Việt Nam ban hành khung pháp lý cho sàn giao dịch các-bon trong nước

(BĐT) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP ngày 19/01/2026, chính thức thiết lập khung pháp lý cho việc xây dựng và vận hành sàn giao dịch các-bon trong nước. Đây được coi là bước tiến quan trọng trong lộ trình hình thành thị trường các-bon, góp phần thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy tăng trưởng xanh của Việt Nam.

Thu tiền cung cấp dịch vụ trên sàn giao dịch các-bon trong nước kể từ ngày 01/01/2029.
Thu tiền cung cấp dịch vụ trên sàn giao dịch các-bon trong nước kể từ ngày 01/01/2029.

Nghị định gồm 6 chương, 35 điều, quy định toàn diện các hoạt động liên quan đến sàn giao dịch các-bon, từ đăng ký, cấp mã trong nước, lưu ký, chuyển quyền sở hữu đến giao dịch và thanh toán hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon. Đối tượng áp dụng không chỉ bao gồm các cơ quan quản lý môi trường, mà còn mở rộng tới hệ thống hạ tầng thị trường vốn như Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam, cùng các tổ chức, doanh nghiệp tham gia giao dịch.

Theo quy định, hạn ngạch phát thải và tín chỉ các-bon muốn được giao dịch phải đăng ký tập trung trên Hệ thống đăng ký quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý. Bộ này đồng thời chịu trách nhiệm cấp mã trong nước, bảo đảm thống nhất, minh bạch trong toàn bộ vòng đời giao dịch. Cơ chế đăng ký – cấp mã tập trung được kỳ vọng sẽ hạn chế rủi ro trùng lặp, gian lận và tạo nền tảng dữ liệu quan trọng cho thị trường các-bon vận hành hiệu quả.

Một điểm đáng chú ý là việc tổ chức giao dịch các-bon được thiết kế gắn với hạ tầng thị trường chứng khoán, nhưng vẫn bảo đảm nguyên tắc tách bạch. Chủ thể tham gia giao dịch chỉ được sử dụng một tài khoản giao dịch, song phải phân tách rõ ràng giữa giao dịch các-bon và các hoạt động chứng khoán khác. Điều này giúp tận dụng kinh nghiệm quản lý, công nghệ và giám sát của thị trường vốn, đồng thời hạn chế rủi ro lan truyền.

Về lộ trình, sàn giao dịch các-bon sẽ được vận hành thí điểm đến hết ngày 31/12/2028, trong giai đoạn này các đơn vị vận hành không thu phí dịch vụ. Từ 01/01/2029, việc thu phí sẽ được thực hiện theo quy định pháp luật, đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn vận hành chính thức, bền vững về mặt tài chính.

Việc ban hành Nghị định 29/2026/NĐ-CP không chỉ tạo hành lang pháp lý cho một thị trường mới, mà còn mở ra dư địa kinh tế đáng kể, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ giảm phát thải, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước hội nhập với thị trường các-bon khu vực và quốc tế.

Kết nối đầu tư