(BĐT) - Sau khi Vietnam Airlines được tiếp cận gói tín dụng với lãi suất ưu đãi để khắc phục khó khăn do Covid-19, 2 hãng hàng không tư nhân là Vietjet Air và Bamboo Airways đã kiến nghị Chính phủ hỗ trợ vay với mức ưu đãi tương tự. Điều này đặt ra vấn đề cần có cơ chế rõ ràng về việc hỗ trợ các doanh nghiệp gặp khó khăn do những tình huống bất khả kháng.
Theo Hiệp hội Doanh nghiệp hàng không, dù các doanh nghiệp hàng không tư nhân báo lãi hợp nhất, nhưng hoạt động kinh doanh vận tải hàng không của các hãng đều lỗ. Ảnh: Lê Tiên

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp hàng không, dù các doanh nghiệp hàng không tư nhân báo lãi hợp nhất, nhưng hoạt động kinh doanh vận tải hàng không của các hãng đều lỗ. Ảnh: Lê Tiên

Bộ Giao thông vận tải vừa có văn bản gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề nghị báo cáo Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành xem xét một số chính sách, giải pháp hỗ trợ cho doanh nghiệp trong lĩnh vực vận tải, trong đó có vận tải hàng không đang gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, như hoãn, giảm thuế phí, giảm lãi vay, đặc biệt là hỗ trợ về tín dụng.

Bộ Giao thông vận tải kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước xem xét các kiến nghị khác của doanh nghiệp hàng không về hỗ trợ tín dụng, giảm lãi suất và gia hạn thời gian trả nợ… Theo đó, 2 hãng hàng không tư nhân là Vietjet Air và Bamboo Airways, dù năm 2020 báo lãi, vẫn kiến nghị Chính phủ hỗ trợ vay ưu đãi với mức ưu đãi tương tự Vietnam Airlines.

Trong đó, VietJet Air kiến nghị Chính phủ cho vay 4.000 - 5.000 tỷ đồng, kỳ hạn vay tới năm 2023, với lãi suất khoảng 4%/năm. Bamboo Airways kiến nghị Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước có cơ chế để các ngân hàng thương mại cho hãng được vay dài hạn 5.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi; cho hãng được vay thêm 5.000 tỷ đồng qua hình thức tái cấp vốn với lãi suất 0%/năm.

Trước đó, Hiệp hội Doanh nghiệp hàng không (VABA) cũng có văn bản kiến nghị Chính phủ có thêm giải pháp hỗ trợ các hãng hàng không Việt Nam. Hiệp hội này kiến nghị Chính phủ có gói tài chính khoảng 25.000 - 27.000 tỷ đồng cho các hãng hàng không vay với lãi suất ưu đãi. Theo VABA, dù các doanh nghiệp hàng không tư nhân báo lãi hợp nhất, nhưng riêng hoạt động kinh doanh vận tải hàng không của các hãng đều lỗ.

VABA đánh giá, thị trường hàng không tiếp tục khó khăn trong năm 2021, khi khách nội địa sụt giảm, đặc biệt dịp cao điểm Tết vừa qua, trong khi mạng bay quốc tế chưa được nối lại. Do đó, ước tính các hãng có thể tiếp tục lỗ trên 15.000 tỷ đồng, đối diện nguy cơ cạn kiệt dòng tiền, nên cần Chính phủ hỗ trợ.

Theo ông Đinh Tuấn Minh, Giám đốc nghiên cứu Trung tâm Nghiên cứu giải pháp thị trường cho các vấn đề kinh tế và xã hội (MASSEI), việc các hãng hàng không tư nhân đề xuất được hỗ trợ như Vietnam Airlines là hoàn toàn dễ hiểu, hay nói cách khác, cần xem xét tổng thể những khó khăn của ngành hàng không và có giải pháp gỡ khó phù hợp, bảo đảm công bằng, bình đẳng cho các doanh nghiệp trong cùng ngành.

“Trong một số trường hợp, doanh nghiệp phải thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ Chính phủ khắc phục khó khăn do các tình huống bất khả kháng như thiên tai, dịch bệnh. Tuy nhiên, những hỗ trợ này cần được đong đếm cụ thể để có thể hoàn trả cho doanh nghiệp tương xứng, tránh tình trạng doanh nghiệp nại lý do khó khăn do phải thực hiện nhiệm vụ chính trị để xin hỗ trợ, khiến nhiều doanh nghiệp khác cho rằng bất bình đẳng”, ông Minh nói.

Vị chuyên gia này cũng đề xuất xây dựng quy định cụ thể về cách thức hỗ trợ doanh nghiệp trong các trường hợp bất khả kháng như thiên tai, dịch bệnh... Theo đó, có thể tham khảo cách thức đã được một số quốc gia áp dụng với doanh nghiệp tư nhân. Đó là, khi doanh nghiệp gặp khó khăn, có nguy cơ mất vốn, phá sản do bất khả kháng, doanh nghiệp có thể đề xuất một khoản hỗ trợ từ Chính phủ và quy đổi số tiền này thành cổ phần đặc biệt của nhà nước tại doanh nghiệp, nhà nước có thể hưởng cổ tức từ cổ phần đó và bán để thu tiền về ngân sách ở một thời điểm nhất định.

Theo TS. Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, nên xem xét thận trọng việc hỗ trợ các doanh nghiệp để đảm bảo bình đẳng khi thực hiện các chính sách ưu đãi và phù hợp với thực tế hoạt động kinh doanh của ngành đó, trong từng thời điểm và giai đoạn. Bên cạnh đó, việc hỗ trợ doanh nghiệp hàng không cần đi kèm với yêu cầu các hãng phải đưa ra các gói giải pháp khôi phục hoạt động kinh doanh gắn với tiết giảm chi phí, cải thiện hiệu quả quản trị doanh nghiệp.