bay tránh không phận vùng có chiến sự

Theo chỉ đạo, Cục Hàng không Việt Nam phải thường xuyên cập nhật tình hình an ninh, an toàn hàng không khu vực và thế giới, kịp thời ban hành khuyến cáo điều hành bay phù hợp thực tế. Các hãng hàng không Việt Nam được yêu cầu rà soát kế hoạch khai thác, đánh giá rủi ro đối với các đường bay quốc tế có khả năng bị ảnh hưởng, chủ động điều chỉnh lộ trình thay thế để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho tàu bay, tổ bay và hành khách.

Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam cũng được giao theo dõi sát hoạt động bay khu vực, xây dựng phương án điều hành linh hoạt khi phát sinh yêu cầu đổi hướng hoặc điều chỉnh đường bay quốc tế. Trong khi đó, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam và các doanh nghiệp khai thác cảng phải chủ động nguồn lực phục vụ trong trường hợp thay đổi lịch bay, hủy chuyến, đảm bảo an ninh, an toàn tại sân bay.

Cập nhật sáng 3/3 cho thấy nhiều vùng thông báo bay (FIR) tại Trung Đông tiếp tục đóng cửa hoặc hạn chế khai thác như Bahrain, Tehran, Doha, Jordan; một phần FIR Emirates (Oman – UAE) bị hạn chế; một số đường hàng không và sân bay tạm dừng hoạt động do yếu tố quân sự.

Ảnh hưởng từ căng thẳng Iran – Israel đã khiến một số hãng điều chỉnh kế hoạch. Qatar Airways hủy chuyến Hà Nội – Doha sáng 3/3; Emirates và Etihad Airways chưa cập nhật thông tin một số chuyến từ Hà Nội. Riêng Turkish Airlines vẫn khai thác các chuyến Hà Nội – Istanbul theo kế hoạch.

Nhà chức trách khẳng định mục tiêu cao nhất là bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hoạt động bay, đồng thời yêu cầu các hãng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thông tin tới hành khách khi có thay đổi lịch trình do yếu tố an ninh.

Ngân hàng Nhà nước bơm ròng gần 35.000 tỷ đồng, hạ nhiệt lãi suất qua đêm sát 11%

Thanh khoản hệ thống ngân hàng biến động mạnh những ngày đầu tháng 3/2026 khi lãi suất liên ngân hàng tăng vọt, buộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phải nhanh chóng can thiệp bằng nghiệp vụ thị trường mở và hoán đổi ngoại tệ.

eed78038ad0e4da1916399fa3aaef5d4-20745.jpg
Tính đến hết tháng 10, tổng lượng phát hành trái phiếu Chính phủ đạt 283,4 nghìn tỷ đồng, hoàn thành 56,7% mục tiêu cả năm 2025

Trong phiên 27/2, mặt bằng lãi suất VND còn ở mức tương đối thấp, với kỳ hạn qua đêm 4,8%/năm; 1 tuần 7,5%/năm; 2 tuần 7%/năm và 1 tháng 7,2%/năm. Tuy nhiên, sang ngày 2/3, lãi suất tăng đột biến ở hầu hết các kỳ hạn ngắn. Đáng chú ý, lãi suất qua đêm bật tăng 6,3 điểm phần trăm, lên 11,1%/năm; kỳ hạn 1 tuần vọt lên 12%/năm; 2 tuần lên 9,25%/năm; trong khi 1 tháng tăng lên 7,8%/năm. Diễn biến này phản ánh áp lực thanh khoản gia tăng đột ngột ngay đầu tháng.

Trước tình hình đó, trong ngày 2/3, Ngân hàng Nhà nước đã bơm ròng 34.771,94 tỷ đồng qua kênh cầm cố, với tổng khối lượng trúng thầu 82.640,53 tỷ đồng, lãi suất 4,5%/năm cho các kỳ hạn 7, 14 và 21 ngày. Cơ quan điều hành không phát hành tín phiếu, qua đó ưu tiên hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống. Dư nợ lưu hành trên kênh cầm cố đến 2/3 ở mức hơn 439.449 tỷ đồng.

Đồng thời, ngày 3/3, Ngân hàng Nhà nước kích hoạt nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 7 ngày, mua USD giao ngay và bán lại USD kỳ hạn với quy mô tối đa 1 tỷ USD, nhằm bổ sung nguồn VND ngắn hạn cho thị trường.

Sau các biện pháp điều tiết, lãi suất ngày 3/3 đã có dấu hiệu hạ nhiệt ở kỳ hạn rất ngắn. Lãi suất qua đêm giảm nhẹ còn 10,93%/năm; kỳ hạn 1 tuần giảm mạnh xuống 9,77%/năm. Tuy nhiên, các kỳ hạn 2 tuần và 1 tháng vẫn neo ở mức cao, lần lượt 9,43% và 9,2%/năm.

Dù đã hạ nhiệt so với đỉnh ngày 2/3, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng hiện vẫn cao hơn đáng kể so với cuối tháng 2, cho thấy thanh khoản hệ thống còn trong trạng thái căng thẳng và cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến điều hành.

Kết nối đầu tư