 |
| Ảnh minh họa: Internet |
Nỗi lo ngại về việc AI thay thế con người đã âm ỉ trong suốt năm qua khi các công ty cắt giảm nhân sự, các mô hình AI ngày càng trở nên thạo việc văn phòng và các doanh nghiệp tích hợp AI sâu hơn vào hoạt động của họ. Theo công ty tư vấn nhân sự Challenger, Gray & Christmas, AI là lý do hàng đầu mà các công ty đưa ra cho việc cắt giảm việc làm trong tháng 4, và đây là tháng thứ hai liên tiếp xu hướng này diễn ra.
"Sự lo lắng về AI tại nơi làm việc là có thật - từ nỗi sợ mất việc đến áp lực phải theo kịp công nghệ đang phát triển nhanh chóng", Microsoft viết trong một báo cáo về cách AI đang thay đổi công việc được công bố tuần trước.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, thực tế của AI tại nơi làm việc không chỉ đơn thuần là trắng hay đen. Các công ty đang sử dụng AI để tự động hóa một số phần của công việc thay vì thay thế toàn bộ vị trí.
Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp đang tìm hiểu xem AI có thể và không thể làm gì, từ đó điều chỉnh lại các công việc hiện tại xoay quanh những trách nhiệm mà chỉ con người mới có thể thực hiện. Tuy nhiên, hàng nghìn việc làm đã bị cắt giảm trong quá trình này, với công ty hạ tầng web Cloudflare và công ty tiền điện tử Coinbase nằm trong số những cái tên mới nhất thông báo cắt giảm nhân sự.
"Rất ít công việc thực sự bị tự động hóa hoàn toàn bởi công nghệ AI và robot hiện nay ,Alexis Krivkovich, đối tác cấp cao tại McKinsey & Company, cho biết.
Theo nghiên cứu từ McKinsey, AI về mặt kỹ thuật có khả năng tự động hóa 57% các hoạt động liên quan đến công việc. Tuy nhiên, tỷ lệ phần trăm đó được chia nhỏ cho các "mảnh ghép và bộ phận" của các nhiệm vụ và trách nhiệm khác nhau trong một tổ chức.
Nitin Seth, người đồng sáng lập công ty tư vấn và dịch vụ kỹ thuật số Incedo, khẳng định công ty ông giúp khách hàng tăng năng suất bằng AI thêm ít nhất 20 - 25% mà không cần cắt giảm nhân sự ở quy mô tương ứng. Đó là bởi vì AI chỉ xử lý một số phần nhất định trong các vai trò khác nhau.
Nỗi sợ AI chiếm mất việc làm đã gây xáo trộn ngành công nghệ nhiều nhất. Các kỹ sư phần mềm ngày càng đón nhận công nghệ này để giúp viết mã (code), với 90% nhân viên công nghệ sử dụng AI trong công việc, theo một cuộc khảo sát vào tháng 9 từ bộ phận nghiên cứu của Google. Stack Overflow, một diễn đàn hỏi đáp phổ biến cho các nhà phát triển, cũng thấy rằng 84% người được hỏi đang sử dụng hoặc có kế hoạch sử dụng các công cụ AI trong quá trình phát triển phần mềm.
Nhưng công việc của một kỹ sư phần mềm bao gồm nhiều thứ hơn là chỉ viết mã: Nó đòi hỏi việc xem xét mã, thiết kế hệ thống, xử lý sự cố và quyết định xem nên xây dựng cái gì. Boris Cherny - Giám đốc Claude Code tại Anthropic cho rằng, các công ty có thể điều chỉnh chức danh công việc để phản ánh điều đó.
"Tôi nghĩ đến cuối năm nay, chúng ta sẽ bắt đầu thấy khái niệm 'kỹ sư phần mềm' biến mất", ông Boris Cherny nhận xét. Ông cho rằng, thuật ngữ "người xây dựng" có thể là một chức danh phù hợp hơn khi công việc mở rộng, và việc viết các dòng mã chỉ còn là một phần nhỏ trong đó.
Dù chưa thay thế hoàn toàn con người, AI đang trở thành một trong những chất xúc tác chính cho các đợt cắt giảm nhân sự. Theo báo cáo từ Challenger, Gray & Christmas, từ đầu năm đến nay, AI được trích dẫn là nguyên nhân trong hơn 49.000 trường hợp mất việc làm.
Theo Dan Priest, Giám đốc AI của PwC tại Mỹ, có khả năng sẽ có "một số xáo trộn công việc trong tương lai". Tuy nhiên, ông cho biết hiện chưa thấy tình trạng sa thải hàng loạt ở hầu hết các công ty và toàn bộ các danh mục công việc hiện không gặp rủi ro bị xóa sổ.
Microsoft cho biết, hầu hết các công ty vẫn chưa điều chỉnh các chỉ số đo lường và chế độ đãi ngộ cho nhân viên để phù hợp với cách AI đang thay đổi công việc. Thay vào đó, nhiều nơi chỉ đơn giản là đang vật lộn với việc xác định những kỹ năng nào thực sự cần thiết từ người lao động.
"AI bắt đầu từ những công việc cơ bản nhất và đang dần tiến lên các cấp độ cao hơn. Chúng ta vẫn chưa biết điểm dừng cuối cùng sẽ ở đâu", Umesh Ramakrishnan, nhà đồng sáng lập Kingsley Gate nhận xét.
